Και ξαφνικά προέκυψε θέμα Λαγκάρντ στην ΕΚΤ. Η φημολογία αναφορικά με το μέλλον της επικεφαλής της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας έχει φουντώσει μετά το δημοσίευμα των FT που θέλει τη Γαλλίδα να αποχωρεί πρόωρα. Σκοπός της παραίτησης θα είναι, σύμφωνα με τους FT, να διευκολυνθεί η επιλογή του διαδόχου της πριν τις προεδρικές εκλογές στη Γαλλία το 2027, με φόντο την άνοδο της Λεπέν.
Οι πολιτικές ζυμώσεις, οι παρασκηνιακές συζητήσεις και οι καραμπόλες, καθώς και η άτυπη συμφωνία Γερμανίας, Γαλλίας και Ισπανίας, καθιστούν τη διαδικασία ένα είδος μουσικών καρεκλών στα ευρωπαϊκά αξιώματα.
Τα επικρατέστερα ονόματα που ακούγονται ως πιθανοί διάδοχοι της Λαγκάρντ είναι του Ισπανού πρώην κεντρικού τραπεζίτη, Πάμπλο Ερνάντεθ ντε Κος, του Ολλανδού, Κλας Νοτ και του Γερμανού Γιοακίμ Νάγκελ.
Αυτό σημαίνει ότι στην κούρσα της διαδοχής πρωταγωνιστούν ένα «περιστέρι» και δύο «γεράκια», με τον Νοτ να έχει αποτελέσει επί μακρόν το πιο αυστηρό μέλος του διοικητικού συμβουλίου της ΕΚΤ στο θέμα των επιτοκίων. Ο Νάγκελ από την άλλη, θεωρείται περισσότερο ουδέτερος και σίγουρα λιγότερο συντηρητικός από τον προκάτοχό του Γενς Βάιντμαν (τάσσεται μέχρι και υπέρ της έκδοσης stablecoin σε ευρώ).
Ας προσπαθήσουμε να ξετυλίξουμε το πολιτικό κουβάρι που θα μας οδηγήσει στον επόμενο πρόεδρο της ΕΚΤ, ο οποίος θα προέρχεται, αν λάβουμε υπόψη τα «στοιχήματα» των ειδικών, είτε από την περιφέρεια της Ευρωζώνης και την Ισπανία, είτε από τον πυρήνα και την Ολλανδία.
Τις εξελίξεις αναμένεται να καθορίσουν ορισμένοι άγραφοι κανόνες που ισχύουν στην ευρωπαϊκή πολιτική σκηνή.
Ο πρώτος ανεπίσημος κανόνας προβλέπει ότι η Γερμανία, η Γαλλία και η Ισπανία θα διατηρούν πάντα ένα μέλος στο 6μελές εκτελεστικό συμβούλιο της ΕΚΤ. Σήμερα αυτό αποτελείται από την πρόεδρο Λαγκάρντ, τον αντιπρόεδρο ντε Γκίντος, τον Ιταλό Πιέρο Τσιπολόνε, τον Ιρλανδό Φίλιπ Λέιν, τον Ολλανδό Φρανκ Έλντερσον και τη Γερμανίδα Ίζαμπελ Σνάμπελ.
Μέσα στο 2027 λήγει η θητεία της Λαγκάρντ, του Λέιν και της Σνάμπελ, ωστόσο πιθανή παραίτηση της Λαγκάρντ θα φέρει σίγουρα ανατροπές. Για παράδειγμα, με την αποχώρηση της Λαγκάρντ η Γαλλία δεν θα διαθέτει κάποιο μέλος στο εκτελεστικό συμβούλιο, αλλά αν επιλεγεί για πρόεδρος ο Νοτ, τότε θα «θυσιαστεί» ο Έλντερσον και τη θέση του θα πάρει Γάλλος. Κάπως έτσι θα συνεχιστούν οι καραμπόλες για να κλείσουν όλες οι θέσεις.
Ο δεύτερος άγραφος κανόνας έχει να κάνει με την εθνικότητα. Στη σύντομη ιστορία της ΕΚΤ, η Γαλλία μετράει ήδη δύο προέδρους, τον Τρισέ και την Λαγκάρντ και επομένως το σενάριο να επιλεγεί Γάλλος συγκεντρώνει ελάχιστες πιθανότητες.
