Με την Κιάρα Σουγκανίδου νιώθω συγγενής κατά τούτο: είναι παράδοξο –κι όμως απολύτως φυσικό– ότι είκοσι χρόνια επιτυχούς πορείας στον χώρο των περιοδικών δεν την απομάκρυναν από την τέχνη, αλλά την οδήγησαν βαθύτερα σ’ αυτήν. Η δημοσιογραφία, πέρα από τις σχέσεις με τους δημιουργούς, της καλλιέργησε μια σιωπηλή, σχεδόν σωματική σχέση με το χαρτί. Μπορεί κανείς να πει ότι ζωγραφίζει με τη μνήμη της ύλης, με την πειθαρχία που γεννά η καθημερινή τριβή με το έντυπο, τη σύνθεση της σελίδας, την αμφισημία της γραφής. Το χαρτί έγινε πρόσωπο: ένας ζωντανός οργανισμός που δέχεται, αντιστέκεται, απορροφά.
Αν ο Τύπος υπήρξε μια υπόγεια προετοιμασία, η μαθητεία δίπλα στον Γιάννη Μιχαηλίδη στάθηκε η Μεγάλη Σχολή. Το εργαστήριο, η κοινή ζωή, η σιωπή ανάμεσα στις χειρονομίες: μια γνώση που δεν διδάσκεται από εγχειρίδια. Ο Μιχαηλίδης –χωρίς τυπικές σπουδές– υπήρξε ο ίδιος σχολείο, με το έργο και το ήθος του. Και η Σουγκανίδου φέρει αυτή τη σπάνια εμπειρία μιας τέχνης που διδάσκεται εκ των έσω, όπου η πράξη προηγείται της θεωρίας και το χέρι μαθαίνει πριν το βλέμμα αρχίσει να διευθύνει.
Κιάρα Σουγκανίδου «Flat Blue» (2020), ακρυλικό σε χαρτί και κάμποτ, 100x70 εκ.
Η ζωγραφική της κινείται από μέσα προς τα έξω. Η ύλη δεν υπακούει πάντα: αντιστέκεται, προτείνει, επιβάλλει. Το χέρι ακολουθεί το τυχαίο, το νερό, τη διαστολή του χαρτιού, το ίχνος του χρόνου. Άλλοτε η επιφάνεια αποκτά βάρος σχεδόν γλυπτικό, αλλού η πράξη γίνεται χωρίς πλήρη ορατότητα, σαν να μεσολαβεί ένα πέπλο ανάμεσα στο βλέμμα και στο αποτέλεσμα. Εκεί ακριβώς δοκιμάζεται το όριο ανάμεσα στον έλεγχο και την απώλεια. Κάθε τεχνική οδηγεί στην επόμενη, σαν η ίδια η ύλη να υπαγορεύει τη συνέχεια.
Το χαρτί –βαμβακερό, σαγρέ, λεπτό ή «δημοσιογραφικό»– δεν τίθεται στην υπηρεσία της ζωγραφικής· λειτουργεί ως αφετηρία της. Σε ορισμένα έργα η γραφή μοιάζει με ηλεκτρική εκκένωση, ίχνος μιας επικοινωνίας που διακόπηκε. Αλλού η χειρονομία αμβλύνεται, γίνεται σχεδόν αέρινη, παραπέμπει σε φυσικές μεταβολές, σε κύματα ή σε σκιές κίνησης. Εδώ η vis motrix δεν είναι έννοια αλλά διαδικασία: η μετατροπή της ύλης σε ενέργεια.
Κιάρα Σουγκανίδου «Blue Orange Crush» (2019), ακρυλικό σε χαρτί και κάμποτ, 100x70 εκ.
Η ζωγραφική της Σουγκανίδου, μακριά από εντυπωσιασμούς, επιμένει στον χρόνο της χειρονομίας και στη δύναμη του χειροποίητου. Και γι’ αυτό, χωρίς να επιδιώκει την εξωστρέφεια, επικοινωνεί αβίαστα: μεταφέρει στον θεατή όχι την περιγραφή, αλλά την ουσία της πράξης.
Λίγα λόγια για την Κιάρα Σουγκανίδου
Γεννήθηκε το 1971 στην Αθήνα, όπου ζει και εργάζεται. Άρχισε να διερευνά τη ζωγραφική από πολύ νωρίς και συνέχισε τις καλλιτεχνικές της αναζητήσεις παράλληλα με τις πανεπιστημιακές σπουδές της και την πορεία της στη δημοσιογραφία. Διδάχτηκε τις βασικές αρχές του ζωγραφικού και γλυπτικού σχεδίου με δασκάλους τον χαράκτη Βασίλη Χάρο (1938-2000), τον εικαστικό Κώστα Παππά και τον ζωγράφο Κωνσταντίνο Έσσλιν. Μελέτησε ενδελεχώς την αφηρημένη φόρμα στη ζωγραφική και στο κολάζ, καθώς και μια ποικιλία εικαστικών τεχνικών και μεθόδων, δίπλα στον διακεκριμένο ζωγράφο Γιάννη Μιχαηλίδη (1940-2021), με τον οποίο συστεγάστηκε για αρκετό διάστημα στο εργαστήριό του στην περιοχή της Ακρόπολης.
Σπούδασε πολιτικές επιστήμες στο Πανεπιστήμιο Αθηνών. Είναι κάτοχος μεταπτυχιακού με θέμα «Η τέχνη στην πολιτική προπαγάνδα του 20ού αιώνα» από το Πανεπιστήμιο του Λιντς (Βρετανία). Το 1995 έγινε δεκτή στο St. Martin’s School of Art & Design του Λονδίνου, στο τμήμα βιομηχανικού σχεδίου, υπό τη διεύθυνση του Dr Geoff Crook. Εργάστηκε για είκοσι χρόνια (1994-2014) στον Τύπο, αναλαμβάνοντας θέσεις ευθύνης στα πιο γνωστά μέσα, ενώ το όνομά της φιγουράρει και στο Liberal.
Από το 2014 ασχολείται επαγγελματικά με τη ζωγραφική. Πίνακές της βρίσκονται σε ιδιωτικές συλλογές στην Ελλάδα και στο εξωτερικό.
Έργο της Κιάρας Σουγκανίδου, λεπτομέρεια στην κεντρική φωτ.
Contemporary Athens (Νεοφύτου Βάμβα 5, Κολωνάκι, TK 10674, Αθήνα). Εγκαίνια: Πέμπτη 22 Ιανουαρίου 2026, ώρα 19:00. Έως 7 Φεβρουαρίου 2026, ωράριο: Τρίτη, Πέμπτη, Παρασκευή: 10:00-20:00 & Τετάρτη, Σάββατο: 10:00-15:00
Σημείωση: Το Σάββατο 24 Ιανουαρίου θα γίνει party στην γκαλερί με αφορμή την έκθεση (ώρα 12:00)
