Έχουν νόημα τα φεστιβάλ κινηματογράφου εν μέσω συγκρούσεων που διαταράσσουν το γεωπολιτικό σκηνικό και μας γεμίζουν αβεβαιότητα; Σαφώς. Είναι δε, ζωτικής σημασίας η ύπαρξή τους καθώς ρόλος τους είναι να αφυπνίσουν, να εκπαιδεύσουν με όλες τους τις δυνάμεις την κινηματογραφική ματιά και να συμβάλλουν στην καλλιέργεια της κριτικής σκέψης. Εν καιρώ πολέμου υπογραμμίζουν την ανεξίτηλη δύναμη της μνήμης και της αλήθειας, όπως συμβαίνει την τελευταία τετραετία με τις αλλεπάλληλες συγκρούσεις ανά την υφήλιο.
Το Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης έχει αποδείξει ότι μπορεί να σταθεί στο ύψος των περιστάσεων, να προσαρμοστεί ανά πάσα στιγμή στις εξελίξεις και να δηλώνει «παρών» στο σήμερα με το απαιτητικό πρόγραμμα που ετοιμάζει και τις τοποθετήσεις του. Ο λόγος έχει τη δική του δύναμη, τη δική του επικαιρότητα. Και η – προ ολίγων ημερών – τοποθέτηση του καλλιτεχνικού διευθυντή του Φεστιβάλ, Ορέστη Ανδρεαδάκη, για το επικείμενο 28 Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης (5-15 Μαρτίου), έχει τρομακτική ισχύ:
«Όλα τα τελευταία φεστιβάλ έχουν γίνει μέσα σε ένα κλίμα αβεβαιότητας για όλο τον κόσμο. Και αυτό εδώ το Φεστιβάλ που ετοιμάζεται να ξεκινήσει σε λίγες μέρες, δεν θα αποτελέσει εξαίρεση. […] Η ελπίδα να τερματιστούν οι συγκρούσεις και να πρυτανεύσουν η ειρήνη, η σταθερότητα και η κοινωνική γαλήνη δεν μπορεί να πραγματωθεί όσο η βία, ο ρατσισμός, η ρητορική μίσους και οι απολυταρχικές πολιτικές πρακτικές κανονικοποιούνται. Όσο οι μηχανές του πολέμου εξακολουθούν να είναι σε λειτουργία, απειλώντας ανοιχτά την παγκόσμια σταθερότητα, κανείς δεν μπορεί να παραμένει εφησυχασμένος.
Εμείς εδώ στο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης έχουμε την τύχη, τη χαρά, αλλά κυρίως την ευθύνη να υπογραμμίσουμε τη σπουδαιότητα και την πραγματική δύναμη της τέχνης του ντοκιμαντέρ. […] Με αφετηρία την πίστη μας στις πανανθρώπινες αξίες της ελευθερίας, της δημοκρατίας, της ισότητας, της συμπερίληψης, της αξιοπρέπειας, έχουμε προετοιμάσει ένα Φεστιβάλ που θα αναδείξει όλα όσα συμβαίνουν στον κόσμο. Όλα όσα μας απασχολούν».
Θα αναδειχθούν μέσα από τη δουλειά ταλαντούχων και ακούραστων δημιουργών από όλον τον κόσμο, μέσα από 252 ντοκιμαντέρ μικρού και μεγάλου μήκους τα οποία θα προβληθούν στην ιστορική έδρα του φεστιβάλ, στις αίθουσες «Ολύμπιον» και «Παύλος Ζάννας», στις αίθουσες του Λιμανιού «Φρίντα Λιάππα», «Τώνια Μαρκετάκη», «Τζον Κασσαβέτης», «Σταύρος Τορνές», στον κινηματογράφο «Μακεδονικόν» καθώς και διαδικτυακά μέσω της ψηφιακής πλατφόρμας του Φεστιβάλ.
