Μπροστά στον κίνδυνο να βρεθούν αντιμέτωπες με έναν παρατεταμένο πόλεμο φθοράς βρίσκονται οι ΗΠΑ στο Ιράν, μία εβδομάδα μετά την έναρξη της γιγαντιαίας αεροπορικής επίθεσης από κοινού με το Ισραήλ εναντίον της χώρας, που έχει αποφέρει ήδη τα πρώτα αποτελέσματα.
Όμως η έλλειψη καθαρού και μετρήσιμου στόχου σε αυτή την επιχείρηση μπορεί να εγκλωβίσει ΗΠΑ και Ισραήλ σε μια διαρκή σύγκρουση που θα αποδυναμώνει μεν το Ιράν, δεν θα οδηγεί όμως σε οριστική αντιμετώπιση της ιρανικής απειλής και, αντιθέτως, θα απαιτεί ολοένα και μεγαλύτερη εμπλοκή δυνάμεων και θα οδηγεί σε διαρκή αποσταθεροποίηση ολόκληρης της περιοχής.
Μετά τις συντριπτικές επιθέσεις εναντίον του Ιράν, η θρησκευτική και στρατιωτική ηγεσία της χώρας έχει εξοντωθεί, ενώ έχει υποστεί σοβαρότατα πλήγματα το οπλοστάσιο, η αεράμυνα και τα κέντρα διοίκησης των «Φρουρών της Επανάστασης», κάτι που αποτελεί μια πρώτη σημαντική νίκη για ΗΠΑ και Ισραήλ. Όμως ακόμη το Ιράν διατηρεί τις δυνατότητες εκτόξευσης, υπό μορφή αντιποίνων, βαλλιστικών πυραύλων και drones, ενώ δεν έχουν υπάρξει επίσημες πληροφορίες για το εάν η παρουσία αμερικανικών B-2 στην περιοχή συνδέεται και με επιθέσεις στο εναπομείναν πυρηνικό του πρόγραμμα.
Πιθανότατα Ουάσιγκτον και Τελ Αβίβ δεν θέλουν ακόμη να δημοσιοποιήσουν οτιδήποτε σχετικά με το πυρηνικό οπλοστάσιο, καθώς μετά τον πόλεμο των 12 ημερών τον Ιούνιο ο πρόεδρος Τραμπ είχε σπεύσει να ανακοινώσει την καταστροφή των πυρηνικών εγκαταστάσεων, με αποτέλεσμα λίγους μήνες αργότερα να υποχρεωθεί να επικαλεστεί και πάλι την ύπαρξη πυρηνικού προγράμματος για να δικαιολογηθεί η νέα επίθεση.
Όλο το τελευταίο διάστημα, αλλά και μετά την έναρξη των επιχειρήσεων, υπάρχει μια ασάφεια σχετικά με τον στόχο της επιχείρησης: αν περιορίζεται στην εξουδετέρωση του πυρηνικού και βαλλιστικού προγράμματος του Ιράν, ακόμη και στη φυσική εξόντωση της ηγεσίας της χώρας, ή αν τελικά επιλέγεται ο διευρυμένος στόχος της ανατροπής του καθεστώτος.
Στην τελευταία εκδοχή, ο πρόεδρος Τραμπ δήλωσε ότι δεν είναι τίποτα άλλο αποδεκτό παρά η πλήρης συνθηκολόγηση του Ιράν και η ανάδειξη ηγεσίας που θα έχει την έγκρισή του.
Αυτή η δήλωση, εάν δεν ανατραπεί τις επόμενες ημέρες, δείχνει ότι οι ΗΠΑ πλέον μπαίνουν στον δρόμο που δεν έχει επιστροφή για μια μακράς διάρκειας εμπλοκή στο Ιράν, καθώς, όπως έχουμε επισημάνει, η «κατεδάφιση» είναι πολύ πιο απλή και εύκολη από το «χτίσιμο», ειδικά όταν αυτό αφορά μια χώρα με την πολυπλοκότητα και το μέγεθος του Ιράν.
Προς το παρόν συνεχίζεται με αμείωτη ένταση ο βομβαρδισμός στόχων στο Ιράν, το οποίο απαντά με επιλεγμένες επιθέσεις, αν και με μικρότερη ένταση, εναντίον στόχων στο Ισραήλ, στις χώρες του Κόλπου αλλά ακόμη και σε γειτονικές χώρες όπως το Αζερμπαϊτζάν και το Ιράκ, κυρίως ως προειδοποίηση για τις συνέπειες που θα υπάρξουν εάν εμπλακούν στον πόλεμο στο πλευρό των Αμερικανών.
Μπορεί η έκταση και η διάρκεια αυτής της σύγκρουσης να εξαρτώνται πλέον σε μεγάλο βαθμό από την ανθεκτικότητα της ιρανικής πολεμικής μηχανής αλλά και την επάρκεια μέσων ώστε να συνεχίσει να απαντά με επιθέσεις με βαλλιστικούς πυραύλους και drones. Όμως ο «φάκελος Ιράν» δεν μπορεί να κλείσει μόνο με μια τακτική νίκη από αέρος από τους Αμερικανούς και τους Ισραηλινούς.
Η επόμενη ημέρα στο Ιράν θα πρέπει να διαμορφωθεί με τέτοιο τρόπο ώστε να υπάρξει πλήρης αλλαγή κουλτούρας και αντίληψης στη διάδοχη κατάσταση, κάτι που δεν διαφαίνεται ότι θα μπορούσε να συμβεί με τους διαδόχους του Χαμενεΐ, και να ανοίξει έτσι ο δρόμος για έναν συμβιβασμό που θα έχει τη μορφή συνθηκολόγησης όσον αφορά τις ιρανικές φιλοδοξίες να μετατραπεί η χώρα σε πυρηνική δύναμη, αλλά και εγκατάλειψη της επεκτατικής πολιτικής με το σύστημα των πληρεξουσίων στην περιοχή.
Όμως μια τέτοια «μεταμελημένη» ιρανική ηγεσία πιθανότατα θα επιζητήσει να κερδίσει χρόνο προκειμένου να οργανωθεί ξανά και, έστω και με καθυστέρηση μερικών ετών, να ξαναμπεί στην τροχιά απόκτησης πυρηνικών όπλων, διαιωνίζοντας αυτή τη σύγκρουση και την αποσταθεροποίηση στην περιοχή.
Το ευνοϊκό σενάριο για τον πρόεδρο Τραμπ, ο οποίος και για εσωτερικούς λόγους θέλει να αποφύγει έναν «αιώνιο πόλεμο», πολύ περισσότερο μάλιστα εάν υποχρεωθεί και σε στήριξη χερσαίας εμπλοκής, είτε αμερικανικών δυνάμεων είτε πιθανότερα «πληρεξουσίων» όπως το κουρδικό στοιχείο, είναι η σταδιακή αποδυνάμωση του καθεστώτος ώστε να μην απειλεί με πυραύλους το Ισραήλ και τα γειτονικά αραβικά κράτη.
Τότε θα άνοιγε πιθανόν ο δρόμος για συνομιλίες με στόχο μια πολύ αυστηρή απαγόρευση στο Ιράν για συνέχιση του πυρηνικού και βαλλιστικού προγράμματος. Και θα δινόταν έτσι και μια διέξοδος για την Ουάσιγκτον να διακηρύξει «νίκη», που θα νομιμοποιούσε και θα δικαιολογούσε την επίθεση στο Ιράν. Συγχρόνως θα ενίσχυε και το προφίλ του Ντόναλντ Τραμπ στο εσωτερικό της χώρας του ενόψει και των ενδιάμεσων εκλογών.
Όμως η στόχευση του Ισραήλ φαίνεται να είναι διαφορετική, καθώς ο Μπενιαμίν Νετανιάχου, θεωρεί ότι τώρα είναι η μοναδική ευκαιρία που θα υπάρξει για τη χώρα του για οριστική απαλλαγή από ένα Ιράν το οποίο έχει διακηρυγμένο στόχο την εξαφάνιση του Ισραήλ.
Και ο Ν. Τραμπ με τις τελευταίες δηλώσεις του δείχνει να υιοθετεί αυτή τη σκληρή γραμμή.
Καθώς όμως η εξέγερση των Ιρανών, που ίσως είχε προεξοφληθεί μετά την αποδυνάμωση του καθεστώτος και την εξόντωση της ανώτατης ηγεσίας του, δεν έρχεται και οι Ιρανοί είναι τουλάχιστον σε αυτή τη φάση διστακτικοί να υποστηρίξουν με διαδηλώσεις την ανατροπή του καθεστώτος, ταυτιζόμενοι με τους «επιτιθέμενους», το σενάριο της γρήγορης αλλαγής δεν φαίνεται το επικρατέστερο.
Η εξέταση εκ μέρους των ΗΠΑ του σχεδίου διεμβόλισης του καθεστώτος επί του εδάφους, με κινητοποίηση των Κούρδων του Ιράν με την υποστήριξη Κούρδων του Ιράκ, θα είναι υψηλού ρίσκου, καθώς θα δοθεί εθνοτικός χαρακτήρας σε μια σύγκρουση που έχει στόχο την ανατροπή του καθεστώτος και θα προκαλέσει πιθανότατα κινητοποίηση άλλων εθνοτικών ομάδων, οδηγώντας σε μια επικίνδυνη εμφύλια διαμάχη, ενώ το καθεστώς θα διασωθεί στην Τεχεράνη υποστηρίζοντας δήθεν την ακεραιότητα και ανεξαρτησία του ιρανικού έθνους…
Στο Ιράν επιβεβαιώνεται για μία ακόμη φορά ότι σε έναν πόλεμο, ειδικά υπό αυτές τις συνθήκες, υπάρχουν «δέκα τρόποι να μπεις και κανένας να βγεις». Και ο Ν.Τράμπ, θα πρέπει να αποδείξει τώρα ότι θα μπορέσει να αποτρέψει την εμπλοκή της Αμερικής σε μια περιπέτεια, επανάληψη των αποτυχημένων «αιωνίων πολέμων» στο Ιράκ και στο Αφγανιστάν.
