Ακόμα και κατά την διάρκεια της Προϊστορίας, οι άνθρωποι έβρισκαν τρόπους να εκφράζονται καλλιτεχνικά. Σε διάφορα μέρη της Ευρώπης, έχουν βρεθεί ζωγραφικά σύνολα εκείνης της εποχής. Κύριος «καμβάς» για τις καλλιτεχνικές αυτές δημιουργίες των προϊστορικών ανθρώπων, ήταν οι βράχοι.
Στην Ελλάδα, δεν είχαμε συνηθίσει να βλέπουμε τέτοιου είδους αρχαία έργα τέχνης. Γνωστές παγκοσμίως είναι κυρίως οι βραχογραφίες στα σπήλαια της Ισπανίας και της Γαλλίας. Αυτό, μέχρι την στιγμή που ανακαλύφθηκαν πιο συμμαζεμένες, αλλά εξίσου σημαντικές, ζωγραφιές εδώ, σε περιοχές της Ανατολικής Μακεδονίας.
Η ανακάλυψη αυτών των βραχογραφιών, ήταν κάτι καινούργιο για τους ιστορικούς και τους αρχαιολόγους. Υπήρξαν πολλές υποθέσεις και προκλήθηκαν αρκετά ερωτήματα. Έπρεπε ακόμα να εξετασθεί και η περίπτωση να ήταν σύγχρονες ζωγραφιές. Μετά, όμως, από τις έρευνες που πραγματοποιήθηκαν, είναι σίγουρο ότι είναι αρχαίες και το πιο πιθανό, χρονολογούνται στην Προϊστορική εποχή.
Οι βραχογραφίες αυτές, εντοπίζονται πάνω σε ελεύθερους βράχους από ασβεστόλιθο στη μέση του πουθενά ή πάνω σε τοίχους σπηλαίων. Σε κάθε περίπτωση, τα σπήλαια και αυτοί οι βράχοι κοιτούν ή είναι κοντά στην θάλασσα. Κρατήστε αυτήν την πληροφορία, θα την χρειαστούμε παρακάτω.
Στην περιοχή των Φιλίππων, στο χωριό Κρυονέρι, στον Ζυγό, την Καβάλα, στο Ελαιοχώρι, στο Παγγαίο και στο χωριό Φωλιά, φαίνεται ότι την Προϊστορική εποχή ζούσαν ομάδες ανθρώπων, των οποίων την παρουσία κάνουν πιο αισθητή οι βραχογραφίες που δημιούργησαν.
Για άλλη μια φορά, οι άνθρωποι του παρελθόντος και πιο συγκεκριμένα του μακρινού αυτού σημείου του, μας έχουν αφήσει παρά μόνο μυστηριώδη σχέδια και εικόνες, τις οποίες εμείς απεγνωσμένα προσπαθούμε να ερμηνεύσουμε και να συνδέσουμε με την καθημερινότητά τους. Έχει ειπωθεί, ότι αυτοί οι άνθρωποι είναι ένας άγνωστος προϊστορικός πολιτισμός της Μακεδονίας, που περίμενε τόσο καιρό να έρθει στο φως, Ούτε αυτό, όμως, είναι απόλυτα σίγουρο.
Χρησιμοποιώντας χρώματα από σκόνη ορυκτών ή λίθινα και κοκάλινα εργαλεία, οι άνθρωποι αυτοί ζωγράφιζαν και χάραζαν εικόνες και παραστάσεις πιθανότατα εμπνευσμένες από την ζωή τους και τις καθημερινές ασχολίες τους.
Πάνω στους βράχους, βλέπουμε ελάφια, αλεπούδες και άλλα άγρια ζώα σε κίνηση. Πίσω, δίπλα ή γύρω τους, ανθρώπινες φιγούρες οι οποίες κρατούν όπλα, τα οποία μοιάζουν να είναι ακόντια, τόξα και βέλη. Κάποιοι από αυτούς μάλιστα, εικονίζονται πάνω σε άλογα. Τι ήταν αυτοί οι άνθρωποι; Ίσως κυνηγοί, πολεμιστές ή πρόγονοι του λεγόμενου «Θράκα ιππέα», μεταγενέστερης θεότητας της αρχαίας Θράκης.
Υπάρχουν επίσης και απεικονίσεις πλοίων και αμαξών με τέσσερεις ρόδες. Απεικόνισαν, άραγε, τα πλοία που πλησίαζαν τις ακτές τους ή άμαξες που κυκλοφορούσαν στους οικισμούς τους; Στο σπήλαιο της Φωλιάς, κοντά στην Καβάλα, οι ζωγραφιές παρουσιάζουν κάποιες διαφορές. Όλες οι φιγούρες και τα σχήματα έχουν αποτυπωθεί πιο γεωμετρικά. Αυτό το γεγονός, οδήγησε τους ερευνητές και στην υπόθεση σύνδεσής τους με τους άλλους πασίγνωστους πολιτισμούς της ελληνικής προϊστορίας, τους Μινωίτες και τους Μυκηναίους.
Οι Μινωίτες είναι γνωστοί για την ναυτική τους δύναμη και τις εμπορικές σχέσεις που είχαν με την Ανατολική Μεσόγειο. Ποιος μας λέει, λοιπόν, ότι δεν είχαν φτάσει και στην Μακεδονία και την Θράκη (διερωτώνται οι ερευνητές); Κάποια από τα σχήματα και τα σύμβολα, έχουν συγκριθεί και με την Γραμμική Α και Β. Είναι, όμως, πολύ ριψοκίνδυνο και μόνο να υπαινιχθούμε ότι ταυτίζονται με αυτές.
Ένα είναι σίγουρο. Αυτοί οι άνθρωποι ζούσαν στην Μακεδονία και περιπλανιόντουσαν στην τότε ύπαιθρο. Έμεναν σε καλύβες από λάσπη, αλλά ίσως και μέσα στα σπήλαια. Άφησαν το σημάδι τους, περιμένοντας τόσο καιρό να τους θυμηθεί κάποιος… Ο εξαφανισμένος «πολιτισμός» της Καβάλας, έχει πολλά ακόμα να μοιραστεί μαζί μας.
Βιβλιογραφία:
