Ο Ισπανός ζωγράφος Πάμπλο Πικάσσο διαδέχθηκε τη Ρωσίδα σχεδιάστρια υφασμάτων Άννα Αντρέεβα, ακολούθησε η Φρίντα Κάλο με φωτογραφίες από τη ζωή της ενώ είχε προηγηθεί αφιέρωμα στη συμπλήρωση μισού αιώνα από την αποκατάσταση της Δημοκρατίας.
Πρόκειται για ορισμένα μόνο από τα μεγάλα ονόματα της τέχνης και σημαντικές εκθέσεις που φιλοξενήθηκαν στα μουσεία του MOMUS σε Θεσσαλονίκη και Αθήνα, την τριετία 2022-2025, βάζοντας δυναμικά τον Μητροπολιτικό Οργανισμό Μουσείων Εικαστικών Τεχνών Θεσσαλονίκης στον παγκόσμιο χάρτη των δυνατών εκθέσεων και στο δίκτυο φορέων που δρουν στη βάση της οργάνωσης-παραγωγής εκθέσεων με ανταποδοτικό όφελος.
Μία τριετία με άλλα αξιόλογα επιτεύγματα για έναν μουσειακό οργανισμό που αποτελεί τη σταθερά του πολιτισμού στον χάρτη της Νοτιοανατολικής Ευρώπης και σε συνεργασία με το υπουργείο Πολιτισμού κατάφερε να αναδείξει τον πολιτισμό. Αποτέλεσε και αποτελεί τρανό παράδειγμα ότι ο πολιτισμός παράγει οικονομία και δεν είναι πταίσμα το πολιτιστικό αγαθό να γίνει πολιτιστικό προϊόν. Η αύξηση της επισκεψιμότητας είναι η απόδειξη πως το κοινό απολαμβάνει να βρίσκεται στους χώρους ενός τέτοιου οργανισμού που με τη σειρά του έχει καταβάλει τα μέγιστα, με όσες δυνάμεις διαθέτει, για να προσφέρει το καλύτερο σε κάθε επισκέπτη ξεχωριστά.
Για να μιλήσουμε με αριθμούς, την τριετία 2022-2025, το MOMUS καταγράφει σαφή και μετρήσιμη ανοδική πορεία σε όλους τους βασικούς δείκτες λειτουργίας. Αυτή η θετική δυναμική αποτυπώνεται τόσο στη συνολική επισκεψιμότητα που έχει αυξηθεί από το 2022 κατά 59% όσο και στα ιδιωτικά έσοδα που έχουν επίσης αυξηθεί κατά 400%, όπως σημείωσε – μεταξύ άλλων – ο πρόεδρος του ΔΣ του MOMUS, Επαμεινώνδας Χριστοφιλόπουλος, παρουσία της υπουργού Πολιτισμού, Λίνας Μενδώνη, και της Γενικής Διευθύντριας του MOMUS, Φανής Τσατσάια, κατά την παρουσίαση του απολογισμού της τριετίας 2022-2025, των δράσεων που πραγματοποιήθηκαν και άλλων που υλοποιούνται στο πλαίσιο του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας «Ελλάδα 2.0» με τη χρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης – NextGenerationEU.
Επαμεινώνδας Χριστοφιλόπουλος, Πρόεδρος ΔΣ του MOMUS. Φωτ.: Antonis Vlachos
Συνολικά, το 2025 πέρασαν από το κατώφλι των πέντε μουσείων του MOMus (MOMUS-Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης, MOMUS-Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης, MOMUS-Μουσείο Φωτογραφίας Θεσσαλονίκης, MOMus-Πειραματικό Κέντρο Τεχνών, MOMus-Μουσείο Άλεξ Μυλωνά) περί τους 85.000 επισκέπτες, απολαμβάνοντας τόσο τις εκθέσεις που πραγματοποίησε, όσο και τις λοιπές υπηρεσίες του (π.χ. πωλητήριο), υπενθυμίζοντας πως μουσείο είναι ένα χώρος ανοιχτός για όλους.
