Το μεγάλο διακύβευμα των εκλογών: Η πολιτική σταθερότητα
Shutterstock
Shutterstock
Ζ. Ζούπης

Το μεγάλο διακύβευμα των εκλογών: Η πολιτική σταθερότητα

Οι πρώτες δημοσκοπήσεις του 2026 μέχρι και τώρα δείχνουν μια άνοδο των ποσοστών της Ν.Δ που φτάνει το 1%-1.5% και αυτό επαληθεύεται και στον δεύτερο γύρο ερευνών κοινής γνώμης, όπου η άνοδος επιβεβαιώνεται. Στο έβδομο έτος θητείας της, για πρώτη φορά κυβερνητικό κόμμα φτάνει να προηγείται με 16%-17% και μάλιστα τους τελευταίους μήνες διευρύνεται.

Εμπεδώνεται επομένως όλο και περισσότερο η πρωτιά της με πρωτοφανή διαφορά, την ίδια ώρα που βρισκόμαστε μπροστά σε μια θλιβερή εικόνα απελπισίας, κατακερματισμού και αδυναμίας της αντιπολίτευσης. Μάλιστα στην παράσταση νίκης (έρευνα OPINION POLL για το ACTION 24 τον Ιανουάριο) το 53% εμφανίζεται να πιστεύει ότι θα κερδίσει τις εκλογές, όταν για παράδειγμα μόνο το 4.6% πιστεύει ότι μπορεί να κερδίσει το κόμμα της Αξιωματικής Αντιπολίτευσης.

Αξίζει να σημειωθεί ότι η δημοσκοπική επίδοση που βλέπουμε έρχεται μετά από μια πολύ δύσκολη χρονιά για την Κυβέρνηση με το 2025 να εκφράζεται μια έντονη οργή με αφορμή την επέτειο των Τεμπών που διανθίστηκε με την περίφημη πια ξυλολιάδα, να εμφανίζεται το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ και να τελειώνει με τις κινητοποιήσεις των αγροτών και το κλείσιμο των εθνικών οδών επί μακρόν.

Ας θυμίσουμε δε, ότι όλο το προηγούμενο διάστημα μια σειρά από βιαστικούς αναλυτές λάνσαραν θεωρίες περί κατάρρευσης της Κυβέρνησης, περί «εν κινήσει αλλαγής του πρωθυπουργού», περί μεγάλης πτώσης των ποσοστών της Ν.Δ. που θα φτάσει κάτω του 25% ώστε να μην πάρει ούτε μια έδρα από το bonus που προβλέπει ο εκλογικός νόμος, περί ερχομού του Α. Τσίπρα που θα ανατρέψει όλους τους πολιτικούς συσχετισμούς κ.ά.

Ταυτόχρονα σ΄ όλο αυτό το αντικυβερνητικό μέτωπο διάφοροι τέως φρόντιζαν να μας ενημερώνουν πόσο ανησυχούν για την πορεία της χώρας, αν και πολλοί από αυτούς σιωπούσαν επί σειρά ετών και όταν διακυβευόταν πραγματικά το μέλλον της χώρας. Είναι φανερό, ότι όλα αυτά που έμοιαζαν να συντονίζονται κατά τρόπο εξόφθαλμο, δεν επηρέασαν και πολύ τις πολιτικές διεργασίες.

Αυτό που φαίνεται να μετράει καθοριστικά είναι ότι, αν και υπάρχει διαμαρτυρία για το οικονομικό πρόβλημα των οικογενειών λόγω ακρίβειας σε μια χώρα χαμηλών μισθών ή για την καθυστέρηση προώθησης μεταρρυθμίσεων που θα δημιουργούσαν ένα πιο σύγχρονο, διαφανές, βασισμένο στην αξιοκρατία κράτος, γίνεται παραδεκτό ότι γίνεται μια προσπάθεια με σχέδιο έστω και με καθυστερήσεις.

Πάνω από τον ένα στους τρεις γίνεται αποδέχεται ότι η Κυβέρνηση προσπαθεί μέσα στα δημοσιονομικά όρια να βελτιώσει το βιοτικό επίπεδο των πολιτών, ότι βελτιώνονται οι υποδομές του Ε.Σ.Υ, μειώνονται οι μεταναστευτικές ροές, ενώ η Ελλάδα είναι όσο ποτέ θωρακισμένη αμυντικά και με μια εξωτερική πολιτική σε περίοδο κρίσιμων γεωπολιτικών αναταράξεων που της επιτρέπει να προχωράει με μια σιγουριά.

Έτσι, η ανάγκη σταθερότητας κερδίζει σταδιακά έδαφος απέναντι στη διαμαρτυρία, πολύ περισσότερο όταν αυτή δεν προσφέρει καμία διέξοδο. Σε μια περίοδο που το 80% των Ελλήνων φοβούνται τι μπορεί να φέρουν στη χώρα οι γεωστρατηγικές αναταράξεις και το 84% φοβούνται τις μεταναστευτικές ροές, είναι αναμενόμενο να κερδίζει έδαφος η ανάγκη σταθερότητας στη χώρα και μάλλον θα πρέπει να αναμένεται αυτή η τάση να ενισχύεται.

Η αίσθηση που υπάρχει είναι ότι αντί οι δυνάμεις της αντιπολίτευσης να μελετήσουν, να διαβάσουν τα χαρακτηριστικά της νέας πραγματικότητας ρέπουν σε ένα άσφαιρο, αναποτελεσματικό, καταγγελτικό λόγο που οδηγεί πρώην κυβερνητικά κόμματα (ΠΑΣΟΚ, ΣΥΡΙΖΑ) σε αδιέξοδα και συνολικά την αντιπολίτευση σε αδυναμία και αμηχανία. Αυτή η δυστοκία την οδηγεί σε κατάσταση νευρικής κρίσης.

Έτσι το ΠΑΣΟΚ φαίνεται μπλοκαρισμένο ανάμεσα σε μια προσπάθεια να δείξει ότι διαθέτει προτάσεις και μια υιοθέτηση ή ανοχή απέναντι σε λαϊκίστικες και αντισυστημικές συμπεριφορές άλλων δυνάμεων, με χαρακτηριστικό ετεροκαθορισμό, με έναν κραυγαλέο αντιπολιτευτικό λόγο και χωρίς καμία σύνθεση των κομματιών της ιστορίας του.

Ο ουσιαστικά διαλυμένος ΣΥΡΙΖΑ που είχε φτάσει σε εκλογική επίδοση 35%-36% και τώρα ο κόσμος της Αριστεράς και της Κεντροαριστεράς ψάχνεται περιφερόμενος ή ταλαντευόμενος από κόμμα σε κόμμα, αλλά και το νέο κόμμα Τσίπρα δεν αναμένεται να  μπορούν να πρωταγωνιστήσουν σε μια νέα ανασυγκρότηση χωρίς μια βαθιά ανασκόπηση της ιστορικής τους πορείας, χωρίς ένα βαθύτερο αναστοχασμό.

Αυτή η δομική αδυναμία πρώην δυνάμεων που με άλλους όρους και σκεπτικά, θα μπορούσαν να αποτελέσουν πιθανά εναλλακτικούς πόλους εξουσίας, μάλλον δείχνει να ενισχύει τον δεξιό και αριστερό αντισυστημισμό και αυτό αποτελεί μια ιστορική ευθύνη τους για την οποία θα τιμωρηθούν.

Αντί να αποτελέσουν και βασικά το ΠΑΣΟΚ δυνάμεις ενάντια στον λαϊκισμό, την τοξικότητα, τον ανορθολογισμό και τη συνωμοσιολογία, βλέπουμε μια σιωπή σε κραυγαλέες πρακτικές. Είναι καταπληκτική η αφωνία απέναντι στις συνεχείς ακραίες ύβρεις της Ζωής Κωνσταντοπούλου κατά κυβερνητικών στελεχών μέσα στη Βουλή, με κανένα από την αντιπολίτευση να μην τις καυτηριάζει, όπως ακόμα και όταν γίνονται καταγγελίες εργαζομένων της ΠΛΕΥΣΗΣ.

Είναι εντυπωσιακή η απουσία κάθετης στάσης καταδίκης της επίθεσης κατά του υπουργού Υγείας έξω από το Γ. Ν. Νίκαιας ή η στροφή σε μια συζήτηση περί προκλήσεων του ίδιου του υπουργού ή για το αν είναι αποτελεσματικός υπουργός, λες και για να μπει σε Νοσοκομείο πρέπει πρώτα να γίνει λαϊκή συνέλευση των δήθεν επαναστατημένων και οργισμένων.

