Η αυξανόμενη στρατιωτική κινητοποίηση και το αδιέξοδο στις διαπραγματεύσεις εντείνουν τους φόβους ότι η ένταση ανάμεσα σε ΗΠΑ και Ιράν μπορεί να οδηγήσει σε στρατιωτική σύγκρουση.
Σύμφωνα με πηγές που μίλησαν στο Axios, μια σύγκρουση θα μπορούσε να εξελιχθεί σε επιχείρηση διάρκειας εβδομάδων, περισσότερο παρόμοια με ολοκληρωτικό πόλεμο παρά με τα στοχευμένα πλήγματα του περασμένου καλοκαιριού.
Την ίδια στιγμή, το Newsweek παραθέτει έξι βασικές ενδείξεις ότι ο Τραμπ είναι με το δάχτυλο στη σκανδάλη.
Επίδειξη ισχύος των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή
Το μέγεθος και η ταχύτητα της αμερικανικής στρατιωτικής ενίσχυσης ξεχωρίζουν. Ο Τραμπ διέταξε την ανάπτυξη του USS Gerald R. Ford, του μεγαλύτερου αεροπλανοφόρου στον κόσμο, στη Μέση Ανατολή, όπου θα ενωθεί με το USS Abraham Lincoln και αντιτορπιλικά κατευθυνόμενων πυραύλων που βρίσκονται ήδη στην περιοχή.
Η κίνηση υπερβαίνει τη συνήθη αποτροπή, δημιουργώντας τις προϋποθέσεις για παρατεταμένες αεροπορικές και ναυτικές επιχειρήσεις.
Σχέδιο «μαζικής εκστρατείας εβδομάδων»
Ανώνυμες ενημερώσεις προς το Axios περιγράφουν σχέδια για μια «μαζική εκστρατεία διάρκειας εβδομάδων», όχι απλώς χειρουργικά πλήγματα όπως εκείνα του περασμένου καλοκαιριού.
Συνομιλίες σε αδιέξοδο
Οι έμμεσες διαπραγματεύσεις στη Γενεύη, με διαμεσολάβηση του Ομάν, σημείωσαν περιορισμένη πρόοδο. Ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς δήλωσε ότι οι συνομιλίες πήγαν καλά «σε ορισμένα σημεία», αλλά υπογράμμισε ότι ο Τραμπ έχει θέσει «κόκκινες γραμμές που οι Ιρανοί δεν είναι ακόμη διατεθειμένοι να αποδεχθούν».
Κύρια σημεία διαφωνίας είναι ο εμπλουτισμός ουρανίου και το ιρανικό πυραυλικό πρόγραμμα.
Ενίσχυση κρίσιμων εγκαταστάσεων
Δορυφορικές εικόνες δείχνουν ότι το Ιράν επισκευάζει και ενισχύει βασικές εγκαταστάσεις, γεγονός που υποδηλώνει προετοιμασία για σύγκρουση ακόμη και ενώ συνεχίζεται η διπλωματία.
Αναλυτές που εξέτασαν φωτογραφίες της Planet Labs διαπίστωσαν νέες στέγες και κατασκευές απόκρυψης σε πυρηνικές εγκαταστάσεις όπως το Νατάνζ και το Ισφαχάν, πιθανώς για την απόκρυψη δραστηριοτήτων και την προστασία εξοπλισμού.
Εσωτερική πίεση στο Ιράν
Η ιρανική ηγεσία αντιμετωπίζει αυξανόμενη πίεση στο εσωτερικό. Χρόνια κυρώσεων, οικονομικές δυσκολίες, αστάθεια του νομίσματος και κύματα διαμαρτυριών έχουν διαβρώσει την εμπιστοσύνη των πολιτών.
Κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ
Το Ιράν έκλεισε την Τρίτη τα Στενά του Ορμούζ για ασκήσεις με πραγματικά πυρά — η πρώτη ανακοινωμένη διακοπή από τη δεκαετία του 1980. Περίπου το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου διέρχεται από το πέρασμα.
Οι ιρανικές δυνάμεις εκτόξευσαν πυραύλους και περιόρισαν τη ναυσιπλοΐα για ώρες, στέλνοντας σαφές μήνυμα ότι μια σύγκρουση θα είχε παγκόσμιες οικονομικές συνέπειες.
CNN: Έτοιμος ο αμερικανικός στρατός για πλήγμα στον Ιράν - Την τελική απόφαση ζυγίζει ο Τραμπ
Παράλληλα, οι ΗΠΑ είναι έτοιμες να πλήξουν το Ιράν ακόμη και μέσα στο Σαββατοκύριακο, καθώς η Ουάσιγκτον έχει ενισχύσει σημαντικά τις στρατιωτικές της δυνάμεις στη Μέση Ανατολή, όμως ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ δεν έχει ακόμη αποφασίσει εάν θα δώσει το πράσινο φως για επίθεση, σύμφωνα με πηγές που μίλησαν στο CNN.
Ειδικότερα, ο Λευκός Οίκος έχει ενημερωθεί ότι ο στρατός θα μπορούσε να είναι έτοιμος για επίθεση έως το τέλος της εβδομάδας, έπειτα από σημαντική ενίσχυση τις τελευταίες ημέρες των αεροπορικών και ναυτικών δυνάμεων των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή, ανέφεραν οι ίδιες πηγές.
Ωστόσο, μία από αυτές προειδοποίησε ότι ο Τραμπ έχει εκφράσει κατ’ ιδίαν τόσο επιχειρήματα υπέρ όσο και κατά της στρατιωτικής δράσης και έχει ζητήσει τη γνώμη συμβούλων και συμμάχων για το ποια είναι η καλύτερη πορεία.
Ανώτατοι αξιωματούχοι εθνικής ασφάλειας της κυβέρνησης συναντήθηκαν την Τετάρτη στην αίθουσα επιχειρήσεων του Λευκού Οίκου για να συζητήσουν την κατάσταση στο Ιράν, σύμφωνα με πρόσωπο που γνωρίζει τη συνάντηση.
Ο Τραμπ ενημερώθηκε, επίσης, την ίδια ημέρα από τον ειδικό απεσταλμένο Στιβ Γουίτκοφ και τον γαμπρό του, Τζάρεντ Κούσνερ, για τις έμμεσες συνομιλίες με το Ιράν που πραγματοποιήθηκαν μία ημέρα νωρίτερα. Δεν είναι σαφές εάν ο πρόεδρος θα λάβει απόφαση έως το Σαββατοκύριακο.
«Αφιερώνει πολύ χρόνο σκεπτόμενος αυτό το ζήτημα», δήλωσε μία πηγή.
Ιρανοί και Αμερικανοί διαπραγματευτές αντάλλαξαν σημειώματα επί τρεισήμισι ώρες την Τρίτη, κατά τη διάρκεια έμμεσων συνομιλιών στη Γενεύη, χωρίς όμως να υπάρξει σαφής κατάληξη. Ο επικεφαλής διαπραγματευτής του Ιράν δήλωσε ότι οι δύο πλευρές συμφώνησαν σε ένα «σύνολο κατευθυντήριων αρχών», ενώ Αμερικανός αξιωματούχος ανέφερε ότι «υπάρχουν ακόμη πολλές λεπτομέρειες προς συζήτηση».
Οι ασαφείς δηλώσεις της Ουάσιγκτον εντείνουν τους φόβους σύγκρουσης, ενώ η διπλωματία παραμένει ανοιχτή. Το αεροπλανοφόρο USS Gerald Ford ενδέχεται να φτάσει άμεσα στη Μέση Ανατολή, καθώς συνεχίζεται η αμερικανική στρατιωτική ενίσχυση και μετακίνηση αεροπορικών μέσων από το Ηνωμένο Βασίλειο. Την ίδια στιγμή, το Ιράν ενισχύει την προστασία πυρηνικών εγκαταστάσεων, θάβοντας κρίσιμες υποδομές.
Πιθανό πλήγμα επηρεάζεται και από συγκυρίες: λήξη Χειμερινών Ολυμπιακών Αγώνων, Ραμαζάνι και την επικείμενη ομιλία Τραμπ για την Κατάσταση της Ένωσης. Ωστόσο, ο πρόεδρος δεν έχει εξασφαλίσει πολιτική στήριξη για ευρείας κλίμακας επιχείρηση ούτε έχει αποσαφηνίσει τους στόχους μιας επίθεσης.
CBS News: Έτοιμες για πλήγμα κατά του Ιράν οι ΗΠΑ
Την ίδια είδηση επιβεβαιώνει και το CBS News, το οποίο σε ρεπορτάζ του αναφέρει ότι ανώτατοι αξιωματούχοι εθνικής ασφάλειας ενημέρωσαν τον πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ ότι ο αμερικανικός στρατός είναι έτοιμος να πραγματοποιήσει πιθανά πλήγματα κατά του Ιράν ακόμη και από το Σάββατο, ωστόσο το χρονοδιάγραμμα οποιασδήποτε ενέργειας είναι πιθανό να επεκταθεί πέραν του Σαββατοκύριακου.
Σύμφωνα με πηγές του CBS News, ο Τραμπ δεν έχει λάβει ακόμη οριστική απόφαση για το αν θα προχωρήσει σε επίθεση.
Οι διαβουλεύσεις χαρακτηρίζονται ρευστές και συνεχείς, καθώς ο Λευκός Οίκος σταθμίζει τον κίνδυνο κλιμάκωσης και τις πολιτικές και στρατιωτικές συνέπειες είτε της δράσης είτε της αυτοσυγκράτησης.
Τις επόμενες τρεις ημέρες, το Πεντάγωνο μετακινεί προσωρινά μέρος του προσωπικού του εκτός Μέσης Ανατολής — κυρίως προς την Ευρώπη ή πίσω στις Ηνωμένες Πολιτείες — ενόψει ενδεχόμενης επιχείρησης ή πιθανών ιρανικών αντιποίνων, σύμφωνα με πολλούς αξιωματούχους.
Πρόκειται για συνήθη πρακτική πριν από πιθανή στρατιωτική δραστηριότητα των ΗΠΑ και δεν σημαίνει απαραίτητα ότι επίκειται επίθεση στο Ιράν, διευκρίνισε μία από τις πηγές.
Εκπρόσωπος του Πενταγώνου δήλωσε στο CBS News την Τετάρτη ότι δεν είχε πληροφορίες να κοινοποιήσει.
Παράλληλα, ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών, Μάρκο Ρούμπιο σχεδιάζει να επισκεφθεί τον Ισραηλινό πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου σε περίπου δύο εβδομάδες για περαιτέρω συνομιλίες, σύμφωνα με μία από τις πηγές.
Από την πλευρά της, η εκπρόσωπος Τύπου του Λευκού Οίκου Καρολάιν Λέβιτ δήλωσε ότι υπάρχουν «πολλοί λόγοι και επιχειρήματα» υπέρ ενός πλήγματος κατά του Ιράν, αλλά υπογράμμισε ότι η διπλωματία παραμένει η πρώτη επιλογή του προέδρου. Αρνήθηκε να σχολιάσει εάν ενδεχόμενο πλήγμα θα συντονιζόταν με το Ισραήλ.