Τέχνη για όλους
Η τέχνη ανήκει σε όλους και απευθύνεται σε όλους και αυτό το MOMUS το έχει αποδείξει περίτρανα (και) μέσα από τη σημαντική πρόοδο που σημείωσε ο οργανισμός τα τελευταία χρόνια. «Σε στενή συνεργασία με τη διοίκηση και τους εργαζομένους του μουσείου προχωρήσαμε σε ουσιαστικές θεσμικές παρεμβάσεις, με κορυφαία το νέο νόμο που καθόρισε σαφώς τις αρμοδιότητες και ένα σύγχρονο πλαίσιο λειτουργίας.
Παράλληλα, με την αξιοποίηση των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, στο πλαίσιο του Εθνικού Σχεδίου ''Ελλάδα 2.0'', το MOMUS απέκτησε τα απαραίτητα εργαλεία για τον ψηφιακό μετασχηματισμό και τον εκσυγχρονισμό της λειτουργίας του, την ενίσχυση της διεθνούς του εξωστρέφειας και τη διαμόρφωση της νέας ενιαίας οπτικής του ταυτότητας. Μέσα από τέσσερα έργα και επιμέρους δράσεις, με συνολικό ποσό εκταμίευσης 1.173.603,7 ευρώ και ποσοστό απορρόφησης που αγγίζει το 100%, υλοποιήθηκαν σημαντικές πρωτοβουλίες που ενισχύουν την παρουσία και την απήχηση του Οργανισμού», όπως υπογράμμισε, κατά τον χαιρετισμό της, η υπουργός Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη.
Η υπουργός Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη. Φωτ.: Antonis Vlachos
Στρατηγικοί άξονες δράσης του MOMus, κατά την τριετία 2022-2025, υπήρξαν η εσωτερική οργάνωσή του, η αποτύπωση στρατηγικής για την κλιματική κρίση και την υλοποίηση προγραμμάτων με βάση την ενίσχυση της εξωστρέφειας και της ουσιαστικής διασύνδεσης με την κοινωνία και τον ιδιωτικό τομέα, η αναβάθμιση των υποδομών σε όλα τα μουσεία του.
Λήψη της έκθεσης «Frida Kahlo – Her Photos». Φωτ.: MOMUS
Ανάμεσα στα σημαντικά επιτεύγματα του MOMus είναι και η εξαιρετικά σημαντική δωρεά της βιβλιοθήκης των John E. Bowlt και Nicoletta Misler προς το MOMUS-Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης-Συλλογή Κωστάκη. Η δωρεά περιλαμβάνει περίπου 35.000 σπάνιες εκδόσεις που αφορούν στην ιστορία των ανατολικοευρωπαϊκών και ανατολικοσλαβικών εικαστικών και παραστατικών τεχνών και κυρίως στις τέχνες της περιόδου από τα μέσα του 19ου αιώνα έως τα μέσα του 20ού αιώνα με έμφαση στις πρωτοπορίες που αναπτύχθηκαν στη Ρωσική αυτοκρατορία και την Σοβιετική Ένωση.
Όπως είχε ανακοινώσει το υπουργείο Πολιτισμού, νέα έδρα για τη συλλογή Κωστάκη του MOMus-Μουσείου Μοντέρνας Τέχνης θα αποτελέσει το τμήμα Σ2 του βιομηχανικού συγκροτήματος «Ζυθοποιίας ΦΙΞ», μετά την αποκατάσταση και επανάχρησή του, με χώρους ειδικά μελετημένους για την πλήρη ανάδειξή της.
Στο πλαίσιο του έργου «Ψηφιακές Εφαρμογές & Οπτική Ταυτότητα» οργανώθηκε και είναι πλέον προσβάσιμο το νέο, σύγχρονο ηλεκτρονικό κατάστημα του MOMUS, με καθολική προσβασιμότητα (WCAG 2.0 AA), λειτουργώντας ως μια νέα, βιώσιμη πηγή εσόδων για τον οργανισμό, στη βάση της ψηφιακής εξωστρέφειας και της πρόσβασης πέραν των φυσικών πωλητηρίων.