Ειδικά το ΠΑΣΟΚ θα έπρεπε να θυμάται καλά τι τράβηξε μετά το πρώτο Μνημόνιο όχι μόνο φραστικά αλλά και με συνεχείς προπηλακισμούς που το εμπόδισαν να κάνει καμπάνια ενόψει των κρίσιμων εκλογών του 2012. Είναι εντυπωσιακή η ρητορική των γαλάζιων ακρίδων αλλά και η ρίψη ευθυνών στην Κυβέρνηση, ακόμα και όταν πασοκικά στελέχη βρίσκονται ενώπιον σοβαρών καταγγελιών. Όπως είναι και περίεργη όλη η συζήτηση περί της Συνταγματικής Αναθεώρησης που φτάνει και σε σημεία σχεδόν άρνησης της ανάγκης να γίνει.

Είναι σίγουρο ότι θα ζήσουμε παρόμοιες καταστάσεις και συμπεριφορές, όσο οι δημοσκοπήσεις καταγράφουν τα αδιέξοδα της αντιπολίτευσης. Θα τα δούμε π.χ ενόψει της δίκης των Τεμπών, αφού ήδη άρχισαν οι αμφισβητήσεις. Από την απεργία πείνας για τις εκταφές, φτάσαμε στο «δεν θα επιτρέψω τις εκταφές» του κ. Πάνου Ρούτσι. Η Κ. Μ. Καρυστιανού προσπάθησε να αμφισβητήσει τη Λάρισα ως πόλη διεξαγωγής της δίκης και η κ. Ζωή Κωνσταντοπούλου αμφισβήτησε ανοικτά τη σύνθεση των δικαστών. Θα τα δούμε ενόψει διάφορων γεγονότων. Ωστόσο, δεν γίνεται κατανοητό ότι όλα αυτά λειτουργούν υπέρ της Κυβέρνησης. Ας μην γελιέται κανείς.

Όσο θα παρακολουθούμε την ίδια αντιπολιτευτική τακτική, τόσο θα εμπεδώνεται ότι σταθερότητα και πρόοδος σημαίνει Ν.Δ. με όλα τα παράπονα και τις ενστάσεις μπορεί να υπάρχουν. Το εμβόλιο της κοινωνίας από τη μνημονιακή περίοδο κρατάει, όσο και αν έχει αδυνατίσει η επίδρασή του. Όσο οι δυνάμεις της αντιπολίτευσης συνεχίσουν με τον ίδιο τρόπο, η κατάσταση θα παραμένει ως έχει: Ένα κυρίαρχο κυβερνητικό κόμμα και ένας κατακερματισμένος αντιπολιτευτικός χώρος χωρίς προοπτική εξουσίας. Άλλωστε όπως τόνιζε σε άρθρο του στα ΝΕΑ ο Γ. Βούλγαρης, ποτέ και πουθενά κανένα σύστημα δεν έπεσε από ένα «αντισυστημισμό» που απλά φωνάζει. 

Αυτό δεν σημαίνει ότι η Κυβέρνηση μπορεί να παρακολουθεί ευχαριστημένη, σαν ο αυτόματος πιλότος να την οδηγεί σε μια νέα επικράτηση. Η σταθερότητα πρέπει να συνδεθεί με κοινωνική και οικονομική κινητικότητα που θα δημιουργεί βελτίωση της ποιότητας ζωής και την αίσθηση ανόδου. Η αμφισβήτηση των θεσμών και ιδιαίτερα της Δικαιοσύνης πρέπει να αντιμετωπιστεί με γενναίες ριζοσπαστικές αλλαγές ιδιαίτερα ενόψει της Συνταγματικής Αναθεώρησης.

Η αντιμετώπιση παθογενειών του Κράτους και οι βαθιές μεταρρυθμίσεις σ΄ αυτό, η αντιμετώπιση της διαφθοράς πρέπει να αποτελέσουν σημαία που θα φαίνεται μέσα από τομές παντού. Η αίσθηση της δίκαιης μεταχείρισης όλων των Ελλήνων και σε όλα τα επίπεδα πρέπει να εμπεδωθεί. Το ίδιο και η εικόνα, η ατμόσφαιρα ότι είναι μια Κυβέρνηση που αφουγκράζεται τη φωνή των πολιτών, τη διαμαρτυρία τους. Έχει κυριολεκτικά πολύ δουλειά να κάνει... Δουλειά που πρέπει να στηρίξουν πριν απ΄ όλα όλοι οι υπουργοί, όπως οφείλουν άλλωστε.


* Ο Ζαχαρίας Ζούπης είναι Διευθυντής Ερευνών της OPINION POLL - Πολιτικός Αναλυτής.