Η Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, η Τράπεζα της Αγγλίας, της Ελβετίας και της Σουηδίας συνεδριάζουν αυτή την εβδομάδα εν μέσω ανησυχιών για τον πληθωρισμό και με την κουβέντα για τον κίνδυνο του στασιμοπληθωρισμού λόγω της αναστάτωσης που έχει προκαλέσει στις πετρελαϊκές τιμές η σύγκρουση Ιράν-Ισραήλ και ΗΠΑ να έχει ήδη ξεκινήσει.
Επιπλέον, οι συνεδριάσεις των Κεντρικών Τραπεζών θα πραγματοποιηθούν εν μέσω καταιγίδας πωλήσεων στις ομολογιακές αγορές, με την απόδοση της αμερικανικής 10ετίας στο 4.285%, της γερμανικής στο 2,9768%, ήτοι το υψηλότερο επίπεδο από τον Οκτώβριο του 2023, της γαλλικής 10ετίας στο 3,67%, ήτοι στο υψηλότερο επίπεδο από την ευρωπαϊκή κρίση χρέους του 2011, και του Ηνωμένου Βασιλείου στο 4,827%, το υψηλότερο επίπεδο εδώ και τουλάχιστον έξι μήνες.
Ως εκ τούτου, οι προσδοκίες γύρω από τη νομισματική πολιτική έχουν αλλάξει άρδην, με τους περισσότερους επενδυτές να εγκαταλείπουν τις ελπίδες για χαλάρωση της νομισματικής πολιτικής.
Για το Ηνωμένο Βασίλειο οι αγορές εκτιμούν με πιθανότητα 82% αύξηση των επιτοκίων από την Τράπεζα της Αγγλίας φέτος, ενώ από την άλλη πλευρά του Ατλαντικού, οι προβλέψεις για την ικανότητα της Fed να μειώσει τα επιτόκια έχουν μειωθεί δραματικά. Μόλις 20 μονάδες βάσης προβλέπεται να μειωθούν τα επιτόκια μέχρι το τέλος του έτους.
Βέβαια, ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ ενόψει της διήμερης συνεδρίασης για τη νομισματική πολιτική της Fed που ξεκινάει αυτήν την Τρίτη, ανανέωσε τις επιθέσεις του στον πρόεδρο της Fed μέσω του Truth Social, καθώς αναρωτήθηκε: «Πού είναι σήμερα ο πρόεδρος της Ομοσπονδιακής Τράπεζας, Τζερόμ Πάουελ; Θα έπρεπε να μειώσει τα επιτόκια ΑΜΕΣΩΣ».
Ανεξαρτήτως των πιέσεων του Ντόναλτ Τραμπ, το πιο πιθανό σενάριο είναι οι κεντρικές τράπεζες λόγω του αυξημένου κινδύνου για πληθωρισμό να καθυστερήσουν την όποια χαλάρωση και να κρατήσουν στάση αναμονής προκειμένου να παρακολουθήσουν τις εξελίξεις. Αυτό δεν σημαίνει βέβαια ότι σε περίπτωση ακραίου σοκ δεν θα επέμβουν άμεσα.
Ήδη άλλωστε η πρόεδρος της ΕΚΤ, Κριστίν Λαγκάρντ, δήλωσε στο France 2 ότι η ευρωπαϊκή οικονομία βρίσκεται σε καλύτερη θέση για να απορροφήσει ένα πληθωριστικό σοκ και ότι «θα κάνουμε ό,τι είναι απαραίτητο για να διασφαλίσουμε ότι ο πληθωρισμός θα είναι υπό έλεγχο».
Βέβαια, σύμφωνα με ρεπορτάζ του CNBC πολλοί αναλυτές είναι λιγότερο πεπεισμένοι, όσον αφορά ότι η αβεβαιότητα γύρω από το Ιράν δεν θα ταρακουνήσει την αφήγηση της ΕΚΤ περί «καλής θέσης». Αν και παραδέχονται ότι η γενική προσδοκία είναι η κεντρική τράπεζα να διατηρήσει αμετάβλητα τα επιτόκια την Πέμπτη, εντούτοις επισημαίνουν ότι σε πρόσφατη συνέντευξή του στο Bloomberg, το μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου, Peter Kazimir, πρότεινε ότι οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής θα μπορούσαν να επιλέξουν αύξηση των επιτοκίων νωρίτερα από το αναμενόμενο.