Φωτ.: MOMUS
To ΜΟΜUS αξίζει επίσης τα εύσημα καθότι ολοκλήρωσε έγκαιρα και με πλήρη συμμόρφωση όλα τα έργα που εντάχθηκαν στο Εθνικό Σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας «Ελλάδα 2.0» έως τις 31.12.2025, διασφαλίζοντας την απορρόφηση των πόρων με εκπληκτικό ποσοστό, την επίτευξη των ευρωπαϊκών οροσήμων και ένα μετρήσιμο θεσμικό και αναπτυξιακό αποτέλεσμα.
Στο πλαίσιο αυτό, ολοκληρώθηκαν και συνεχίζουν να υλοποιούνται σημαντικά έργα, όπως το MOMUS Air σε συνεργασία με την Fraport Greece καθώς και προγράμματα με βαθύ κοινωνικό πρόσημο στο πλαίσιο της Πολιτιστικής Συνταγογράφησης, όπως τόνισε, από πλευράς της, η Γενική Διευθύντρια του MOMUS, Φανή Τσατσάια, υπογραμμίζοντας τον ευρύτερο αντίκτυπο του MOMUS.
Η Γενική Διευθύντρια του MOMUS, Φανή Τσατσάια. Φωτ.: Antonis Vlachos
Η αύξηση της επισκεψιμότητας και των εσόδων του MOMUS, οι διεθνείς και εγχώριες συνεργασίες, οι δωρεές και χορηγίες, οι σημαντικές πρωτοβουλίες και καινοτομίες, τα πολλά και διαφορετικά προγράμματα που καταγράφηκαν την τριετία 2022-2025, αποτελούν επιβεβαίωση ότι ο Οργανισμός βρίσκεται σε σωστή τροχιά.
Πολλώ δε μάλλον σήμερα, μία εποχή κατά την οποία ο πολιτισμός βάλλεται με κάθε τρόπο, συρρικνώνεται ή – στην εσχάτη των περιπτώσεων –εξανεμίζεται. Σαν να λησμονείται πως σε μια χρόνια ρευστή συγκυρία, ο πολιτισμός αποτελεί τη σταθερά επάνω στην οποία θα στηριχτούμε ώστε να μείνουν αναλλοίωτες οι αξίες.
Λήψη από το MOMUS Air. Φωτ.: MOMUS
Σε αυτή λοιπόν τη ρευστή εποχή, το MOMUS καταφέρνει να μείνει σταθερός φάρος πολιτισμού και παράδειγμα άξιο προς μίμηση. Όλο το εργατικό δυναμικό του και εκείνος που βρίσκεται στο «τιμόνι» του υπενθυμίζουν, με κάθε τρόπο, πως ο πολιτισμός αποτελεί μέγιστο αγαθό, και στηρίζοντάς τον, με όσα μέσα διαθέτουν, καταφέρνουν να επιβιώνουν στη νέα εποχή, και κυρίως, να ξεχωρίζουν.
Υπενθυμίζεται ότι ο Μητροπολιτικός Οργανισμός Μουσείων Εικαστικών Τεχνών Θεσσαλονίκης (MOMUS) αποτελείται από τα MOMUS-Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης, MOMUS-Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης, MOMUS-Μουσείο Φωτογραφίας Θεσσαλονίκης και MOMus-Πειραματικό Κέντρο Τεχνών στη Θεσσαλονίκη και το MOMus-Μουσείο Άλεξ Μυλωνά στην Αθήνα (Θησείο).
Κεντρική φωτ.: Τα πέντε μουσεία του MOMUS. Πηγή φωτ.: Facebook/ MOMUS-Μητροπολιτικός Οργανισμός Μουσείων Εικαστικών Τεχνών Θεσσαλονίκης