Ο τρίτος κανόνας αφορά μία… σύμπτωση. Θεσμικά, δεν απαγορεύεται ο πρόεδρος της Κομισιόν και ο πρόεδρος της ΕΚΤ να προέρχονται από την ίδια χώρα, ωστόσο στην πράξη οι
ευρωπαϊκές ισορροπίες σπανίως επιτρέπουν τέτοιες συμπτώσεις. Γεγονός που συνεπάγεται ότι λόγω της Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, περιορίζονται οι πιθανότητες του Νάγκελ ή της Σνάμπελ. Υπενθυμίζεται ότι η Σνάμπελ έχει από τον περασμένο Δεκέμβριο δηλώσει έτοιμη να αναλάβει τα ηνία της ΕΚΤ, στο σενάριο που η Γαλλίδα αποχωρήσει.
Με τα δεδομένα αυτά, η κούρσα της διαδοχής μάλλον θα κριθεί μεταξύ του Ισπανού ντε Κος και του Ολλανδού Νοτ. Υπάρχει όμως και κάτι ακόμα. Λέγεται πως επειδή στην Κομισιόν είναι επικεφαλής κάποιος εκπρόσωπος του πυρήνα της Ευρώπης, στην ΕΚΤ θα πρέπει να επιλεγεί κάποιος από την περιφέρεια, γεγονός που αυξάνει τις πιθανότητες του ντε Κος.
Βέβαια, όπως συμβαίνει σε όλες τις ανάλογες περιπτώσεις, δεν θα πρέπει να αποκλείεται και η πιθανότητα μίας έκπληξης. Ενός ονόματος που δεν έχει ακουστεί σε αυτές τις πρώτες ώρες της φημολογίας, ενός ανθρώπου που θα κληθεί να αναλάβει τα ηνία σε μία πολύ κρίσιμη περίοδο για το ευρώ.
Οι προσδοκίες των αγορών
Τι πρέπει να περιμένουν, λοιπόν, οι αγορές από την αλλαγή σκυτάλης στην ΕΚΤ; Τα πράγματα είναι απλά, όσο και περίπλοκα.
Στο σενάριο που επιλεγεί ο ντε Κος, τα «περιστέρια» θα επιστρέψουν στο τιμόνι της ΕΚΤ - μετά τον Μάριο Ντράγκι που θεωρούνταν «περιστέρι» και την πιο ουδέτερη Λαγκάρντ. Αυτό θα σημαίνει ότι η πλάστιγγα θα γείρει υπέρ μίας πιο χαλαρής προσέγγισης στη νομισματική πολιτική, σε μία συγκυρία που η ΕΚΤ αναζητεί τον προσανατολισμό της από τη στιγμή που έχει επιτευχθεί η εξασθένηση του πληθωρισμού στο 2%.
Αν, ωστόσο, επικρατήσει ο παραδοσιακά αυστηρός Κλας Νοτ, τότε οι αγορές αναμένουν μία πολύ πιο συντηρητική προσέγγιση και ποντάρουν ότι η επόμενη κίνηση της ΕΚΤ θα είναι αύξηση και όχι μείωση των επιτοκίων. Σημειώνεται ότι ο Νοτ θεωρούνταν το ίδιο γεράκι με τον Γερμανό Βάιντμαν και πιο συντηρητικός από τον Νάγκελ.
Για την ιστορία, να πούμε ότι ο Ολλανδός Βιμ Ντούιζενμπεργκ ήταν ο πρώτος πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας έως το 2003. Τον διαδέχθηκε ο Γάλλος Ζαν Κλοντ Τρισέ (2003-2011) και στη συνέχεια τη σκυτάλη πήρε ο Μάριο Ντράγκι, ο οποίος κλήθηκε να διαχειριστεί τη μεγαλύτερη κρίση στην ιστορία της Ευρωζώνης. Η Λαγκάρντ ανέλαβε καθήκοντα την 1η Νοεμβρίου του 2019 και αν τελικά επιβεβαιωθούν τα σενάρια, θα παραιτηθεί ένα χρόνο πριν την ολοκλήρωση της θητείας της (λήγει Οκτώβριο του 2027).
Οι αντιπρόεδροι της ΕΚΤ προέρχονταν κατά σειρά από τη Γαλλία (Κρίστιαν Νόγιερ 1998-2002), την Ελλάδα (Λουκάς Παπαδήμος 2002-2010), την Πορτογαλία (Βίτορ Κονστάντσιο 2010-2018) και την Ισπανία (Λουίς ντε Γκίντος 2018-2026), ενώ ο Κροάτης Μπόρις Βούισιτς θα αντικαταστήσει τον ντε Γκίντος τον ερχόμενο Μάιο.
