Με Τραμπ - Νετανιάχου ή με το διεθνές δίκαιο;

Το πιθανότερο είναι ότι η στρατιωτική δράση μιας χώρας εναντίον μιας άλλης παραβιάζει το διεθνές δίκαιο. Πόσο μάλλον η εξόντωση ολόκληρης της ηγεσίας της.

Έγραφε χθες στα κοινωνικά δίκτυα ο έγκριτος νομικός Ξ. Κοντιάδης:

«Ανεξάρτητα από την αποδοκιμασία του σκοταδιστικού, αυταρχικού, δολοφονικού καθεστώτος του Ιράν, οφείλουμε να επισημάνουμε ότι η στρατιωτική δράση των ΗΠΑ εναντίον του παραβιάζει για ακόμη μία φορά το διεθνές δίκαιο και ταυτόχρονα πραγματοποιήθηκε κατά παράβαση του αμερικανικού Συντάγματος».

Ας προσπεράσουμε όμως το αμερικανικό Σύνταγμα, όπου πράγματι φαίνεται να εξελίσσεται μια αναμέτρηση μεταξύ των θεσμών και της διάθεσης του προέδρου Τραμπ να τους αγνοεί. Κάτι ανάλογο έγινε πρόσφατα και με τη Fed, αλλά και με την απόφαση ακύρωσης των δασμών που επέβαλε ο Τραμπ από το Ανώτατο Δικαστήριο.

Ας σταθούμε σε αυτό που ονομάζουμε Διεθνές Δίκαιο. Σε γενικές γραμμές, το διεθνές δίκαιο είναι σαφές:
Σύμφωνα με το Άρθρο 2, παράγραφος 4 του Χάρτη του ΟΗΕ, απαγορεύεται η χρήση βίας εναντίον άλλου κράτους.

Υπάρχουν όμως δύο εξαιρέσεις:

1)Απόφαση του Συμβουλίου Ασφαλείας.

2)Αυτοάμυνα (Άρθρο 51), σε περίπτωση ένοπλης επίθεσης.

Το Ιράν είναι επιτιθέμενο ή αμυνόμενο στη διένεξη με το Ισραήλ και τις ΗΠΑ;

Η δράση οργανώσεων όπως η Χεζμπολάχ, η Χαμάς και οι Χούθι εναντίον του Ισραήλ και των πολιτών του, εντός και εκτός των συνόρων του - η οποία σε πολλές περιπτώσεις περιλαμβάνει ένοπλες επιθέσεις, εκτοξεύσεις ρουκετών και βομβαρδισμούς - συνιστά στρατιωτικές επιχειρήσεις που του δίνουν το δικαίωμα να αμυνθεί;

Οι επιθέσεις των Χούθι εναντίον της διεθνούς ναυσιπλοΐας δίνουν το δικαίωμα στη διεθνή κοινότητα να αμυνθεί;

Οι επιθέσεις, π.χ., εναντίον ελληνικών και ευρωπαϊκών πλοίων δίνουν το δικαίωμα στην Ελλάδα να στέλνει φρεγάτες στην Ερυθρά Θάλασσα για να προστατεύει ελληνόκτητα πλοία, καταρρίπτοντας drones των Χούθι;

Αν θελήσει να εξουδετερώσει πλήρως αυτή την απειλή, οφείλει να αντιμετωπίσει και τη χώρα που χρηματοδοτεί και σχεδιάζει αυτές τις επιθέσεις;

Αν οι οργανώσεις που έχουν κηρύξει τον πόλεμο στο Ισραήλ εδώ και χρόνια χρηματοδοτούνται, εξοπλίζονται και καθοδηγούνται από το Ιράν, στο πλαίσιο του δικαιώματος του Ισραήλ στην αυτοάμυνα, νομιμοποιείται το τελευταίο να επιτεθεί στο Ιράν προκειμένου να εξαλείψει έναν κίνδυνο για την εθνική του ασφάλεια;

Θα μου πείτε νομιμοποιείται να το κάνει κάτω από τον μανδύα μιας απόφασης του Συμβουλίου Ασφαλείας.

Το Συμβούλιο Ασφαλείας έχει επιβάλει στο Ιράν κυρώσεις για το πυρηνικό του πρόγραμμα, περιορισμούς στις μεταφορές όπλων κ.λπ. Για τους Χούθι έχει επιβάλει στοχευμένες κυρώσεις (πάγωμα περιουσιακών στοιχείων, ταξιδιωτικές απαγορεύσεις), εμπάργκο όπλων κ.λπ. Ανάλογο εμπάργκο όπλων έχει επιβληθεί και στον Λίβανο (Ψήφισμα 1701), προκειμένου να ελεγχθεί ο εξοπλισμός της Χεζμπολάχ.

