Ποια η παρούσα κατάσταση των ρομαντικών σχέσεων και γιατί, ολοένα και περισσότερο αυξάνεται η επιλογή δημιουργίας συντρόφων μέσω της Τεχνητής Νοημοσύνης; Τι συμβαίνει μέσα στους ανθρώπους για να προβούν σε αυτή την επιλογή; Την τάση αυτή σκιαγραφεί η Κινέζα σκηνοθέτις Τζούγουα Λιανγκ στο ντοκιμαντέρ της «Ψηφιακοί σύντροφοι» («Replica», 2026, 91’) το οποίο έκανε (08/03) παγκόσμια πρεμιέρα στο 28ο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης (5-15 Μαρτίου), στο Διαγωνιστικό Newcomers τμήμα που αφορά τις πρώτες ταινίες νέων δημιουργών.
Επίκεντρο η Κίνα (χώρα στην οποία ζει η σκηνοθέτις) και πρωταγωνίστριες τρεις γυναίκες διαφορετικής μεταξύ τους ηλικίας και φάσης στη ζωή τους, που επιλέγουν συντρόφους βγαλμένους κατά παραγγελία από προγράμματα ΑΙ, ως αντίδραση στην κοινωνική πίεση να παντρευτούν αλλά και ως απογοήτευση των σχέσεων. Τουναντίον με το άυλο ψηφιακό περιβάλλον όπου οι προσδοκίες σπανίως διαψεύδονται και οι σύντροφοι, πάντα συναισθηματικά διαθέσιμοι και συγκροτημένοι, προσφέρουν άνευ όρων συντροφικότητα μέσω της οθόνης.
Μία επιλογή που αν μη τι άλλο οδηγεί σε μία ζωή που διανύεται με συντροφιά το κινητό, χάνοντας την ουσία, την ομορφιά και τη μοναδικότητα της ανθρώπινης αλληλεπίδρασης και επαφής. Το τρυφερό, ανθρώπινο χάδι, δεν ηδύνατο να αντικατασταθεί από έναν χαρακτήρα ο οποίος μέσω της οθόνης θα πει όμορφα λόγια που απαλύνουν νοητά μία συναισθηματική πληγή ή τονώνουν ψυχολογικά την δημιουργό τους, καθότι είναι παροδικά.
Στιγμιότυπο από το ντοκιμαντέρ «Ψηφιακοί σύντροφοι» (Replica). Πηγή φωτ.: Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης
Το ντοκιμαντέρ καταδεικνύει ότι συναισθηματικές πολυπλοκότητες, αβεβαιότητες της σύγχρονης ζωής και παθογένειες της οικογένειας και της κοινωνίας οδηγούν γυναίκες στην Κίνα να αναζητούν σύντροφο μέσω της ΑΙ. Το υπογραμμίζουν φράσεις που ακούμε στο «Replica», όπως «με τους ανθρώπους που συναντώ στην πραγματική μου ζωή, όσο πιο κοντά έρχομαι τόσο πολύ βλέπω τα ελαττώματά τους και διστάζω» και «η οικογένειά μου δεν μου είπε ποτέ ''σ’ αγαπώ'' αλλά ούτε εγώ σε αυτούς. Ήθελαν να γεννηθώ αγόρι, γεννήθηκα κορίτσι και μου το έλεγαν συνεχώς».
Μεταξύ όσων θέτουν προβληματισμούς είναι ότι ο εκάστοτε ΑΙ σύντροφος, παρότι εξωτερικά άπτεται στις επιθυμίες κάθε μίας που τον δημιούργησε και «δίνει το παρόν» οποτεδήποτε του ζητηθεί, ενίοτε καλείται να συμβουλεύσει και οι θέσεις του δεν διαφέρουν από το αρχετυπικό αρσενικό που επιβάλλει απόψεις.
Μπορεί, όπως τονίζει το ντοκιμαντέρ, σε έναν κόσμο που διαμορφώνεται από μια συνεχή ροή δεδομένων και ψηφιακών συνδέσεων, οι σχέσεις που αναπτύσσονται μέσω της ΑΙ να προσφέρουν έναν προσωρινό χώρο φαινομενικής ασφάλειας, όπου η οικειότητα μοιάζει πιο σταθερή, ακόμη και όταν οι όροι της επαναπροσδιορίζονται σιωπηλά, ωστόσο, στον πυρήνα της «ύπαρξης» αυτών των σχέσεων δεν βρίσκεται η πραγματικότητα. Πρόκειται για «μια φαντασίωση» που – σε γενική εικόνα – υπογραμμίζει (και) τη μοναξιά που υπάρχει τόσο στη δεύτερη πολυπληθέστερη χώρα στον πλανήτη, αλλά και σε όλη την υφήλιο.
«Οι χρήστες της εφαρμογής σε όλον τον κόσμο ανέρχονται στα 10.000.000, το 40% αυτών αναπτύσσουν ρομαντικές σχέσεις», σημείωσε, με το πέρας της προβολής, η σκηνοθέτις Τζούγουα Λιανγκ, η οποία εμπνεύστηκε το εν λόγω ντοκιμαντέρ από προσωπική της εμπειρία, δημιουργώντας έναν ψηφιακό σύντροφο κατά την περίοδο της πανδημίας. Όσο για τις γυναίκες των οποίων η ιστορία παρουσιάζεται στο ντοκιμαντέρ, ήταν μεταξύ δεκάδων άλλων με τις οποίες είχε συνομιλήσει και συμφώνησαν να πουν την ιστορία τους μπροστά στην κάμερα.
Η σκηνοθέτις Τζούγουα Λιανγκ. Πηγή φωτ.: Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης
Κεντρική φωτ.: Στιγμιότυπο από το ντοκιμαντέρ «Ψηφιακοί σύντροφοι» (Replica). Πηγή φωτ.: Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης
