Πριν από ένα χρόνο, η κινεζική Deepseek τάραξε τα νερά της Wall Street. Ο φόβος ότι μια κινεζική εταιρεία, με απειροελάχιστο κόστος, μπορεί να φτιάξει εξίσου καλά μοντέλα AI, πανικόβαλε τους επενδυτές. Το χρηματιστήριο ξεπούλησε για μερικές μέρες και όλοι πίστεψαν ότι ο αγώνας για το AI χάθηκε. Οι μέρες πέρασαν και το κινεζικό μοντέλο φάνηκε ότι δεν ήταν όσο καλό όσο όλοι πίστεψαν. Ο αγώνας για το AI δεν χάθηκε και οι αγορές ηρέμησαν.
Τον τελευταίο καιρό η εικόνα είναι παρόμοια. Η αφορμή ήταν η Anthropic, ένας από τους «κολοσσούς» με τα καλύτερα μοντέλα AI. Το πιο πρόσφατο μοντέλο της έφερε επανάσταση στο λεγόμενο Agentic AI. Το Agentic AI έχει τη δυνατότητα, μέσα από μερικές εντολές, να πάρει αποφάσεις για λογαριασμό του χρήστη. Για παράδειγμα, ο χρήστης μπορεί να ζητήσει τη διαχείριση των διακοπών του και το μοντέλο να ψάξει, να συγκρίνει και να πληρώσει το κατάλληλο πακέτο διακοπών, χωρίς καμία παραπάνω βοήθεια.
Αυτό το μοντέλο λοιπόν έπληξε δυσανάλογα δύο κλάδους: τις εταιρείες με λογισμικά διαχείρισης επιχειρήσεων (CRM – Customer Relationship Management και ERP – Enterprise Resource Planning), καθώς και τους διαχειριστές κεφαλαίων (Wealth Managers).
Η λογική ήταν σχετικά απλή. Αν το Agentic AI μπορεί να πάρει αποφάσεις μόνο του, γιατί μια επιχείρηση να χρειάζεται λογισμικά πολλών δεκάδων ή εκατοντάδων χιλιάδων δολαρίων; Πρακτικά, παρέχοντας επιχειρησιακά δεδομένα στο μοντέλο και με τις κατάλληλες ερωτήσεις, μπορείς να έχεις μια πλήρη ανάλυση, χωρίς να χρειάζεσαι ούτε υπαλλήλους ούτε σύνθετα λογισμικά, με ένα αμυδρό κόστος. Λογικό είναι λοιπόν οι κατασκευαστές αυτών των συστημάτων να δέχονται άμεσα τα πυρά του AI.
Οι διαχειριστές κεφαλαίων είναι επίσης ένας παραδοσιακός κλάδος του χρηματοπιστωτικού συστήματος, ο οποίος δεν έχει αλλάξει ιδιαίτερα τις τελευταίες δεκαετίες. Στο τέλος της ημέρας, οι τραπεζίτες, ανάλογα με το προφίλ ρίσκου του κάθε πελάτη, προτείνουν το κατάλληλο μείγμα αμοιβαίων, μετοχών και ομολόγων. Με ακριβώς τα ίδια δεδομένα, το AI μπορεί να βρίσκει τις κατάλληλες επενδύσεις και να κάνει τις συναλλαγές, χωρίς την ανάγκη συνεννόησης με κάποιον τραπεζίτη. Είναι προφανές λοιπόν ότι η ύπαρξη των διαχειριστών, οι οποίοι απασχολούν χιλιάδες συμβούλους με παχυλούς μισθούς και μεγάλες χρεώσεις, βρίσκεται υπό αμφισβήτηση.
Η νευρικότητα των επενδυτών έχει βαθύτερους λόγους. Όπως έχουμε πει επανειλημμένα, οι αποτιμήσεις των μετοχών είναι σε ιστορικά υψηλά. Ενώ από τη μία το AI έχει δημιουργήσει προσδοκίες για έκρηξη παραγωγικότητας και κερδών, από την άλλη κάτι τέτοιο δεν έχει ακόμα συμβεί. Οι επενδυτές λοιπόν ψάχνουν να ξεπουλήσουν πιθανούς αδύναμους κρίκους, προσπαθώντας να μειώσουν το ρίσκο τους.
Για να είμαστε ρεαλιστές, ούτε οι διαχειριστές κεφαλαίων, ούτε οι εταιρείες διαχείρισης λογισμικών θα εξαφανιστούν. Δεδομένων των εξαιρετικά μεγάλων κερδών τους, των ισχυρών ισολογισμών τους και των δοκιμασμένων προϊόντων τους, το πιο πιθανό είναι να εντάξουν το Agentic AI στα επιχειρηματικά τους μοντέλα, να αυξήσουν την παραγωγικότητα των εργαζομένων τους και να βελτιώσουν τις υπηρεσίες τους. Δεν θα εκτοπιστούν αλλά θα μετασχηματιστούν.
Κάθε επανάσταση αλλάζει το status quo. Με το νέο status quo υπό διαμόρφωση και τα χρηματιστήρια να είναι ακριβά, η μεταβλητότητα είναι φυσικό επακόλουθο. Είναι λοιπόν λογικό το έξυπνο χρήμα να ψάχνει να βρει τόσο νέες κερδοφόρες ιδέες όσο και να περιορίζει το ρίσκο στους κλάδους που πιθανολογεί ότι θα πληγούν. Στην πορεία δημιουργούνται και αναταράξεις.
* Ο Ηλίας Αρβανιτάκης είναι Οικονομολόγος - Αναλυτής, Morgan Stanley