Ο Ορέστης Ανδρεαδάκης (κέντρο) κατά την παρουσίαση του προγράμματος του 28ου ΦΝΘ. Πηγή φωτ.: Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης
Ευτυχές – και συνάμα υπογραμμίζει την εμβέλεια του Φεστιβάλ – είναι οι 80 παγκόσμιες πρεμιέρες (αριθμός - ρεκόρ του Φεστιβάλ), οι 32 διεθνείς και οι 11 ευρωπαϊκές πρεμιέρες. Συνολικά 57 ελληνικές ταινίες συμμετέχουν στο διεθνές πρόγραμμα (Διεθνές Διαγωνιστικό, Διαγωνιστικό Newcomers, Διαγωνιστικό Film Forward, Ανοιχτοί Ορίζοντες) και στο τμήμα Πλατφόρμα+. Μάλιστα, τα ντοκιμαντέρ που συμμετέχουν στο διευρυμένο τμήμα Πλατφόρμα+ θα προβληθούν στην ψηφιακή πλατφόρμα του Φεστιβάλ και θα είναι διαθέσιμα από τις 6 έως τις 20 Μαρτίου, προκειμένου να έχουν μεγαλύτερο εύρος προβολής στο κοινό.
Η Ζιλιέτ Μπινός επιστρέφει στη Θεσσαλονίκη
Ανάμεσα στα σημαντικά ονόματα του σινεμά που θα βρεθούν στη Θεσσαλονίκη είναι η αγαπημένη ηθοποιός Ζιλιέτ Μπινός (τιμητικός Χρυσός Αλέξανδρος, Νοέμβριος 2024) με την ιδιότητά της σκηνοθέτη, καθώς θα παρουσιάσει το ντοκιμαντέρ «In-I In Motion» που αφορά στη συνεργασία της (το 2007) με τον διάσημο Βρετανό χορευτή και χορογράφο Άκραμ Καν, για τη δημιουργία της θεατρικής παράστασης «In-I».
Ακόμα, η μεγάλη σταρ θα μοιραστεί με το κοινό σκέψεις, εντυπώσεις και βιώματα για τη διττή πλέον ταυτότητά της ως ηθοποιού και σκηνοθέτη, σε ανοιχτή συζήτηση που θα πραγματοποιηθεί την Τετάρτη 11 Μαρτίου (11:00-12:15), στην αίθουσα «Τζον Κασσαβέτης».
Η Ζιλιέτ Μπινός © Patrick Swirc. Πηγή φωτ.: Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης
Όπως είχαμε αναφέρει στο σημείωμά μας Όλη η μνήμη του κόσμου «ξεδιπλώνεται» στη Θεσσαλονίκη, το μεγάλο αφιέρωμα του Φεστιβάλ είναι στα αρχεία. Θα δοθεί τιμητικός Χρυσός Αλέξανδρος στη δημιουργό Βούβουλα Σκούρα (και αφιέρωμα), στον Αμερικανό πολυμεσικό καλλιτέχνη Μπιλ Μόρισον (και spotlight), και στον παραγωγό Γιώργο Παπαλιό.
Το πόστερ του 28ου ΦΝΘ που «συνομιλεί» με το αφιέρωμα στα αρχεία, υπογράφει ο εικαστικός Αλέξανδρος Ψυχούλης, το φετινό σποτ δημιούργησε ο σκηνοθέτης Στηβ Κρικρής.
Ταινία έναρξης (5 Μαρτίου) το ντοκιμαντέρ «Ρώτα την Ι Τζιν» (διεθνής πρεμιέρα) της Άιβι Μίροπολ για τη δημοσιογράφο και συγγραφέα Τζιν Κάρολ, η οποία μήνυσε τον Ντόναλντ Τραμπ και έγινε η μοναδική γυναίκα που τον κέρδισε δύο φορές σε δικαστική αίθουσα. Ταινία λήξης (15 Μαρτίου) το υποψήφιο για βραβείο Όσκαρ ντοκιμαντέρ «Ο κ. Κανένας εναντίον του Πούτιν» του Ντέιβιντ Μπόρενσταϊν, σε συν-σκηνοθεσία Πάβελ «Πάσα» Ταλάνκιν.
Παράλληλα, το Φεστιβάλ θα μας κάνει γνώστες του Filmography, της ψηφιακής βάσης δεδομένων που θα περιλαμβάνει πολύτιμες πληροφορίες για τις ταινίες του ελληνικού σινεμά. Μια πρώτη «γνωριμία» θα γίνει την Παρασκευή 13 Μαρτίου, στόχος είναι η πλατφόρμα να λειτουργεί και να είναι προσβάσιμη στο κοινό μετά το Πάσχα του 2026.
