Τουλάχιστον 27 άτομα έχουν σκοτωθεί, εκ των οποίων πέντε ανήλικοι, στο Ιράν κατά τη διάρκεια των πρώτων εννέα ημερών των διαδηλώσεων που ξεκίνησαν στο παζάρι της Τεχεράνης λόγω της κατάρρευσης της αξίας του νομίσματος και της ραγδαίας αύξησης του πληθωρισμού, όπως υποστήριξαν την Τρίτη οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
«Τουλάχιστον 27 διαδηλωτές σκοτώθηκαν από πυρά ή άλλες μορφές βίας από τις δυνάμεις ασφαλείας σε οκτώ επαρχίες», γράφει η οργάνωση Iran Human Rights (IHR) στην ιστοσελίδα της, προσθέτοντας ότι περισσότεροι από 1.000 άνθρωποι έχουν συλληφθεί.
Σύμφωνα με το Reuters, οι αρχές αναγνώρισαν τις οικονομικές δυσκολίες, αλλά κατηγόρησαν δίκτυα που συνδέονται με ξένες δυνάμεις ότι υποκίνησαν τις διαμαρτυρίες. Την Τρίτη, ο αρχηγός της ιρανικής αστυνομίας δεσμεύτηκε να «αντιμετωπίσει τους τελευταίους από αυτούς τους ταραξίες».
Οι διαμαρτυρίες των καταστηματαρχών συνεχίστηκαν την Τρίτη στο παζάρι, με περίπου 150 άτομα να επικεντρώνονται σε οικονομικά αιτήματα, σύμφωνα με το ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων Fars.
Οι διαμαρτυρίες έχουν εξαπλωθεί σε ορισμένες πόλεις στο δυτικό και νότιο Ιράν, αλλά δεν έχουν την κλίμακα των αναταραχών που έπληξαν τη χώρα το 2022-23 λόγω του θανάτου της Μαχσά Αμίνι, η οποία πέθανε ενώ βρισκόταν υπό την επιτήρηση της αστυνομίας ηθών για φερόμενη παραβίαση του αυστηρού κώδικα ενδυμασίας της Ισλαμικής Δημοκρατίας.
Ωστόσο, παρόλο που είναι μικρότερες, αυτές οι διαμαρτυρίες επεκτάθηκαν γρήγορα από οικονομικά ζητήματα σε ευρύτερες διαμαρτυρίες, με ορισμένους διαδηλωτές να φωνάζουν συνθήματα κατά των κληρικών ηγετών της χώρας.
Πάνω από 1.000 συλληφθέντες
Το Ιράν παραμένει επίσης υπό διεθνή πίεση, με τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ να απειλεί την Παρασκευή ότι θα έρθει σε βοήθεια των διαδηλωτών αν οι δυνάμεις ασφαλείας ανοίξουν πυρ εναντίον τους. Ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, δεσμεύτηκε να μην «υποκύψει στον εχθρό».
Η Hengaw, μια κουρδική οργάνωση για τα ανθρώπινα δικαιώματα στο Ιράν, ανέφερε ότι ο αριθμός των νεκρών ανέρχεται σε 25, συμπεριλαμβανομένων τεσσάρων ατόμων κάτω των 18 ετών. Ανέφερε επίσης ότι περισσότεροι από 1.000 έχουν συλληφθεί. Η HRANA, ένα δίκτυο ακτιβιστών για τα ανθρώπινα δικαιώματα, ανέφερε ότι τουλάχιστον 29 άτομα είχαν σκοτωθεί, μεταξύ των οποίων δύο αστυνομικοί, ενώ 1.203 είχαν συλληφθεί, μέχρι τις 5 Ιανουαρίου.
Οι ιρανικές αρχές δεν έχουν ανακοινώσει τον αριθμό των νεκρών διαδηλωτών, αλλά έχουν αναφέρει ότι τουλάχιστον δύο μέλη των δυνάμεων ασφαλείας έχουν σκοτωθεί και περισσότεροι από δώδεκα έχουν τραυματιστεί.
Οι αρχές προσπάθησαν να διατηρήσουν μια διπλή προσέγγιση απέναντι στις αναταραχές, δηλώνοντας ότι οι διαμαρτυρίες για την οικονομία είναι νόμιμες και θα αντιμετωπιστούν με διάλογο, ενώ αντιμετώπισαν ορισμένες διαδηλώσεις με δακρυγόνα εν μέσω βίαιων συγκρούσεων στους δρόμους.
Ο αρχηγός της αστυνομίας αναφέρθηκε την Τρίτη από τα κρατικά μέσα ενημέρωσης ότι είχαν κάνει διάκριση μεταξύ διαδηλωτών και όσων ονόμασε ταραξίες, οι οποίοι αντιμετωπίζουν συλλήψεις επί τόπου ή μετά από ταυτοποίηση από τις μονάδες πληροφοριών.
«Δεσμεύομαι ότι θα αντιμετωπίσουμε και τους τελευταίους από αυτούς τους ταραξίες. Είναι ακόμα καιρός για όσους εξαπατήθηκαν από ξένες υπηρεσίες να αυτοπροσδιοριστούν και να αξιοποιήσουν το μεγαλείο της Ισλαμικής Δημοκρατίας», δήλωσε ο ίδιος.
Η παρουσία της αστυνομίας
Το Fars ανέφερε ότι η συγκέντρωση των καταστηματαρχών στην οδό Saadi στο Τεχεράνη την Τρίτη έληξε χωρίς «αύξηση της παρουσίας της αστυνομίας».
Ο Μοχάμαντ, 63 ετών, ιδιοκτήτης κοσμηματοπωλείου στο παζάρι, δήλωσε στο Reuters ότι υπήρχε έντονη παρουσία της αστυνομίας και των δυνάμεων ασφαλείας με πολιτικά ρούχα μέσα και γύρω από την περιοχή.
«Αναγκάζαν τους καταστηματάρχες που απεργούσαν να ανοίξουν τα καταστήματά τους. Δεν το είδα με τα μάτια μου, αλλά άκουσα ότι υπήρξαν συγκρούσεις έξω από το παζάρι και ότι η αστυνομία έριξε δακρυγόνα», δήλωσε στο Reuters μέσω τηλεφώνου. Αρνήθηκε να δώσει το επώνυμό του.
Πλάνα που μοιράστηκε στο Telegram την Τρίτη το Vahid Online, το οποίο δημοσιεύει βίντεο από τις διαδηλώσεις σε περισσότερους από 650.000 ακόλουθους, φαίνεται να δείχνουν δεκάδες δυνάμεις ασφαλείας σε μοτοσικλέτες να περιπολούν στο δρόμο, ενώ ακούγεται ο άγνωστος που τράβηξε το βίντεο να λέει ότι οι δυνάμεις ασφαλείας έριξαν δακρυγόνα.
Το Reuters επιβεβαίωσε ότι το βίντεο γυρίστηκε στην οδό Saadi, αλλά δεν μπόρεσε να επαληθεύσει την ακριβή ημερομηνία λήψης του.
Υποσχέσεις για μεταρρυθμίσεις
Ο πρόεδρος Μασούντ Πεζέσκιάν υποσχέθηκε μεταρρυθμίσεις για τη σταθεροποίηση του νομισματικού και τραπεζικού συστήματος και την προστασία της αγοραστικής δύναμης.
Η κυβέρνηση ανακοίνωσε μεταρρύθμιση των επιδοτήσεων, καταργώντας τις προνομιακές συναλλαγματικές ισοτιμίες για τους εισαγωγείς και αντικαθιστώντας τις με άμεσες μεταφορές προς τους Ιρανούς, προκειμένου να ενισχυθεί η αγοραστική τους δύναμη για βασικά αγαθά. Το μέτρο θα τεθεί σε ισχύ στις 10 Ιανουαρίου.
Ο επικεφαλής της κεντρικής τράπεζας αντικαταστάθηκε επίσης στις 29 Δεκεμβρίου.
