Ας το συνειδητοποιήσουμε μια και καλή, όλα τα κόμματα στην Ελλάδα είναι αρχηγικά στο 100%. Μήτε όργανα υπάρχουν, μήτε διαδικασίες, μήτε καταστατικά. Ούτε Κεντρικές Επιτροπές φτουράνε μπροστά στον Αρχηγό, ούτε Πολιτικά και Εκτελεστικά Γραφεία, ούτε Συνέδρια και Συνδιασκέψεις, ούτε πειθαρχικά όργανα. Ο Πρόεδρος-Αρχηγός, άπαξ και πάρει τα ηνία, έχει και το μαχαίρι, και το πεπόνι, και το προσούτο, και τα πιατικά που σερβίρει τις μερίδες, και τις χαρτοπετσέτες για το τέλος. Τα ξεκαθαρίζω για να μην ταλαιπωρούμε τσάμπα τα πληκτρολόγια μας, κάθε φορά που βλέπουμε να γίνεται πράξη αυτό το αρχηγικό αυτοκρατοριλίκι.
Ο Μητσοτάκης διώχνει τον Σαμαρά, ο Ανδρουλάκης τον Κωνσταντινόπουλο, ο Τσίπρας διαλύει και ξαναστήνει την αριστερά του κατά βούληση, η Ζωή αποκλείει τους πρώτους σε σταυρούς και διορίζει βουλευτές όποιους θέλει, ο Βελόπουλος κάνει ό,τι του καπνίσει στο κόμμα του, ο Βαρουφάκης το ίδιο, η Λατινοπούλου επίσης… και πάει λέγοντας. Μόνο το ΚΚΕ διαφέρει ως πολιτική χρονοκάψουλα από ο παρελθόν που κανένας δεν ξέρει τι ακριβώς συμβαίνει στο εσωτερικό της, όλοι οι υπόλοιποι σχηματισμοί λειτουργούν με την «ενός ανδρός» (ή γυναίκας) αρχή.
Στην Ελλάδα δεν υπάρχουν κόμματα που παίζουν τον ρόλο του πολιτικού υποκειμένου, το οποίο χτίζεται πάνω στην βάση μιας ιδεολογίας και παράγει πολιτική μέσα από οργανωμένες δημοκρατικές διαδικασίες. Αυτά είναι θεωρίες. Τα τρία μεγάλα κόμματα που κυβέρνησαν την χώρα μεταπολιτευτικά ήταν κόμματα ιδρυτών (Καραμανλής, Παπανδρέου, Τσίπρας), οι οποίοι είχαν απόλυτη επικυριαρχία πάνω στο δημιούργημά τους. Μας κληροδότησαν δε, ένα πολιτικό σύστημα, που σε όλο το εύρος του αποτελείται από αρχηγικούς μηχανισμούς, από την ακροδεξιά ως την ακροαριστερά.
Παλιότερα πίστευα ότι η περίφημη εκλογή αρχηγού με εθελοντική καθολική ψηφοφορία όλου του πληθυσμού (του Γιώργου αυτό που ακολούθησαν όλοι), είχε συμβάλει τα μέγιστα στην διάλυση των κομματικών σχηματισμών όπως τους ξέραμε. Τώρα πια πιστεύω ότι αυτό το αλλόκοτο ελληνικό χούι να πηγαίνει ο Νεοδημοκράτης να ψηφίζει για τον αρχηγό του ΠΑΣΟΚ, ο Πασόκος για σύνεδρους της ΝΔ και ο καραδεξιός για τον Πρόεδρο του Σύριζα, ήταν ώριμο φρούτο μιας πορείας αρχηγισμού που είχε ξεκινήσει από το 1974 και μας έφτασε ως εδώ.
Την Κυριακή με πήραν τηλέφωνο τουλάχιστον τρεις φίλοι για να πάω να ψηφίσω σύνεδρους στις κάλπες του ΠΑΣΟΚ, παρά το γεγονός ότι αρθρογραφώ υπέρ του Μητσοτάκη και τον ψηφίζω. Ξέρω κάμποσους που σήμερα είναι μέλη τριών κομμάτων παράλληλα, κανέναν δεν ενοχλεί αυτό. Έτσι κι αλλιώς, στα κόμματα δεν υπάρχουν πια εσωτερικές διαδικασίες, τα μέλη και οι φίλοι τους καλούνται μόνο σε ψηφοφορίες, σε συγκεντρώσεις υποψηφίων και σε πίτες την πρωτοχρονιά. Δεν συζητούν ποτέ. Ας μην γελιόμαστε, αυτά δεν είναι κόμματα, είναι χαλαρές μαζώξεις οπαδών και κλακαδόρων.
Όπερ, στο πολιτικό μας σύμπαν υπάρχει μόνο ο αρχηγός, η πολιτική γραμμή που αυτός επιλέγει, καθώς και οι άνθρωποι που επίσης αυτός αποφασίζει να μετατρέψει σε ηγετικό σχήμα. Δεν κρίνω αν αυτό είναι καλό ή κακό (έχω άποψη, αλλά δεν είναι το θέμα μας), απλώς διαπιστώνω πως έχει πρακτικά η κατάσταση. Ο αρχηγός τα παίρνει όλα και κυβερνά. Αν τα πάει καλά ακμάζουν ο χώρος και το κόμμα του, αν τα πάει άσχημα τρώει το δικό του κεφάλι και της ομάδας του. Ύστερα έρχεται ο επόμενος.
Όσο ο αρχηγός κυβερνά (το κόμμα ή τον τόπο), κρίνει πρόσωπα και πολιτικές, κάνει διευρύνσεις ή διαγραφές κατά πως νομίζει, συμβουλεύεται όποιους θέλει αλλά αυτός αποφασίζει, ανέχεται ή δεν ανέχεται εσωκομματικές αντιπολιτεύσεις, βαρωνίες και δελφινιλίκια… τελικά αυτός και μόνο αυτός κάνει παιχνίδι. Το δε εκλογικό σώμα της χώρας έχει αποδεχτεί πλήρως αυτό το σχήμα, οπότε πάει στις εθνικές κάλπες με βάση αυτό. Ψηφίζει και επιλέγει πρωθυπουργό απέναντι σε άλλους υποψήφιους πρωθυπουργούς, κι αυτόν που διαλέγει τον θεωρεί αφεντικό στα πάντα, αποδίδοντάς του πλήρη προσωπική ευθύνη.
Εκεί βρισκόμαστε. Όλα τα υπόλοιπα, θεωρίες και μουρμούρες και καταγγελίες και επικλήσεις και γκρίνιες και διαμαρτυρίες και τσιτάτα, είναι σάλια που εκτοξεύονται και τα παίρνει ο αέρας.