Στο σημείο αυτό να διευκρινίσουμε ότι αν και οι αγορές παραγώγων έχουν αρχίσει να τιμολογούν τον κίνδυνο αυξήσεων των επιτοκίων εντός του 2026, εντούτοις η πλειοψηφία των οικονομολόγων σε δημοσκόπηση του Reuters, 9-13 Μαρτίου εμμένει στην πρόβλεψη ότι η ΕΚΤ θα διατηρήσει το επιτόκιο διευκόλυνσης αποδοχής καταθέσεων στο 2,00% καθ' όλη τη διάρκεια του 2026.
Βέβαια, αυτό δεν σημαίνει ότι αν το πετρέλαιο αρχίσει να τροφοδοτεί έντονες πληθωριστικές πιέσεις, η ΕΚΤ δεν μπορεί να παρέμβει αιφνίδια.
Όπως και να έχει, στη συνεδρίαση νομισματικής πολιτικής αυτής της εβδομάδας η ΕΚΤ θα κρατήσει στάση αναμονής, όπως άλλωστε θα κάνει και η Fed, με το FedWatch Tool να δίνει 99,2% πιθανότητες τα επιτόκια να παραμείνουν αμετάβλητα στο τρέχον επίπεδο του 3,5%-3,75%. Το ίδιο εκτιμάται και για τη συνεδρίαση της 29ης Απριλίου με πιθανότητες 93%, ενώ σημειωτέον ότι αυτή τη στιγμή σύμφωνα με το FedWatch Tool οι πιθανότητες εξακολουθούν να συγκλίνουν για αμετάβλητα επιτόκια και για τις συνεδριάσεις της 17ης Ιουνίου, της 29ης Ιουλίου, της 16ης Σεπτεμβρίου και της 28ης Οκτωβρίου.
Γιατί οι φόβοι για στασιμοπληθωρισμό τύπου δεκαετίας 1970 είναι υπερβολικοί
Η αύξηση των τιμών του πετρελαίου μετά τον πόλεμο στο Ιράν έχει ξεκινήσει την κουβέντα για στασιμοπληθωρισμό τύπου δεκαετίας του 1970. Όμως από το να μιλάμε για υψηλότερες τιμές πετρελαίου και επιβράδυνση της οικονομικής ανάπτυξης έως το να μιλάμε για στασιμοπληθωρισμό τύπου δεκαετίας 1970 έχει πολύ μεγάλη διαφορά.
Το 1973, ο δείκτης S&P 500 σημείωσε κατακόρυφη πτώση άνω του 40%, καθώς η ύφεση συνέπεσε με την πετρελαϊκή κρίση του OPEC.
Όμως πλέον ο ΟPEC δεν είναι ο μόνος παίκτης στην αγορά πετρελαίου.
Οι ΗΠΑ είναι ο μεγαλύτερος παραγωγός πετρελαίου στον κόσμο και κορυφαίος εξαγωγέας, πράγμα που σημαίνει ότι η χώρα είναι πλέον λιγότερο ευάλωτη σε περιορισμούς εφοδιασμού από τη Μέση Ανατολή, ενώ προσφέρει μια εναλλακτική εφοδιασμού σε αρκετές χώρες.
Ως εκ τούτου, η άνοδος στην τιμή του πετρελαίου βελτιώνει τους όρους εμπορίου της αμερικανικής οικονομίας και ωθεί το δολάριο υψηλότερα. Γι’ αυτό άλλωστε ο χρυσός αυτή τη φορά δεν έχει παρεμφερή πορεία με τη δεκαετία του '70.
Το αν θα εξελιχθεί λοιπόν η τρέχουσα κατάσταση σε μια βαθιά κρίση τύπου 1970 εξαρτάται σαφώς από το αν εν τέλει καταλήξουμε σε μια παρατεταμένη διάρκεια των εχθροπραξιών που θα οδηγήσουν σε μόνιμη διακοπή της ροής πετρελαίου και LNG από τον Περσικό Κόλπο.
Δύσκολη εβδομάδα μπροστά μας αλλά μήπως είναι η αρχή του τέλους;
Ο πόλεμος ΗΠΑ-Ισραήλ εναντίον του Ιράν εισήλθε στην τρίτη εβδομάδα αυτό το Σάββατο, με το Ιράν να απειλεί πλέον τις πετρελαϊκές υποδομές του Κόλπου, ενώ διατηρεί κλειστό τα Στενά του Ορμούζ.
Tην ίδια στιγμή, ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας υπενθύμισε την Κυριακή ότι περισσότερα από 400 εκατομμύρια βαρέλια αποθεμάτων πετρελαίου θα αρχίσουν να ρέουν στην αγορά σύντομα, με στόχο την καταπολέμηση των αυξήσεων των τιμών. Τα αποθέματα από την Ασία και την Ωκεανία θα κυκλοφορήσουν αμέσως, ενώ αυτά από την Ευρώπη και την Αμερική θα είναι διαθέσιμα στα τέλη Μαρτίου, προκειμένου να αντιμετωπιστεί το γεγονός ότι η παγκόσμια προσφορά πετρελαίου αναμένεται να μειωθεί κατά 8 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως τον Μάρτιο λόγω διαταραχών στις θαλάσσιες μεταφορές, ενώ οι παραγωγοί της Μέσης Ανατολής έχουν μειώσει την παραγωγή τους κατά τουλάχιστον 10 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως.
Επίσης, ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, κάλεσε τους συμμάχους να αναπτύξουν πολεμικά πλοία για να βοηθήσουν στην ασφάλεια της στρατηγικής πύλης του Ορμούζ, ενώ απείλησε με περισσότερα πλήγματα στον κόμβο εξαγωγών πετρελαίου του Ιράν, το νησί Kharg.
Δεδομένου ότι αυτή τη στιγμή διανύουμε μια κλιμάκωση της σύγκρουσης, αφότου οι Ηνωμένες Πολιτείες έπληξαν στρατιωτικούς στόχους στο νησί Kharg, με την Τεχεράνη λίγο μετά τις επιθέσεις να πλήττει με μη επανδρωμένα αεροσκάφη έναν βασικό τερματικό σταθμό πετρελαίου στη Φουτζέιρα στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, οι τιμές του πετρελαίου πιθανότατα να ανοίξουν ανοδικά τη Δευτέρα.
Σύμφωνα με αναλυτές της JP Morgan, εκτός από τη Φουτζέιρα των ΗΑΕ στην οποία σημειωτέον οι εργασίες φόρτωσης πετρελαίου έχουν ξαναρχίσει, και ο τερματικός σταθμός εξαγωγής Ras Tanura της Σαουδικής Αραβίας και οι εγκαταστάσεις επεξεργασίας πετρελαίου Abqaiq έχουν χαρακτηριστεί ως κρίσιμες και εξαιρετικά ευάλωτες ενεργειακές εγκαταστάσεις στον Κόλπο.
Η λεπτομέρεια για το Ορμούζ που μπορεί να κάνει τη διαφορά
Σύμφωνα με αναφορές από τις 13 και 14 Μαρτίου 2026, δύο δεξαμενόπλοια LPG, το Shivalik και Nanda Devi, υπό ινδική σημαία, έλαβαν άδεια και διέσχισαν τα Στενά.
Η κίνηση αυτή ήταν το αποτέλεσμα εντατικών διαβουλεύσεων μεταξύ του Ινδού Πρωθυπουργού Ναρέντρα Μόντι και του Ιρανού Μασούντ Πεζεσκιάν, με την Ινδία να επιδιώκει την ασφαλή διέλευση για ακόμη περίπου 20-28 πλοία της που παραμένουν εγκλωβισμένα στην περιοχή.
Αν το Ιράν επιτρέψει στην Ινδία να μεταφέρει πετρέλαιο μέσω του Πορθμού, και αν αυτή η επιλογή επεκταθεί ενδεχομένως και στην Κίνα, τότε θα έχει αποκατασταθεί σχεδόν το ήμισυ της κανονικής πετρελαϊκής κυκλοφορίας μέσω του Ορμούζ.
Αν τώρα προσθέσουμε και τους χερσαίους αγωγούς των χωρών του Κόλπου για να μεταφέρουν πετρέλαιο προς την Ερυθρά Θάλασσα και τον Κόλπο του Ομάν- περισσότερα μπορείτε να διαβάσετε εδώ- με δυναμικότητα από 6,5 εως 8,8 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα, γίνεται κατανοητό ότι ο αποκλεισμός από το Στενό του Ορμούζ συρρικνώνεται κατά πολύ.
Αποποίηση Ευθύνης: Το υλικό αυτό παρέχεται για πληροφοριακούς και μόνο σκοπούς. Σε καμιά περίπτωση δεν πρέπει να εκληφθεί ως προσφορά, συμβουλή ή προτροπή για την αγορά ή πώληση των αναφερόμενων προϊόντων. Παρόλο που οι πληροφορίες που περιέχονται βασίζονται σε πηγές που θεωρούνται αξιόπιστες, ουδεμία διασφάλιση δίνεται ότι είναι πλήρεις ή ακριβείς και δε θα πρέπει να εκλαμβάνονται ως τέτοιες.
