Χωμένο μέσα στην βλάστηση και τα βράχια μιας γωνιάς της χώρας, βρίσκεται ένα μέρος, το οποίο κατοικούνταν για 40.000 χρόνια χωρίς διακοπή. Ένα σπήλαιο, το Φράγχθι, το οποίο οι Νεάντερταλ και οι Χόμο Σάπιενς του σημερινού ελλαδικού χώρου, θεωρούσαν σπίτι.
Στην περιοχή της νοτιοδυτικής Αργολίδας, οι προϊστορικοί αυτοί άνθρωποι μάλλον περιπλανιόντουσαν ψάχνοντας για τροφή. Κατά την Ανώτερη Παλαιολιθική εποχή (40.000-10.000 π.Χ.), οι συνεχώς μετακινούμενοι κυνηγοί, βρήκαν σε αυτό το σπήλαιο ένα καταφύγιο. Έτσι, για εκατοντάδες χρόνια φαίνεται ότι το χρησιμοποιούσαν ως προσωρινό κατάλυμα. Ευρήματα όπως εργαλεία από πυριτόλιθο και οστά ζώων, δείχνουν ότι εκεί πήγαιναν την λεία τους και συγκεντρώνονταν για τα γεύματά τους.
Όσο περνούσε ο καιρός, όλο και περισσότεροι μάλλον μάθαιναν ή ανακάλυπταν το σπήλαιο. Κάποια στιγμή, ολόκληρες οικογένειες επιλέγουν να εγκαθίστανται σε αυτό, με αποτέλεσμα να ξεκινά σιγά σιγά η μόνιμη κατοίκησή του. Η διατροφή των κυνηγών απέκτησε περισσότερη ποικιλία. Εκτός από κρέας, καταναλώνονταν και φυτικές τροφές.
Έτσι, κατά την Μεσολιθική εποχή (9.000-7.000 π.Χ.), εκτός από κυνηγοί, είναι παράλληλα και τροφοσυλλέκτες. Οι οικογένειες των κυνηγών-τροφοσυλλεκτών, είχαν κάνει το σπήλαιο σπίτι τους. Εντός του, δημιούργησαν κάποιους ξεχωριστούς χώρους για διάφορες χρήσεις και κυκλοφορούσαν πάνω σε λιθόστρωτα δάπεδα. Άναβαν φωτιά και έψηναν, με θέα την θάλασσα του Αργολικού κόλπου.
Μάλιστα, έχουν βρεθεί και κάποιες ταφές μέσα στο σπήλαιο. Η σημαντικότερη, είναι αυτή του αρχαιότερου πλήρους σκελετού στην Ελλάδα, ο οποίος χρονολογείται εκείνη την περίοδο. Πρόκειται για έναν άνδρα, 25 μόλις ετών, ο οποίος απεβίωσε λόγω ισχυρού χτυπήματος στο κεφάλι. Είχε καλυφθεί με πέτρες, αλλά δίπλα του δεν βρέθηκαν αφιερώματα.
Καθώς, όμως, μάλλον οι οικογένειες στο σπήλαιο όλο και μεγάλωναν, αυξήθηκε και η ανάγκη για μεγαλύτερα αποθέματα τροφής. Οι κάτοικοι, πλέον, στράφηκαν και στην αλιεία. Οι κυνηγοί-τροφοσυλλέκτες, ξεκίνησαν να εξοικειώνονται με την θάλασσα και να γίνονται και ψαράδες. Έφτιαχναν οστέινα αγκίστρια και φορούσαν εντυπωσιακά κοσμήματα από όστρεα και κοχύλια, που ίσως μάζευαν από την παραλία.
Έβγαιναν στα ανοιχτά, όχι μόνο για τροφή, αλλά όπως φαίνεται και για ανταλλαγές. Είχαν αναπτύξει σχέσεις με περιοχές του Νότιου Αιγαίου. Τα εργαλεία τους φτιάχνονταν και από οψιανό, ο οποίος τότε υπήρχε σχεδόν αποκλειστικά στο νησί της Μήλου.
Την Νεολιθική εποχή (7.000-3.000 π.Χ.), επήλθαν κι άλλες αλλαγές. Οι κάτοικοι στο Φράγχθι άρχισαν να καταπιάνονται με την εξημέρωση των φυτών και των ζώων. Έγιναν γεωργοί, ξεκινώντας την καλλιέργεια της γης έξω από το σπήλαιο, χρησιμοποιώντας λεπίδες ως δρεπάνια, μαχαίρια και πρώιμα τσεκούρια. Αποφάσισαν επίσης, να μετακινηθούν και κάτω από αυτό, στην κοιλάδα.
Πριν την άνοδο της στάθμης της θάλασσας, εκεί που σήμερα είναι η βόρεια ακτή του κόλπου του χωριού της Κοιλάδας, βρισκόταν ο οικισμός τους. Ένα σύνολο από σπίτια με λίθινη θεμελίωση, δάπεδα από πατημένο πηλό και σοβατισμένους τοίχους.
Εκεί μετέφεραν τις δραστηριότητές τους και έθαβαν τους νεκρούς τους, ξεκινώντας παράλληλα με όλα αυτά και την κατασκευή περίτεχνων και πολύχρωμων αγγείων και ειδωλίων. Οι επαφές τους με άλλες περιοχές συνεχίστηκε και ενισχύθηκε, όπως δείχνουν ευρήματα αντικειμένων και πρώτων υλών που είχαν εισαχθεί από αλλού.
Τόσο το σπήλαιο όσο και ο οικισμός, ο οποίος πλέον βρίσκεται κάτω από τη θάλασσα, συνεχίζουν να φανερώνουν τους θησαυρούς τους στους αρχαιολόγους, δίνοντας όλο και περισσότερες πολύτιμες πληροφορίες για την ελληνική Προϊστορία, της οποίας τα κομμάτια με μεγάλη προσπάθεια προσπαθούν να ανακαλύψουν και να ενώσουν.
Βιβλιογραφία:
