Τους γνώρισα στη Θεσσαλονίκη, στο πλαίσιο του φεστιβάλ κινηματογράφου, και σκεφτόμουν πόσο ήθελα να δω δουλειά τους στην Αθήνα. Οι Kalos&Klio, ο Κωνσταντίνος Καλλιτσάκης και η Κλειώ Καλογήρου, κουβαλούσαν ήδη τότε μια φρεσκάδα που δεν παριστάνει τον πειραματισμό ούτε τον επικαλείται ως άλλοθι. Μια δουλειά με συνοχή, δουλεμένη στον χρόνο και όχι στο εφέ. Έχοντας το χαλί για καμβά, το καλλιτεχνικό δίδυμο παρουσιάζεται στην γκαλερί Kalfayan, στη Χάρητος με μια σειρά πολύχρωμων χαλιών. Κρεμαστά υφαντά που κουβαλούν μνήμη, κόπο κι αφήγηση, θυμίζοντας ότι η τέχνη μπορεί ακόμη να γεννιέται από το νήμα και τον ρυθμό των χεριών.
Η ιδέα τους για την κολωνακιώτικη αίθουσα ήταν ένας κήπος, όχι ως σκηνικό, αλλά ως χώρος που διαμορφώνεται μέσα από φροντίδα και χρόνο. Έστησαν λοιπόν μια έκθεση που δεν βλέπουμε εύκολα στις κεντρικές γκαλερί. Τα χειροποίητα χαλιά λειτουργούν ως εδάφη – επιφάνειες πυκνές, όπου το βλέμμα μπλέκεται, ακολουθώντας διαδρομές που δεν οδηγούν πάντα σε καθαρά συμπεράσματα, όσο σε εμπειρία. Ο κήπος εδώ αφήνει χώρο στο απρόβλεπτο, σε εκείνο που φυτρώνει πλάι στο «καλλιεργημένο».
Οι δυο τους σχεδιάζουν τα patterns σαν χάρτες, γεωμετρικούς ρυθμούς που θυμίζουν αρχέγονες υφάνσεις, διακοπτόμενους όμως από σύγχρονα σημάδια και ψηφιακά ίχνη. Οι πενηντάρηδες θα αναγνωρίσουν οικείες φιγούρες της νιότης: μικρούς space invaders, διαστημόπλοια βγαλμένα από τις πρώτες παιχνιδομηχανές.
Ξεκινούν από επαναλαμβανόμενες φόρμες – λουλούδια, πουλιά, νερό, σύμβολα προσανατολισμού – και τις αφήνουν να εξελιχθούν σε σύνθετες επιφάνειες, όπου το παραδοσιακό και το σύγχρονο συνυπάρχουν χωρίς ιεραρχία. Μεταλλάσσουν δηλαδή αρχέτυπα σύμβολα από διαφορετικούς πολιτισμούς (αναγέννηση, θάνατος, γονιμότητα, κακό μάτι κ.λπ.) και τα ενώνουν με εικονίδια που λειτουργούν ως γνώριμα τεχνολογικά σημεία.
Λήψη της έκθεσης των Kalos&Klio. Η φωτογραφία δημοσιεύεται με την ευγενική παραχώρηση των Kalfayan Galleries
Έμφαση δεν δίνεται μόνο στο μοτίβο, αλλά στη ζωγραφική τους συγκρότηση: στο χρώμα, στη σύνθεση, στις τονικές μεταβάσεις, στον τρόπο που το φως απορροφάται ή αντανακλάται από το νήμα. Η γλώσσα της ύφανσης τους επιτρέπει να συνδυάζουν το χειρωνακτικό με το ψηφιακό, αντιμετωπίζοντας τον κόμπο και το pixel ως ισοδύναμα δομικά στοιχεία μιας εικόνας που χτίζεται βήμα-βήμα. Αυτή η επιλογή συνδέεται άμεσα με τον χρόνο της εκτέλεσης. Τα σχέδια αυτά μεταφέρονται σε αργαλειούς και δουλεύονται σε στενή συνεργασία με τεχνίτες και υφαντουργεία στα Γιάννενα και στο Νεπάλ.
Η χειροποίητη ύφανση λειτουργεί συνειδητά ως αντίβαρο στη μαζική παραγωγή και την ταχύτητα της εικόνας. Πρόκειται για διαδικασία που απαιτεί διάρκεια και σχέση εμπιστοσύνης, μεταφέροντας το βάρος της δημιουργίας από το άμεσο αποτέλεσμα στη διαδικασία. Δεν είναι αισθητική νοσταλγία, αλλά μια σαφής θέση υπέρ της εργασίας και της ευθύνης που ενσωματώνονται στο ίδιο το έργο.
Λήψη της έκθεσης των Kalos&Klio. Η φωτογραφία δημοσιεύεται με την ευγενική παραχώρηση των Kalfayan Galleries
Θυμάμαι τις λινάτσες του Δανιήλ, μια στιγμή φωτεινή που το «φτωχό» υλικό διεκδίκησε ισότιμη θέση στον ζωγραφικό χώρο. Τέτοιες επιλογές δεν είναι τεχνικά ευρήματα, αλλά μετατοπίσεις ουσίας, καθώς το υλικό παύει να είναι υπόστρωμα και γίνεται φορέας νοήματος. Τα υφαντά των Kalos&Klio δεν ανακαλούν μια χαμένη παράδοση, αλλά υπενθυμίζουν πόσο ανοιχτό παραμένει ακόμη το πεδίο της υφαντουργίας ως σύγχρονης εικαστικής γλώσσας.
Όπως γράφει η Δώρα Βασιλάκου: «Σαν οπτικά χειρόγραφα, τα χειροποίητα υφαντά των Kalos&Klio σε καλούν να τα αποκωδικοποιήσεις. Η πυκνή πληροφορία, η δομημένη πολυπλοκότητα και η επαναληψιμότητα σε οδηγούν σε ρυθμούς και κυκλικές δομές, όπου αναπτύσσεται μια λαβυρινθώδης αφήγηση, καθώς αφήνεσαι στην πολύχρωμη μνημειακότητα και τη μαγεία του ίδιου του υλικού». Μακάρι να δούμε ξανά περισσότερες δουλειές που να τολμούν να κινηθούν σε αυτό το έδαφος.
Λήψη της έκθεσης των Kalos & Klio. Η φωτογραφία δημοσιεύεται με την ευγενική παραχώρηση των Kalfayan Galleries
Kalfayan Galleries (Χάρητος 11 , Κολωνάκι, Αθήνα), έως 28 Φεβρουαρίου 2026
Κεντρική φωτ.: Λήψη της έκθεσης των Kalos&Klio. Η φωτογραφία δημοσιεύεται με την ευγενική παραχώρηση των Kalfayan Galleries
