Οι χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης έδωσαν τη Δευτέρα την τελική έγκρισή τους στο σχέδιο του μπλοκ να απαγορεύσει τις εισαγωγές ρωσικού φυσικού αερίου έως τα τέλη του 2027, ανοίγοντας τον δρόμο για την εφαρμογή του μέτρου.
Σύμφωνα με το Reuters, η εξέλιξη καθιστά νομικά δεσμευτική την υπόσχεση της ΕΕ να διακόψει τις σχέσεις με τον πρώην κορυφαίο προμηθευτή φυσικού αερίου της, σχεδόν τέσσερα χρόνια μετά την πλήρη εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία το 2022.
Οι υπουργοί των χωρών της ΕΕ ενέκριναν τον νόμο σε συνεδρίαση στις Βρυξέλλες τη Δευτέρα, αν και η Σλοβακία και η Ουγγαρία ψήφισαν κατά.
Η Ουγγαρία δήλωσε ότι θα προσφύγει στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο.
Η απαγόρευση σχεδιάστηκε ώστε να εγκριθεί από ενισχυμένη πλειοψηφία χωρών, επιτρέποντας την υπέρβαση της αντίστασης της Ουγγαρίας και της Σλοβακίας, οι οποίες εξακολουθούν να εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από τις εισαγωγές ενέργειας από τη Ρωσία και επιθυμούν να διατηρήσουν στενούς δεσμούς με τη Μόσχα.
Με βάση το κείμενο το οποίο συζήτησαν οι υπουργοί, θα υπάρξει πλήρης απαγόρευση των ροών ρωσικού υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) στην ΕΕ μέχρι την 1η Ιανουαρίου του 2027 και πλήρης απαγόρευση των ροών ρωσικού φυσικού αερίου μέσω αγωγών μέχρι τις 30 Σεπτεμβρίου του 2027.
Η Ρωσία προμήθευε περισσότερο από το 40% του φυσικού αερίου της ΕΕ πριν από τον πόλεμο στην Ουκρανία. Αυτό το ποσοστό μειώθηκε στο 13% περίπου το 2025, σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία της ΕΕ.
Το Reuters υπενθυμίζει πως η Ρωσία παρείχε περισσότερο από το 40% του φυσικού αερίου της ΕΕ πριν από το 2022. Το μερίδιο αυτό μειώθηκε σε περίπου 13% το 2025, σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία της ΕΕ.
Ωστόσο, ορισμένες χώρες της ΕΕ συνεχίζουν να πληρώνουν τη Μόσχα για πετρέλαιο, φυσικό αέριο μέσω αγωγών και υγροποιημένο φυσικό αέριο, σε αντίθεση με τις προσπάθειές τους να υποστηρίξουν την Ουκρανία και να περιορίσουν τη χρηματοδότηση της ρωσικής οικονομίας σε περίοδο πολέμου.
«Μπλόκο» σε νέες συμφωνίες
Τον περασμένο μήνα, οι πέντε μεγαλύτεροι εισαγωγείς της ΕΕ ξόδεψαν 1,4 δισ. ευρώ για ρωσική ενέργεια, κυρίως για φυσικό αέριο και LNG, σύμφωνα με στοιχεία του μη κερδοσκοπικού Κέντρου Έρευνας για την Ενέργεια και τον Καθαρό Αέρα. Η Ουγγαρία ήταν ο μεγαλύτερος αγοραστής, πριν από τη Γαλλία και το Βέλγιο.
Η ΕΕ επέβαλε κυρώσεις στο ρωσικό πετρέλαιο που μεταφέρεται δια θαλάσσης το 2022, αλλά δεν πρότεινε ποτέ κυρώσεις στις εισαγωγές φυσικού αερίου, οι οποίες θα απαιτούσαν ομόφωνη έγκριση από όλες τις 27 χώρες της ΕΕ.
Ο νόμος της ΕΕ απαγορεύει στις εταιρείες να υπογράφουν νέες συμφωνίες για ρωσικό φυσικό αέριο και θα απαιτήσει από εκείνες που έχουν ήδη υπογράψει συμβάσεις να τις καταγγείλουν προκειμένου να συμμορφωθούν με την απαγόρευση.
Όσον αφορά τις υπάρχουσες συμβάσεις, οι εισαγωγές στο πλαίσιο βραχυπρόθεσμων συμφωνιών που υπογράφηκαν πριν από τις 17 Ιουνίου 2025 θα απαγορευτούν στις 25 Απριλίου 2026 για το LNG και στις 17 Ιουνίου για το φυσικό αέριο που μεταφέρεται μέσω αγωγών. Οι μακροπρόθεσμες συμβάσεις πρέπει να καταργηθούν σταδιακά έως τις τελικές προθεσμίες.
Οι εταιρείες ενδέχεται να υποστούν οικονομικές κυρώσεις έως και 3,5% του συνολικού ετήσιου κύκλου εργασιών τους σε παγκόσμιο επίπεδο σε περίπτωση μη συμμόρφωσης.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή σχεδιάζει επίσης να προτείνει νομοθεσία τους επόμενους μήνες για τη σταδιακή κατάργηση του ρωσικού πετρελαίου που μεταφέρεται μέσω αγωγών και την απεξάρτηση των χωρών από το ρωσικό καύσιμο.