Πρόκειται για ένα ανεκτίμητο έργο με στόχο την τεκμηρίωση, διάσωση και προβολή του ελληνικού κινηματογράφου, το οποίο υλοποιείται με πόρους του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας «Ελλάδα 2.0», και πραγματοποιείται σε συνεργασία με το Ελληνικό Κέντρο Κινηματογράφου, Οπτικοακουστικών Μέσων και Δημιουργίας (ΕΚΚΟΜΕΔ) και την Ελληνική Ακαδημία Κινηματογράφου (ΕΑΚ).
«Χειροκροτήματα» (1943), backstage φωτογραφία των Ζιλιέτ Λακάζ και Γιώργου Τζαβέλλα. Πηγή: Αρχείο Ακτσόγλου, ΕΜΕΚΤ
Ο μεγάλος χορηγός του Φεστιβάλ, η COSMOTE TELEKOM, ανέλαβε την πρωτοβουλία για τη δημιουργία ενός υβριδικού ντοκιμαντέρ, για την ιστορία και την καθημερινότητα του οργανισμού, σε σκηνοθεσία Τζώρτζη Γρηγοράκη, παραγωγούς τη Χριστίνα Σταυροπούλου και τον Νικόλα Αλαβάνο από την Φιλμική Εταιρεία. Οι πρωταγωνιστές, Χρήστος Πασσαλής και Κωνσταντίνα Μεσσίνη, καθώς και όλο το συνεργείο, θα κυκλοφορούν φέτος στο Φεστιβάλ, για να αποτυπώσουν τα μυστικά του.
Στην Αγορά, το αναπτυξιακό κομμάτι του Φεστιβάλ, που θα πραγματοποιηθεί σε φυσικούς χώρους, αλλά και online, παρουσιάζονται δυναμικές δράσεις, νέες πρωτοβουλίες και συνεργασίες. Σημαντικό κομμάτι της διοργάνωσης αποτελούν και οι εκδόσεις τους: η ειδική δίγλωσση έκδοση του Φεστιβάλ για τα αρχεία περιλαμβάνει κείμενα από ακαδημαϊκούς, καλλιτέχνες και δημοσιογράφους, ο αγαπημένος ΑΚατάλογος του Φεστιβάλ που φέτος έχει τίτλο «Εκτός Αρχείου» καθώς και το «Πρώτο Πλάνο» που θα είναι αφιερωμένο στην πλατφόρμα filmography.
Ειδική έκδοση «Όλη η μνήμη του κόσμου». Πηγή φωτ.: Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης
Το 28o Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης πραγματοποιείται με την υποστήριξη της Βουλής των Ελλήνων, του υπουργείου Πολιτισμού, του προγράμματος ΕΣΠΑ του ΠΕΠ Κ. Μακεδονίας, του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας «Ελλάδα 2.0», του προγράμματος MEDIA, του υπουργείου Τουρισμού και της ΕΡΤ.
Η COSMOTE TELEKOM, o Μεγάλος Χορηγός του Φεστιβάλ, δείχνει τη στήριξή της στο ποιοτικό σινεμά. Το Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος (SNF) είναι υποστηρικτής των δράσεων εξωστρέφειας του Φεστιβάλ. Πολύτιμη είναι η στήριξη της Alpha Bank, χορηγού προσβασιμότητας, της Aegean, επίσημου αερομεταφορέα, της Fischer, χορηγού των Βραβείων Κοινού, και της Jameson. Στο τέλος της διοργάνωσης θα απονεμηθούν τα βραβεία του 28ου ΦΝΘ.
Το πρόγραμμα του Φεστιβάλ καθώς και περισσότερες πληροφορίες για τις ταινίες, είναι διαθέσιμα στο www.filmfestival.gr. Η προπώληση των εισιτηρίων έχει ξεκινήσει.
Κεντρική φωτ.: Λήψη του Λιμανιού Θεσσαλονίκης από παλαιότερη διοργάνωση του ΦΝΘ. Πηγή φωτ.: Eurokinissi/ Βασίλης Βερβερίδης