Το γεγονός ότι, παρά τα κατά καιρούς μέτρα του Συμβουλίου Ασφαλείας, οι επιθέσεις εναντίον του Ισραήλ δεν τέθηκαν υπό έλεγχο, μήπως σημαίνει ότι το διεθνές δίκαιο αδυνατεί να προσφέρει την απαραίτητη προστασία και ασφάλεια σε μια χώρα ή τη διεθνή κοινότητα;

Αν ισχύει αυτό, νομιμοποιείται κάθε χώρα να αναλαμβάνει η ίδια - ή με τους συμμάχους της - την προστασία της;

Η αλήθεια είναι ότι ούτε ο Τραμπ ούτε ο Νετανιάχου φαίνεται να χρησιμοποιούν ως γνώμονα το διεθνές δίκαιο στις αποφάσεις τους. Το ίδιο, βέβαια, έπραξε και ο Πούτιν στην Ουκρανία όταν εισέβαλε πριν από δύο χρόνια. Το ίδιο, φαντάζομαι, θα συμβεί αν η Κίνα εισβάλει στην Ταϊβάν.

Το ερώτημα που τίθεται μέσω του δημόσιου διαλόγου στην προκειμένη περίπτωση  είναι σαφές: Τι συμβουλεύουμε την κυβέρνηση και την πολιτική μας ηγεσία να πράξει. Πώς να θωρακίσει την ασφάλεια της χώρας μας και των πολιτών της. Στηριζόμενες  στο διεθνές δίκαιο ή την αποτρεπτική ισχύ;

Υ.Γ: Το διεθνές δίκαιο και η εμπειρία του ελληνισμού.

Αποφάσεις του Συμβουλίου Ασφαλείας για το Κυπριακό:

1)Ψήφισμα 353 (20 Ιουλίου 1974)

Εκδόθηκε αμέσως μετά την έναρξη της εισβολής και απαιτεί: Άμεση κατάπαυση του πυρός, Σεβασμό της κυριαρχίας, ανεξαρτησίας και εδαφικής ακεραιότητας της Κυπριακής Δημοκρατίας, αποχώρηση χωρίς καθυστέρηση όλων των ξένων στρατιωτικών δυνάμεων. Έναρξη διαπραγματεύσεων μεταξύ Ελλάδας, Τουρκίας και Ηνωμένου Βασιλείου.

2)Ψήφισμα 354 (23 Ιουλίου 1974)

Επιβεβαιώνει το 353 και ζητά πλήρη εφαρμογή του.

3)Ψήφισμα 355 (1 Αυγούστου 1974) καλεί όλα τα κράτη να σεβαστούν την κυριαρχία και εδαφική ακεραιότητα της Κύπρου

4)Ψήφισμα 357 (14 Αυγούστου 1974). Εκδόθηκε μετά τη δεύτερη φάση της εισβολής («Αττίλας ΙΙ») και απαιτεί: Νέα άμεση κατάπαυση του πυρός, τήρηση των προηγούμενων ψηφισμάτων.

5) Ψήφισμα 360 (16 Αυγούστου 1974). Εκφράζει βαθιά ανησυχία για τις μονομερείς στρατιωτικές ενέργειες και καλεί σε σεβασμό της κυριαρχίας της Κυπριακής Δημοκρατίας.

6)Ψήφισμα 541 (1983)

Μετά την ανακήρυξη του ψευδοκράτους. Αποφασίζει: Η ανακήρυξη της «ΤΔΒΚ» είναι νομικά άκυρη και καλεί όλα τα κράτη να μην αναγνωρίσουν το αποσχιστικό μόρφωμα.

7) Ψήφισμα 550 (1984). Καταδικάζει κάθε προσπάθεια αναγνώρισης του ψευδοκράτους, καταδικάζει προσπάθειες εποικισμού της περίκλειστης πόλης της Αμμοχώστου. Ζητά η Αμμόχωστος να τεθεί υπό διοίκηση του ΟΗΕ.

Όταν μια χώρα αντιμετωπίζει πρόβλημα υπαρξιακό από τις απειλές μιας άλλης ας είμαστε φειδωλοί στα περί δικαίου…

[email protected]