Σε μια άγνωστη τοποθεσία της Αραβίας, όταν ακόμα δεν είχε χωριστεί στις χώρες που γνωρίζουμε σήμερα, υπήρχαν θρύλοι που μιλούσαν για μια χαμένη αρχαία πόλη. Κάποια στιγμή, ένας μελετητής από την Ελβετία βρέθηκε σε ένα από τα μέρη της σημερινής Ιορδανίας και άκουσε αυτές τις ιστορίες από τις ντόπιες αραβικές φυλές.
Αυτός, ήταν ο Γιόχαν Λούντβιχ Μπούρκχαρντ. Ο Γιόχαν συνομιλούσε με τους ντόπιους Βεδουίνους της περιοχής και ενδιαφέρθηκε για αυτήν την χαμένη πόλη. Οι Βεδουίνοι, όμως, μασούσαν λίγο τα λόγια τους. Υπήρχαν πράγματα που δεν του αποκάλυπταν.
Στον Νότο της σημερινής Ιορδανίας, υπήρχε ένα τεράστιο φαράγγι από αμμόλιθο. Στην είσοδό του, υπήρχε μια μισογκρεμισμένη περίτεχνη αψίδα. Κανείς δεν είχε δει τι βρισκόταν πέρα από αυτήν εδώ και αιώνες, παρά μόνο οι Βεδουίνοι που το φύλασσαν. Κανένας δεν μπορούσε να περάσει.
Ο Γιόχαν δεν το έβαλε κάτω. Αποφάσισε πώς θα ανακάλυπτε τι έκρυβαν πάση θυσία. Έτσι, έμαθε την γλώσσα τους. Έμεινε μαζί τους και σιγά σιγά κέρδισε την εμπιστοσύνη τους. Έκανε σαφές ότι δεν ήθελε να προκαλέσει κακό, αλλά μόνο να δει τι υπήρχε σε αυτό το μέρος. Έπεισε έναν από τους ανθρώπους της φυλής και μεταμφιεσμένος και ο ίδιος σε Βεδουίνο, μπήκε στο φαράγγι.
Μέσα στα απόκρημνα ροδόχρωμα βράχια του, ανακάλυψε την χαμένη αρχαία πόλη των τοπικών θρύλων. Μια πόλη, η οποία μετά από χρόνια επιστημονικής έρευνας έχει αποκτήσει και πάλι λίγη από την περασμένη αίγλη της. Αυτή η πόλη, είναι η Πέτρα.
Από τη στιγμή που ο Γιόχαν την ανακάλυψε ξανά και την έκανε γνωστή και στο Δυτικό κόσμο, γνωρίζουμε όλο και περισσότερα για αυτήν την πόλη της άμμου.
Κατά τον 6ο αιώνα π.Χ., εμφανίστηκε στον χάρτη του τότε γνωστού κόσμου, μια αρχαία αραβική φυλή. Οι Ναβαταίοι. Αυτοί οι άνθρωποι, ήταν νομάδες. Ξεκινώντας από τα βάθη της σημερινής Σαουδικής Αραβίας, ταξίδευαν από το ένα μέρος στο άλλο, μέσα από τις αλύπητες αμμοθύελλες και τα απόκρημνα βράχια. Έμαθαν τους δρόμους και το «ταπεραμέντο» της αραβικής ερήμου σαν την παλάμη τους και αυτό τους επέτρεψε σταδιακά να γίνουν δεινοί έμποροι.
Άρχισαν να γίνονται όλο και πιο εύποροι οικονομικά, γεγονός που οδήγησε στην μόνιμη εγκατάστασή τους. Έχτισαν την πρωτεύουσά τους σε ένα απόμερο και αφιλόξενο μέρος, μέσα στην έρημο, στις απόκρημνες κοιλότητες ενός φαραγγιού. Εκεί, προσαρμόστηκαν και επιβίωσαν όπως κανένας άλλος αρχαίος λαός δεν μπόρεσε να καταφέρει.
Κύρια μέθοδος για την δημιουργία αυτής της πόλης, ήταν η λάξευση του μαλακού αμμόλιθου του φαραγγιού. Πάνω στα βράχια του, οι Ναβαταίοι σχημάτισαν υδρευτικά κανάλια πολλών χιλιομέτρων, τα οποία περνούσαν από κάθε γωνιά της πόλης και συνέλεγαν το νερό της σπάνιας βροχής. Κατασκεύασαν επίσης δεξαμενές και φράγματα, για την αποθήκευση του νερού και έπειτα την καθοδήγησή του σε πηγές και κατοικίες.
Η διαχείριση του νερού, ενός από τους πιο σημαντικούς παράγοντες για την δημιουργία μιας πόλης, τους επέτρεψε όχι απλά να επιβιώσουν, αλλά να ζήσουν μέσα στην πολυτέλεια. Τα καραβάνια τους ταξίδευαν και εφοδιάζονταν με ευκολία. Η εμπορική τους δύναμη όλο και μεγάλωνε.
Η πόλη, την οποία άρχισαν να επισκέπτονται όλο και περισσότεροι έμποροι άλλων εθνοτήτων, πήρε το ελληνικό όνομα «Πέτρα» από τους υπηκόους της αχανούς αυτοκρατορίας του Μεγάλου Αλεξάνδρου, την ελληνιστική περίοδο και έμεινε έτσι στην ιστορία.
Η Πέτρα, μετατράπηκε σε μια όαση. Από αυτήν περνούσαν όλα τα καραβάνια της Ανατολής και της Δύσης. Έγινε κοινός εμπορικός σταθμός, πράγμα που επέτρεψε στους Ναβαταίους την απόσπαση φόρων. Από εκεί περνούσαν όλα τα εξωτικά και πολύτιμα εμπορεύματα. Μπαχαρικά, υφάσματα, ελεφαντόδοντο και το αραβικό λιβάνι, παρουσιάζονταν και ανταλλάσσονταν στις πλούσιες αγορές της.
Η πόλη και ο πληθυσμός της όλο και μεγάλωνε. Χτίστηκαν δημόσια κτήρια, ναοί και κατοικίες για τους δεκάδες χιλιάδες πλέον κατοίκους της. Το νερό έρρεε άφθονο σε κάθε της γωνιά. Πάνω στους επίπεδους βράχους, στα ανοίγματα του φαραγγιού και τις μικρές κοιλάδες, φύτρωναν σιτηρά και δέντρα. Ολάνθιστοι καταπράσινοι κήποι στόλιζαν τις αυλές των σπιτιών και τους ρόδινους βράχους.
Οι Ναβαταίοι, θέλοντας να δείξουν τον πλούτο που είχαν αποκτήσει μετά από τόσο σκληρή δουλειά, έδιναν ότι είχαν και δεν είχαν για την αρχιτεκτονική των τάφων τους, οι οποίοι για να φαίνονται λαξεύονταν στον αμμόλιθο. Ακόμα και οι τάφοι των κατώτερων κοινωνικών στρωμάτων ήταν περίτεχνοι και διακοσμημένοι με γεωμετρικά σχέδια. Οι μεγαλοπρεπείς τάφοι δε χαρακτηρίστηκαν και «βασιλικοί», λόγω της απίστευτης αρχιτεκτονικής τους.
Οι προσόψεις τους θύμιζαν αρχαίους ελληνικούς ναούς. Παράλληλα συνδύαζαν την αρχαία ελληνική, ρωμαϊκή και ανατολική ναβαταϊκή τέχνη. Σμιλευμένοι κίονες με κορινθιακά κιονόκρανα, παραστάσεις από την ελληνική μυθολογία, μικρές σκαλισμένες πυραμίδες και αετώματα, συνθέτουν την μεγαλοπρέπεια των ναβαταϊκών τάφων.
Στην αρχή της ρωμαϊκής κατάκτησης, η πόλη συνέχισε να ακολουθεί κανονικά τους ρυθμούς της. Όσο περνούσε, όμως, ο καιρός, το κέντρο βάρους της εμπορικής κίνησης άλλαζε. Άρχισε να μεγαλώνει η δύναμη μιας άλλης πόλης, στη σημερινή Συρία, της Παλμύρας. Η Πέτρα άρχισε να χάνει την αξία της.
Μέχρι την ένταξή της έπειτα στην Βυζαντινή αυτοκρατορία, όταν χτίστηκαν εκκλησίες στις κοιλάδες της, η φήμη και η σημασία της είχαν μειωθεί. Οι ακμαίες μέρες της ανήκαν πια στο παρελθόν.
Μια σειρά από σεισμούς, κλόνισαν την εμπιστοσύνη των κατοίκων στα άλλοτε κατασκευαστικά τους επιτεύγματα. Το 363 μ.Χ., ένας μεγάλος σεισμός προκάλεσε πολλαπλές καταστροφές στα υδρευτικά κανάλια και η πόλη άρχισε από εκείνο το σημείο και μετά να εγκαταλείπεται.
Τελικά, κατέληξαν να ζουν σε αυτή μετά από αιώνες οι διάφορες φυλές των Βεδουίνων της Αραβίας, ενώ ξεχάστηκε από τον υπόλοιπο κόσμο. Μέχρι την στιγμή που ανακαλύφθηκε από τον Ελβετό μελετητή και έγινε ένα διαφορετικού είδους κέντρο. Ένα κέντρο πολιτισμού.
Σήμερα, περίπου 1.500 χρόνια μετά την εγκατάλειψή της, η Πέτρα είναι ένα μνημείο παγκόσμιας κληρονομιάς, διάσημος τουριστικός προορισμός, ένας αρχαιολογικός θησαυρός και ένα από τα Νέα Επτά Θαύματα του κόσμου.
Βιβλιογραφία:
