Είχα έναν γνωστό πριν από χρόνια (τώρα δεν ζει πια), που μισούσε θανάσιμα την Αρβελέρ. Ψευτοδιανοούμενος της λαϊκοδεξιάς, Θεσσαλονικιός συνδεδεμένος με τα μοναστήρια και τους καλόγερους, έκανε κανονική εκστρατεία εναντίον της διότι την θεωρούσε Δούρειο Ίππο των Δυτικών «Λουθηροκαλβίνων» μέσα στο σώμα του αγνού ελληνισμού. Η Αρβελέρ, να ξέρετε, είχε μπόλικους τέτοιους εγχώριους επικριτές, κάτι μίζερα και φοβικά ανθρωπάκια που δήθεν υπηρετούν την προγονική μας ιστορική καθαρότητα, έναντι των δόλιων ξένων που θέλουν να την νοθεύσουν. Εναντίον των Δυτικών πάντα, των Ρώσων ποτέ, λες και οι Ρώσοι δεν είναι ξένοι αλλά δικοί μας.
Η Αρβελέρ βέβαια, με την αυτοπεποίθηση που της έδινε η επιστημονική της γνώση, είχε ένα αφοπλιστικό επιχείρημα απέναντι τους. «Αν δεν συμφωνείτε, να κάνετε μήνυση στον Κωνσταντίνο Παλαιολόγο που τα είπε» απαντούσε σκωπτικά. Αυτή η δράκα των συμπατριωτών μας, που σήμερα τους βλέπουμε με λογιών-λογιών πολιτικές προβιές, πιστεύουν ακράδαντα ότι η πραγματική μάχη που πρέπει να δώσει ο ελληνισμός, είναι μόνο να διατηρήσει την απομόνωση του σε όλα τα πεδία. Κάθε απόπειρα να παλέψει τις θέσεις και απόψεις του προς τα έξω, είναι εκ προοιμίου και χαμένη και ύποπτη.
Οπότε, τον τεράστιο άθλο της Αρβελέρ να αλλάξει την εικόνα του Βυζαντίου στη Δύση, εκείνοι τον ερμήνευαν ανάποδα. Ως δόλια απόπειρα της Δύσης να δυτικοποιήσει την Βυζαντινή ιστορία και παράδοση, με όχημα μια Ελληνίδα αλλοτριωμένη και ξεπουλημένη στους καθολικοπροτεστάντες. Γι αυτό και τα τρομερά της επιτεύγματα, την πρυτανεία στη Σορβόνη ή τη θητεία στο Πομπιντού, τα θεωρούσαν όχι απόδειξη της αξίας της, αλλά λύτρα εξαγοράς της από τους ξένους.
Κατά τη γνώμη αυτών των Ελληναράδων λαΊκο-θρησκευόμενων, ο ελληνισμός, είτε με τη σύγχρονη μορφή του είτε με την ιστορική του υπόσταση, δεν πρέπει να συνομιλεί με κανέναν. Ούτε να πείθει χρειάζεται, ούτε να πείθεται επιτρέπεται, ούτε να ανταλλάσσει μηνύματα πρέπει. Ο γνήσιος πατριωτισμός ταυτίζεται μόνο με σκληρό εθνικό ταμπούρωμα, το οποίο μας προφυλάσσει από τις δηλητηριώδεις ιδέες και πρακτικές του έξω κόσμου. Τα περίκλειστα καστρομονάστηρα του Όρους είναι το όραμα τους, η μοναδική εθνική γραμμή που μπορεί να μας διασώσει ως έθνος, ως κράτος, ως θρησκεία, ως ανάδελφη κοινωνία. Όποιος Έλληνας ανοίγεται έξω από τα δήθεν πατρογονικά πνευματικά μας σύνορα, είναι de facto ξεπουλημένος.
Η Αρβελέρ, στεκόταν στην απέναντι όχθη αυτής της αντίληψης. Μέσα από το επιστημονικό της έργο και με την ακτινοβολία της, κατάφερε να αντιστρέψει την εικόνα που υπήρχε στη Δύση για το Βυζάντιο. Αιώνες δυτικής ιστοριογραφίας δίχως δική μας απάντηση, είχαν χτίσει τον μύθο μιας χθόνιας, βάρβαρης, απολίτιστης και σκοτεινής βυζαντινής κοινωνίας, που δεν είχε προσφέρει το παραμικρό στην ευρωπαϊκή ιστορία. Και παρά το γεγονός ότι οι ντόπιοι υπερπατριώτες απομονωτιστές υπερθεματίζουν περί την Βυζαντινή παράδοση, κατασυκοφάντησαν το έργο της Αρβελέρ ως δυτικό εισοδισμό στην ιστορική μας καθαρότητα.
Καθότι εμείς μόνο δικαιούμαστε ν’ ασχολούμαστε με τα δικά μας κι εκείνοι ας κάτσουν μακριά μας με τους καπιταλισμούς τους, τους διαφωτισμούς τους, τις τεχνολογίες τους και τις ελεύθερες αγορές τους. Δεν τους ενδιαφέρει να μάθει ο Γάλλος, ο Άγγλος, ο Γερμανός ή ο Αμερικανός για το Βυζάντιο (και κατ’ επέκταση για τις ρίζες της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας), τους ενδιαφέρει μόνο να μας αφήσουν στην ησυχία μας, στην απόμακρη και αμόλυντη σκήτη μας. Το αξίωμα τους είναι απλό. Δεν θέλουμε επαφές, ούτε αλληλοεπιδράσεις με ξένους και ειδικά με Δυτικούς. Φοβόμαστε.
