Τα κρυπτονομίσματα, ήταν και περιμένουν στο στόχαστρο των ρυθμιστικών, κανονιστικών και εποπτικών αρχών των περισσοτέρων χωρών. Και η αλήθεια είναι ότι η ανωνυμία και η αδιαφάνεια που προσφέρουν τα crypto, έχουν προσελκύσει όλο το «μαύρο χρήμα» και όλες τις παράνομες δραστηριότητες. Αφού ό, τι συμβαίνει, παραμένει κάτω από το ραντάρ των διωκτικών αρχών.
Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις και η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ), εφαρμόζουν μια σειρά από μέτρα, που στην πράξη λειτουργούν ως εμπόδια στην ανώνυμη χρήση των κρυπτονομισμάτων.
Έτσι από φέτος στην Ευρωπαϊκή Ένωση εφαρμόζεται η οδηγία DAC8, η οποία υποχρεώνει όλες τις πλατφόρμες κρυπτονομισμάτων, ακόμα και αυτές με έδρα εκτός ΕΕ, που έχουν όμως Ευρωπαίους πελάτες, να αναφέρουν αυτόματα τις συναλλαγές των χρηστών στις φορολογικές αρχές. Με αυτόν τον τρόπο καταργείται η ανωνυμία και η δυνατότητα απόκρυψης κερδών. Κάθε συναλλαγή και ανταλλαγή ανάμεσα σε κρυπτονομίσματα, το λεγόμενο «crypto to crypto» ή ανάμεσα σε κρυπτονομίσματα και σε πραγματικό χρήμα, το λεγόμενο «crypto to fiat» γίνεται άμεσα ορατή στις ευρωπαϊκές φορολογικές αρχές.
Παράλληλα από φέτος τίθενται περιορισμοί μέσω του κανονισμού MiCA (Markets in Crypto-Assets) και στα stablecoins. Δηλαδή στα σταθερά ψηφιακά νομίσματα που είναι συνδεδεμένα με επίσημα νομίσματα. Έτσι τα stablecoins που δεν είναι συνδεδεμένα με το ευρώ (όπως το USDT ή το USDC που συνδέονται με το δολάριο) αντιμετωπίζουν ημερήσια όρια χρήσης αν χρησιμοποιούνται ως μέσα πληρωμής. Επιπλέον οι εκδότες των stablecoins οφείλουν να διατηρούν το 100% των αποθεματικών τους σε ασφαλή και άμεσα ρευστοποιήσιμα περιουσιακά στοιχεία, ώστε να μην «βρίσκονται στον αέρα», κάτι που καθιστά τη λειτουργία πολλών εξ αυτών, οικονομικά ασύμφορη στην Ευρώπη.
Τέλος οι ευρωπαϊκές αρχές, εφαρμόζουν αυστηρά το λεγόμενο «travel rule», για την καταπολέμηση της ανωνυμίας των crypto. Έτσι για κάθε μεταφορά κρυπτονομισμάτων, οι πάροχοι (exchanges) υποχρεούνται να συλλέγουν και να διαβιβάζουν τα στοιχεία του αποστολέα και του παραλήπτη, ανεξαρτήτως του ποσού μεταφοράς. Ο σκοπός είναι η άσκηση αυξημένης πίεσης και ελέγχου σε όλες τις μεταφορές ανάμεσα σε ιδιωτικά πορτοφόλια / wallets, με σκοπό να καταστεί δύσκολη η κίνηση κεφαλαίων εκτός του ελεγχόμενου τραπεζικού συστήματος, που εποπτεύεται από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα. Ειδικά εν όψει της υιοθέτησης του ψηφιακού ευρώ.
Με δυο λόγια οι ευρωπαϊκές αρχές αποφάσισαν να «κάνουν τη ζωή δύσκολη» στους χρήστες κρυπτονομισμάτων, με απώτερο στόχο την πλήρη πάταξη του ξεπλύματος, των συναλλαγών και της κυκλοφορίας μαύρου χρήματος.
Ωστόσο οι φορολογικές αρχές έκαναν ένα βήμα παραπάνω. Αντιμετωπίζοντας τα κρυπτονομίσματα ως επενδυτικά προϊόντα. Στο διεθνές περιβάλλον υπάρχουν ουσιαστικά τρία βασικά φορολογικά καθεστώτα απέναντι στις επενδύσεις σε κρυπτονομίσματα.
Στο πρώτο καθεστώς ανήκουν οι χώρες που επιβάλουν υψηλούς φορολογικούς συντελεστές στα κέρδη από crypto, τα οποία αντιμετωπίζουν ως εισόδημα ή ως υπεραξίες.
Η Ιαπωνία επιβάλει φόρους που φτάνουν μέχρι το 55%.
Η Δανία εφαρμόζει φόρο εισοδήματος που μπορεί να ξεπεράσει το 40%.
Η Ινδία, επιβάλλει οριζόντιο φόρο 30% στα κέρδη, χωρίς δυνατότητα συμψηφισμού ζημιών, με ένα επιπλέον φόρο ύψους 1%, πάνω σε κάθε συναλλαγή.
Στο δεύτερο καθεστώς ανήκουν οι χώρες με χαμηλούς ή κλιμακωτούς φορολογικούς συντελεστές.
Στις ΗΠΑ, ο φόρος εξαρτάται από τον χρόνο διακράτησης. Αν τα cryptos βρίσκονται σε ένα χαρτοφυλάκιο για περισσότερο από ένα έτος, ο φόρος είναι 0%, 15% ή 20%. Αν η διακράτηση είναι μικρότερη του ενός έτους τότε, το κέρδος θεωρείται εισόδημα και φορολογείται με συντελεστή έως 37%.
Η Ιταλία επιβάλλει φόρο υπεραξίας 26% για κέρδη άνω των 2.000 ευρώ.
Η Γαλλία εφαρμόζει έναν ενιαίο συντελεστή (flat tax) 30%.
Στο τρίτο καθεστώς, ανήκουν οι φορολογικοί παράδεισοι των crypto με μηδενική φορολογία.
Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα παραμένουν το «χρυσό πρότυπο» για τα cryptos. Δεν υπάρχει φόρος εισοδήματος φυσικών προσώπων, ούτε φόρος υπεραξίας. Η κατοχή και η εμπορία κρυπτονομισμάτων, παραμένουν αφορολόγητες, ειδικά στις ελεύθερες ζώνες.
Το Πουέρτο Ρίκο αποτελεί μοναδική περίπτωση για πολίτες των ΗΠΑ. Υπό τον Act 60, οι κάτοικοι μπορούν νόμιμα να εκμηδενίσουν τους ομοσπονδιακούς φόρους υπεραξίας στα crypto, χωρίς να αποποιηθούν την υπηκοότητά τους.
Η Ελβετία αντιμετωπίζει τα κρυπτονομίσματα ως ιδιωτικό χρήμα. Οι μακροχρόνιοι κάτοχοι αποφεύγουν τους φόρους υπεραξίας, αν και ισχύουν φόροι πλούτου. Οι κανόνες είναι σαφείς και σταθεροί.
Η Σιγκαπούρη προσφέρει μηδενικό φόρο υπεραξίας και γενικά αποφεύγει τηn φορολόγηση των crypto, εκτός αν πρόκειται για εταιρικό έσοδο που καταλήγει σε κέρδος.
Το Ελ Σαλβαδόρ, εφαρμόζει μηδενικό φόρο για ξένους επενδυτές στο bitcoin.
Τα Νησιά Κέιμαν παραμένουν ένας καθαρός φορολογικός παράδεισος χωρίς φόρο εισοδήματος, υπεραξίας ή εταιρικό φόρο.
Βλέπουμε λοιπόν ότι τα πραγματοποιηθέντα κέρδη που προκύπτουν από τις αγοραπωλησίες κρυπτονομισμάτων φορολογούνται σε μικρότερο ή μεγαλύτερο βαθμό.
Ωστόσο πρόσφατα οι Ολλανδοί νομοθέτες έκαναν ένα σημαντικό βήμα προς την αναδιάρθρωση του τρόπου φορολόγησης των ψηφιακών περιουσιακών στοιχείων. Προωθώντας ένα νόμο, για την επιβολή φόρου υπεραξίας της τάξης του 36% στα κρυπτονομίσματα. Έναν ουσιαστικά υβριδικό φόρο που κινείται ανάμεσα στην κατοχή και στα κέρδη από cryptos. Τι προβλέπεται; Η φορολόγηση με συντελεστή 36% ακόμα και των θεωρητικών υπεραξιών και μη πραγματοποιηθέντων κερδών.
Για παράδειγμα εάν το 2028 που θα αρχίσει να εφαρμόζεται -αν περάσει- ο νόμος, ένας επενδυτής που έχει θεωρητικές υπεραξίες στο χαρτοφυλάκιο του σε cryptos ύψους 10.000 ευρώ, θα καταβάλει σε φόρους 3.600 ευρώ ακόμα και στη περίπτωση που δεν έχει πωλήσει τα cryptos του και δεν έχει αποκομίσει πραγματικά κέρδη. Δηλαδή θα φορολογείται πάνω στα θεωρητικά κέρδη, ή όπως λέμε στο χρηματιστήριο πάνω στα «κέρδη στα χαρτιά».
Βλέπουμε λοιπόν, ότι προωθείται η επιβολή φορολογίας και πάνω στην μακροχρόνια κατοχή κρυπτονομισμάτων, όταν αυτή συνοδεύεται από έστω και θεωρητικά κέρδη. Επομένως μια μη ευκαταφρόνητη επενδυτική εναλλακτική, όπως είναι τα κρυπτονομίσματα, εισέρχεται για τα καλά στο φορολογικό μικροσκόπιο, με απρόβλεπτες αρνητικές συνέπειες. Καθώς βάλλεται πλέον πανταχόθεν ο κεντρικός «πυρήνας της αξίας» και της όποιας χρησιμότητας των κρυπτονομισμάτων.
