Για πολλά χρόνια, υπήρχαν θρύλοι και μύθοι για δράκους που κατοικούσαν ψηλά, στις κορυφές των βουνών της Εύβοιας. Οι κάτοικοι, δεν τολμούσαν να ανεβούν μέχρι εκεί, φοβούμενοι τα μυθικά πλάσματα. Όσοι τελικά κατάφεραν κάποια στιγμή και έφτασαν με θάρρος σε αυτές τις κορυφές, αντίκρισαν κάτι παράξενο. Μεγάλα, λίθινα, απομονωμένα σπίτια. Άδεια.
Μετά την ανακάλυψή τους, τα σπίτια αυτά θεωρήθηκε ότι φιλοξενούσαν τους δράκους των λαϊκών παραμυθιών των κατοίκων. Έτσι, ονομάστηκαν «Δρακόσπιτα». Τα Δρακόσπιτα της Νότιας Εύβοιας, προκάλεσαν την περιέργεια και το ενδιαφέρον των ερευνητών, καθώς ήταν μια πολύ ιδιαίτερη και μοναδική ανακάλυψη.
Τα 23 που έχουν βρεθεί μέχρι στιγμής, είναι διασκορπισμένα στα ευβοϊκά όρη. Μέχρι σήμερα, δεν είναι σίγουρο ούτε ποιος τα κατασκεύασε ούτε πότε και γιατί τα κατασκεύασε. Όλα μεταξύ τους παρουσιάζουν κοινά χαρακτηριστικά.
Βρίσκονται όλα σε απόκρημνες τοποθεσίες, γεγονός που ενίσχυσε την πεποίθηση των ντόπιων ότι έμεναν εκεί δράκοι. Οι τοποθεσίες αυτές, όμως, για έναν άνθρωπο αποτελούσαν μέρη απ’ όπου ήταν δυνατός ο έλεγχος και η εποπτεία των περιοχών στα χαμηλά.
Φαίνεται, ότι αυτοί που τα κατασκεύασαν χρησιμοποίησαν μεγάλους λίθους της περιοχής. Τόσο μεγάλου μεγέθους και βάρους, που ειπώθηκε από κάποιους ότι μπορεί να ήταν κατασκευές Κυκλώπων. Οι λίθοι αυτοί, τοποθετήθηκαν χωρίς συνδετικό υλικό, σχεδόν παράλληλα και ο ένας πάνω στον άλλο, με ψευδοϊσόδομο σύστημα.
Τα Δρακόσπιτα έχουν σχήμα ορθογώνιο, μήκος από 5 έως 13 μέτρα και έχουν οικοδομηθεί πάνω στο έδαφος, χωρίς θεμέλια. Η στέγη τους ήταν φτιαγμένη από μεγάλες βαριές πλάκες σχιστόλιθου. Είχαν τοποθετηθεί σε συγκλίνουσες στρώσεις που ξεκινούσαν από αντικρινούς τοίχους, με αποτέλεσμα η στέγη να βγαίνει στο τέλος πυραμιδωτή.
Η είσοδός τους, αποτελούνταν από μονολιθικές παραστάδες (λαξευμένοι ορθογώνιοι λίθοι), δημιουργώντας ένα πλαίσιο σαν πόρτα. Πάνω από την είσοδο, υπήρχε ένα κούφωμα, ένα κενό από το οποίο έμπαινε το φως.
Το μόνο από τα Δρακόσπιτα που ίσως είχε παράθυρα, είναι αυτό στο όρος Όχη. Στο εσωτερικό τους, έχουν βρεθεί κόγχες και λίθινα εξογκώματα από τους τοίχους, σαν ράφια. Γωνιές των κτηρίων που μάλλον τοποθετούνταν διάφορα αντικείμενα. Τι αντικείμενα όμως; Αφού δεν ξέρουμε την χρήση των κτηρίων…
Το Δρακόσπιτο στην Όχη, είναι το πιο καλοδιατηρημένο απ’ όλα. Έχουν γίνει έρευνες στο εσωτερικό του και στην περιοχή και έχουν διατυπωθεί πολλές υποθέσεις για το τι εξυπηρετούσε. Έχει χαρακτηριστεί αρχαίο ιερό, αφιερωμένο στην λατρεία του Δία και της Ήρας. Φρυκτωρία, μέρος ενός συστήματος απομονωμένης παρατήρησης και μετάδοσης μηνυμάτων με πυρσούς.
Εκεί κοντά, υπήρχαν τα αρχαία λατομεία της πόλης της Καρύστου, απ’ όπου προέρχονταν τα περισσότερα έσοδά της. Με βάση αυτή την πληροφορία, λοιπόν, οι ερευνητές έχουν εκφράσει και την άποψη ότι αποτελούσε φυλάκιο, κατοικία ρωμαϊκού στρατιωτικού αποσπάσματος που φρουρούσε τα λατομεία ή καταφύγιο των ίδιων των εργατών, των λατόμων.
Και τώρα πάμε στην άλλη ερώτηση που μας απασχολεί. Ποιος τα έχτισε; Πριν την έλευση των ελληνικών φύλων (Δωριείς, Αιολείς και Ίωνες), υπήρχαν άλλες φυλές στην περιοχή. Οι Προέλληνες. Σε αυτούς ανήκαν και οι Δρύοπες. Οι Δρύοπες κατοικούσαν πριν στον Παρνασσό, αλλά μετακόμισαν στην Εύβοια. Κάποιοι υποστηρίζουν ότι τα Δρακόσπιτα είναι δικά τους έργα.
Στα λατομεία της Καρύστου, δούλευαν και δούλοι. Σκλάβοι που προέρχονταν από την περιοχή της Καρίας, στην Μικρά Ασία. Ίσως αυτοί είχαν κατασκευάσει αυτά τα κτήρια για να τιμήσουν τον Δία και την Ήρα ή τα είχαν ως αποθήκες ή μέρη για να μείνουν και να ξαποστάσουν μετά από την σκληρή δουλειά της εξόρυξης.
Η ανασκαφή που διεξήχθη από τον καθηγητή Ν. Μουτσόπουλο, έφερε στο φως ευρήματα όπως μελαμβαφή κύπελλα, μαζεμένα όλα μαζί και αναποδογυρισμένα. Βρέθηκαν, όμως, κάτω από το στρώμα του δαπέδου του κτηρίου. Στην ίδια ανασκαφή βρέθηκαν και πήλινα λυχνάρια.
Με βάση αυτά τα ευρήματα, οι χρονολογίες κατασκευής του Δρακόσπιτου της Όχης εκτείνονται από τον 6ο έως τον 1ο αιώνα π.Χ. Αυτό αποδεικνύει, ότι χρησιμοποιούνταν από την Αρχαϊκή έως την πρώιμη Ρωμαϊκή εποχή. Άρα, ποιος ξέρει; Ίσως τα Δρακόσπιτα να ήταν κανονικά σπίτια, καταφύγια, αποθήκες, ιερά ή στρατιωτικά κτήρια.
Μπορεί να μην γνωρίζουμε ακόμα ποιος και γιατί τα κατασκεύασε, αλλά ευτυχώς πλέον είμαστε σίγουροι ότι αν πάμε, δεν θα γίνουμε κάρβουνο από την φλογερή ανάσα φτερωτών μυθικών θηρίων…
Βιβλιογραφία:
