Το επενδυτικό κλίμα παραμένει εξαιρετικά ευμετάβλητο, καθώς οι αγορές παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, με τα πρόσφατα γεγονότα δυστυχώς να μην δείχνουν σημάδια αποκλιμάκωσης.
Η εβδομάδα που μόλις ολοκληρώθηκε είχε μεγάλες διακυμάνσεις καθώς μέχρι και την Πέμπτη υπήρχαν κάποιες ειδήσεις που πρόσφεραν μια προσωρινή στήριξη στο επενδυτικό κλίμα.
Για παράδειγμα η επενδυτική ψυχολογία στις μετοχικές αγορές -προσοχή, όχι στα ομόλογα- βελτιώθηκε προς το τέλος της Πέμπτης, μετά τις δηλώσεις του Υπουργού Εσωτερικών των ΗΠΑ ότι εξετάζονται παρεμβάσεις για τον περιορισμό των αυξήσεων σε πετρέλαιο και βενζίνη, ενώ παράλληλα χορηγήθηκε 30ήμερη εξαίρεση για αγορά ρωσικού πετρελαίου από την Ινδία.
Επίσης υπήρξαν αναφορές ότι το Ιράν θα μπορούσε να αποδεσμεύσει μέρος των αποθεμάτων ουρανίου του σε ενδεχόμενη διαπραγμάτευση με τις ΗΠΑ.
Ωστόσο, η αισιοδοξία για έναρξη ειρηνευτικών συνομιλιών εξανεμίστηκε πολύ γρήγορα μετά τη δήλωση του Υπουργού Εξωτερικών του Ιράν ότι δεν υπάρχουν περιθώρια για διάλογο με τις ΗΠΑ, ενώ ο Πρόεδρος των ΗΠΑ ανέφερε ότι επιθυμεί να έχει λόγο στη διαδοχή της ιρανικής ηγεσίας και πρόσθεσε το απόγευμα της Παρασκευής ότι δεν θα υπάρξει συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου των ΗΠΑ εναντίον του Ιράν, χωρίς «άνευ όρων παράδοση» από το Ιράν.
Δηλώσεις που εκτόξευσαν εκ νέου τις τιμές του πετρελαίου πάνω από τα 90 δολάρια/βαρέλι, οι οποίες ήδη είχαν αναρριχηθεί πάνω από τα 85 δολάρια/βαρέλι όταν ο υπουργός Ενέργειας του Κατάρ, Σάαντ αλ-Καάμπι, σε συνέντευξη στους Financial Times δήλωσε ότι αν συνεχιστεί ο πόλεμος, το Κατάρ αναμένει ότι όλοι οι παραγωγοί ενέργειας στον Κόλπο θα σταματήσουν τις εξαγωγές εντός μερικών εβδομάδων, κάτι που θα προκαλέσει αύξηση της τιμής του πετρελαίου στα 150 αμερικανικά δολάρια το βαρέλι!
Ο Κάαμπι ανέφερε ακόμη πως ακόμα κι αν ο πόλεμος σταματήσει αμέσως, το Κατάρ θα χρειαστεί «εβδομάδες ή μήνες» προκειμένου να επιστρέψει σε έναν κανονικό κύκλο διανομών.
Στο σημείο αυτό να υπενθυμίσουμε ότι το Κατάρ που είναι ο δεύτερος μεγαλύτερος εξαγωγέας LNG στον κόσμο, σταμάτησε την παραγωγή υγροποιημένου φυσικού αερίου -LNG- στις 3 Μαρτίου, μετά από επίθεση ιρανικού drone στο συγκρότημα Ras Laffan, τη μεγαλύτερη εγκατάσταση υγροποιημένου φυσικού αερίου της χώρας. Το Κατάρ αναγκάστηκε να κηρύξει force majeure, δηλαδή αδυναμία εκπλήρωσης συμβολαίων λόγω έκτακτων συνθηκών, ενώ οι αρχές εξετάζουν ακόμη την έκταση των ζημιών.
Στην ουσία αυτό που είπε ο υπουργός ενέργειας της χώρας την Παρασκευή είναι ότι όσες εταιρείες δεν έχουν κηρύξει force majeure, κινδυνεύουν να βρεθούν αντιμέτωπες με μεγάλες νομικές ευθύνες απέναντι στους πελάτες τους. Επομένως θα πρέπει να το πράξουν.
Την ίδια στιγμή όμως μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να οδηγήσει το πετρέλαιο ακόμα και στα 150 δολάρια το βαρέλι. Ως εκ τούτου, για τον Σάαντ αλ-Καάμπι, η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή «θα μπορούσε να καταρρεύσει τις οικονομίες του κόσμου» καθώς «εάν αυτός ο πόλεμος συνεχιστεί για μερικές εβδομάδες, η αύξηση του ΑΕΠ σε όλο τον κόσμο θα επηρεαστεί».
Η κάθετη άνοδος των τιμών του πετρελαίου μετά τις δηλώσεις του Σάαντ αλ Καάμπι και εν συνεχεία του Ντόναλτ Τραμπ περί παράδοσης άνευ όρων του Ιράν, δεν μπόρεσε να αναχαιτιστεί ούτε από την προσπάθεια του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας, που δια στόματος του εκτελεστικού διευθυντή Φατίχ Μπιρόλ εμφανίστηκε καθησυχαστικός αναφορικά με τον αντίκτυπο του πολέμου στη Μέση Ανατολή. «Υπάρχει πολύ πετρέλαιο στην αγορά», δήλωσε ο Μπιρόλ, ο οποίος ωστόσο αναγνώρισε το σοβαρό πρόβλημα για τη διοχέτευση του πετρελαίου εξαιτίας του πολέμου.
Σε δίνη όλη την εβδομάδα τα ομόλογα
Η ενίσχυση των τιμών του πετρελαίου επιβάρυνε το κλίμα στις αγορές, εντείνοντας τις ανησυχίες για πληθωριστικές πιέσεις, οδηγώντας τις μετοχές σε πτώση και σφυροκοπώντας τα ομόλογα, τα οποία σταθερά όλη την εβδομάδα ήταν στο κόκκινο. Βλέπετε, το γεγονός ότι η προθεσμιακή αγορά περιόρισε τις εκτιμήσεις για μειώσεις επιτοκίων από τη Fed, ενώ ενισχύθηκε η πιθανότητα μιας αύξησης επιτοκίων από την ΕΚΤ εντός του έτους, είχε ήδη οδηγήσει την ομολογιακή αγορά σε μεγάλες πιέσεις.
Τα στοιχεία της Παρασκευής για την απασχόληση επιβάρυναν ακόμα περισσότερο το κλίμα, καθώς το Γραφείο Στατιστικών Εργασίας ανέφερε ότι οι θέσεις εργασίας εκτός γεωργίας μειώθηκαν κατά 92.000 τον Φεβρουάριο, σε έντονη αντίθεση με την αναθεωρημένη προς τα κάτω αύξηση των 126.000 τον Ιανουάριο και πολύ κάτω από την αύξηση των 50.000 που ανέμεναν οι οικονομολόγοι. Το ποσοστό ανεργίας αυξήθηκε επίσης στο 4,4% από 4,3%.
Τα στοιχεία αυτά τροφοδότησαν νέες ανησυχίες για την αγορά εργασίας παρά την ισχυρή έκθεση για την απασχόληση τον Ιανουάριο και με τις τιμές της ενέργειας να κινούνται υψηλότερα, πολλοί οικονομολόγοι άρχισαν να ψελλίζουν τη λέξη που μισεί η Wall Street: στασιμοπληθωρισμός.
Ήδη η πρόεδρος της Ομοσπονδιακής Τράπεζας του Σαν Φρανσίσκο, Μαίρη Ντέιλι, δήλωσε την Παρασκευή ότι η αδύναμη έκθεση για την απασχόληση του Φεβρουαρίου επιδεινώνει ένα δύσκολο περιβάλλον χάραξης πολιτικής.
H διάρκεια της σύρραξης θα κρίνει τα πάντα
Είναι ζωτικής σημασίας να αποκατασταθεί όσο γίνεται πιο σύντομα η διέλευση από τα Στενά του Ορμούζ, που αποτελούν τη σημαντικότερη θαλάσσια «πύλη» για το πετρέλαιο.
Από την αρχή των εχθροπραξιών τα πλοία δεν μπορούν να εισέλθουν εύκολα στον Περσικό Κόλπο, καθώς το Ιράν έχει απειλήσει ότι θα επιτίθεται στα δεξαμενόπλοια, απειλές που ήδη άλλωστε έχουν υλοποιηθεί, καθώς δεξαμενόπλοια έχουν δεχθεί επιθέσεις με drones και πυραύλους. Ως εκ τούτου, πολλές ναυτιλιακές εταιρείες και ασφαλιστές αποφεύγουν τη διέλευση από την πρώτη ημέρα της σύρραξης.
Την ίδια στιγμή τα πλοία που βρίσκονται ήδη μέσα στον Κόλπο αποτελούν πλέον τον βασικό διαθέσιμο στόλο για φόρτωση πετρελαίου και σύμφωνα με στοιχεία παρακολούθησης πλοίων που συγκέντρωσε το Bloomberg, μόλις εννέα άδεια υπερδεξαμενόπλοια -VLCCs -είναι σήμερα ορατά στον Περσικό Κόλπο και διαθέσιμα για να φορτώσουν πετρέλαιο. (σ.σ:Κάθε υπερδεξαμενόπλοιο VLCC μπορεί να μεταφέρει περίπου 2 εκατ. βαρέλια πετρελαίου).
Αν και συνολικά 74 τέτοια πλοία βρίσκονται στην περιοχή, περίπου τα δύο τρίτα είναι ήδη γεμάτα ή μερικώς γεμάτα, γεγονός που περιορίζει δραματικά τη δυνατότητα απορρόφησης της παραγωγής.
Μόλις γεμίσουν και τα εννέα πλοία, οι χερσαίες δεξαμενές αποθήκευσης των παραγωγών θα αρχίσουν να γεμίζουν επίσης, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει σε αναγκαστικές περικοπές παραγωγής. Υπενθυμίζουμε ότι η διαθέσιμη χωρητικότητα αποθήκευσης πετρελαίου στην ξηρά ανέρχεται περίπου στα 343 εκατ. βαρέλια Με τους τρέχοντες ρυθμούς παραγωγής, αυτό ισοδυναμεί με περίπου 22 ημέρες παραγωγής αργού. (σ.σ: Περισσότερα μπορείτε να διαβάσετε εδώ).
Γι’αυτό όλοι είναι εξαιρετικά ανήσυχοι με το ενδεχόμενο οι πολεμικές συρράξεις να ξεπεράσουν τις τρεις εβδομάδες.
Ακόμα και το γεγονός ότι η Σαουδική Αραβία και τα ΗΑΕ έχουν τη δυνατότητα να παρακάμψουν εν μέρει τα Στενά του Ορμούζ μέσω των αγωγών που μεταφέρουν πετρέλαιο σε τερματικούς σταθμούς έξω από τον Περσικό Κόλπο, δεν λύνει το πρόβλημα, καθώς η δυναμικότητα των αγωγών δεν επαρκεί για να αντικαταστήσει πλήρως τη διέλευση από τα Στενά του Ορμούζ. Βέβαια δίνει μια πίστωση χρόνου.
Όπως και να έχει, όσο τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν επικίνδυνα για τη ναυσιπλοΐα, η παγκόσμια αγορά πετρελαίου κινδυνεύει να βρεθεί αντιμέτωπη και με αναγκαστικές περικοπές παραγωγής στη Μέση Ανατολή.
Αυτό φαίνεται να προεξοφλεί η αγορά τις τελευταίες ημέρες, εκτοξεύοντας τις τιμές του Brent αλλά και του WTI πάνω από τα 90 δολάρια/βαρέλι, επίπεδα που σύμφωνα με τον Τζέρομ Ντορτμανς είναι εξαιρετικά επώδυνα για την οικονομία. Αν συνεχιστεί αυτή η κατάσταση και οι τιμές παραμείνουν για σημαντικό διάστημα υψηλά, τότε ο αντίκτυπος στις οικονομίες θα είναι μεγάλος.
Ειδικά για την Ευρώπη που τα αποθέματα σε φυσικό αέριο είναι στο 29% και η τιμή του φυσικού αερίου είναι ήδη σε υψηλό τριετίας όλα αυτά είναι ιδιαίτερα προβληματικά νέα.
Σύμφωνα με τον Νταν Στραουβεν της Goldman Sachs, αν υπάρξει διαταραχή ενός μήνα στις ροές LNG από τα Στενά του Ορμούζ, οι τιμές ίσως αυξηθούν περισσότερο από 100%.
Eν ολίγοις, αν και οι αγορές μέχρι στιγμής δεν έχουν προεξοφλήσει το άσχημο σενάριο, εντούτοις είναι θέμα χρόνου να το κάνουν, και ο χρόνος αυτός έχει αρχίσει ήδη να μετρά αντίστροφα.
Αποποίηση Ευθύνης: Το υλικό αυτό παρέχεται για πληροφοριακούς και μόνο σκοπούς. Σε καμιά περίπτωση δεν πρέπει να εκληφθεί ως προσφορά, συμβουλή ή προτροπή για την αγορά ή πώληση των αναφερόμενων προϊόντων. Παρόλο που οι πληροφορίες που περιέχονται βασίζονται σε πηγές που θεωρούνται αξιόπιστες, ουδεμία διασφάλιση δίνεται ότι είναι πλήρεις ή ακριβείς και δε θα πρέπει να εκλαμβάνονται ως τέτοιες.
