Μια πόλη που σήμερα φημίζεται για την ομορφιά της. Μια πόλη που διέγραψε μια ιδιαίτερη πορεία μέσα στους αιώνες και από ένα σημείο και μετά, ήταν μόνο ανοδική. Η ανοδική αυτή πορεία της, οφείλεται κατά πολύ σε ένα κατασκεύασμα που θαυμάζουμε μέχρι σήμερα.
Μιλάμε για την πόλη της Καβάλας και τις περίφημες «Καμάρες». Η Καβάλα δεν ήταν όπως την ξέρουμε σήμερα. Η χερσόνησος της Παναγίας, είναι η περιοχή στην οποία εμφανίζονται οι αποδείξεις ύπαρξης της αρχαίας πόλης. Όντας στρατηγικό σημείο, η χερσόνησος τράβηξε την προσοχή από την Εποχή του Σιδήρου (1.050 – 750 π.Χ.).
Τον 7ο αιώνα π.Χ., έφτασαν από την θάλασσα άποικοι από το νησί της Θάσου, οι οποίοι ξεκίνησαν να δημιουργούν την πρώτη πόλη. Αυτή η πόλη, εξελίχθηκε σε σημαντική περιοχή και ονομάστηκε «Νεάπολη».
Κάποιους αιώνες αργότερα, κατά την διάρκεια της Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας, Ρωμαίοι αξιωματούχοι κατοίκησαν την πόλη και την εμπλούτισαν με διάφορα αρχιτεκτονικά έργα του δικού τους βεληνεκούς.
Προχωρώντας τώρα πολλούς αιώνες μετά, το έτος 1391, η πόλη καταστρέφεται ολοσχερώς. Μετά από αυτήν την καταστροφή, ακολουθεί η ολική ερήμωσή της και πολύς καιρός μέχρι να αναδειχθεί και πάλι.
Μετά από περίπου 300 χρόνια, η πόλη αναγεννήθηκε από τις στάχτες της. Εν μέσω κυριαρχίας της Οθωμανικής αυτοκρατορίας, ανασυγκροτήθηκε εκ θεμελίων και πήρε το όνομα που έχει διατηρήσει μέχρι σήμερα: «Καβάλα».
Τότε, σουλτάνος ήταν ο Σουλεϊμάν ο Μεγαλοπρεπής, ο οποίος ξεκίνησε ένα σχέδιο ανοικοδόμησης της πόλης. Αυτό το έργο στέφθηκε από επιτυχία. Από τότε, η Καβάλα αναπτύχθηκε ραγδαία σε πολλούς τομείς. Άρχισε να αλλάζει μορφή και να παίρνει μεγαλύτερες διαστάσεις σε σχέση με τους προηγούμενους αιώνες.
Πολύ μεγάλο ρόλο σε αυτές τις αλλαγές, έπαιξε η κατασκευή ενός έργου που τροφοδότησε την πόλη με το σημαντικότερο αγαθό: το νερό. Την περίοδο 1526-1546, ενόσω όλη η πόλη είχε πήξει στις εργασίες και τα οικοδομικά έργα, κατασκευάστηκε ένα υδραγωγείο.
Η κατασκευή ξεκίνησε από τους απέναντι λόφους. Το νερό που έτρεχε από την πηγή Σούμπαση ή αλλιώς την «μάνα του νερού», έμπαινε στο αυλάκι τους υδραγωγείου και ξεκινούσε το ταξίδι.
Πάνω στο κτίσμα που αποτελούνταν από μεσόβαθρα (τα στηρίγματα του υδραγωγείου), τα οποία συνδέονταν με τόξα και καμάρες δύο ή τριών σειρών, το νερό έτρεχε στην κορυφή περνώντας πάνω από βουναλάκια και οικείες.
Διέσχιζε ανηφοριές και κατηφοριές, ανάλογα το ανάγλυφο του εδάφους και περνούσε διαδοχικά από πέντε λίθινες γέφυρες. Μετά από μια διαδρομή που ένωνε αυτούς τους λόφους και τις πηγές με την περιοχή που κοιτούσε την θάλασσα, η πόλη άλλαξε τελείως χαρακτήρα.
Οι λεγόμενες «Καμάρες», οι οποίες δεσπόζουν στην πόλη μέχρι σήμερα, είναι μάλλον το τελευταίο κομμάτι αυτού του κτίσματος και συμβολίζουν την μεταμόρφωσή της. Από την στιγμή που η άνυδρη χερσόνησος είχε πρόσβαση στο νερό, οι κάτοικοι ζούσαν με πολύ περισσότερες ανέσεις.
Νέος κόσμος άρχισε να έρχεται στην Καβάλα και να εντάσσεται στον μόνιμο πληθυσμό της. Χτίστηκαν κρήνες, δεξαμενές, λουτρά και διάφορα ιδρύματα, τα οποία ευημερούσαν και χρωστούσαν την ύπαρξή τους στο υδραγωγείο, καθώς αυτό παρείχε το πολύτιμο αγαθό που επέτρεπε την λειτουργία τους.
Αυτόματα, αυξήθηκε το εμπόριο και οι συναλλαγές. Η πόλη έγινε κόμβος και σημείο συνάντησης όσων έρχονταν από την Πόλη, την Θεσσαλονίκη ή την Νότια Ελλάδα.
Υπάρχουν διάφορες υποθέσεις για το αν προϋπήρχε και έπειτα αναβαθμίστηκε. Κάποιοι υποστηρίζουν, ότι το πρώτο υδραγωγείο ίσως το έφτιαξαν οι Ρωμαίοι, που ήταν άλλωστε και ειδικοί κατά την αρχαιότητα. Άλλοι, ότι αποτέλεσε κάποια στιγμή τον 9ο αιώνα μ.Χ. μέρος της βυζαντινής οχύρωσης της πόλης.
Είτε ρωμαϊκό είτε βυζαντινό είτε οθωμανικό, το υδραγωγείο επέτρεψε στην Καβάλα να εξελιχθεί στην θαυμαστή πόλη που βλέπουμε σήμερα. Οι Καμάρες, κάτω από τις οποίες πια περνούν τα σύγχρονα αυτοκίνητα, είναι μια ανάμνηση των καιρών που η πόλη βίωσε για πρώτη φορά την ανάπτυξη και την ευημερία.
Βιβλιογραφία:
