Στο «μικροσκόπιο» της κυβέρνησης βρίσκεται η απαγόρευση της πρόσβασης στα social media για παιδιά κάτω των 15 ετών, τη στιγμή που όλο και περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες αποφασίζουν να προχωρήσουν σε αυτό το μέτρο.
Μάλιστα, ανώτερη κυβερνητική πηγή επιβεβαίωσε την Τρίτη στο Reuters ότι η Ελλάδα είναι πολύ κοντά στο να ανακοινώσει την απαγόρευση της χρήσης των μέσω κοινωνικής δικτύωσης που προσβλέπει στην προστασία των παιδιών στο Διαδίκτυο.
Σύμφωνα με πληροφορίες, η ταυτοποίηση της ηλικίας των χρηστών αναμένεται να πραγματοποιείται μέσα από το Kids Wallet του υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης, που αποτελεί τον επίσημο μηχανισμό επιβεβαίωσης ηλικίας.
Καθώς τα στοιχεία των ανηλίκων θα είναι καταχωρημένα στην κρατική εφαρμογή, το σύστημα θα μπορεί να μπλοκάρει αυτόματα την πρόσβαση σε μέσα κοινωνικής δικτύωσης όπως το Facebook, το TikTok, το Instagram και το X για χρήστες κάτω των 15 ετών.
Η απαγόρευση προβλέπεται να εφαρμόζεται σε δύο επίπεδα. Πρώτον, στη συσκευή του ανηλίκου, εφόσον οι γονείς έχουν ενεργοποιήσει το Kids Wallet. Δεύτερον, από τις ίδιες τις πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης, οι οποίες θα κληθούν να αναπροσαρμόσουν τα μέτρα ασφαλείας τους και να ενισχύσουν τους μηχανισμούς ελέγχου της ορθής δήλωσης ηλικίας των χρηστών.
Οι τεχνικές προδιαγραφές για την εφαρμογή των περιορισμών έχουν καθοριστεί σε ευρωπαϊκό επίπεδο, από την Ευρωπαϊκή Ένωση, με στόχο την ομοιόμορφη εφαρμογή του πλαισίου σε όλα τα κράτη-μέλη.
Kids Wallet: «Ασπίδα» προστασίας των παιδιών από τους κινδύνους του Διαδικτύου
Υπενθυμίζεται ότι, στην Ελλάδα το Kids Wallet τέθηκε σε λειτουργία από τον Μάιο του 2025 και πρόκειται για ένα νέο ψηφιακό εργαλείο του κράτους που έχει στόχο την προστασία των ανηλίκων στο διαδίκτυο και στην αξιόπιστη επιβεβαίωση της ηλικίας τους.
Αναλυτικά, η λειτουργία του Kids Wallet βασίζεται σε τέσσερις κύριους άξονες: Αρχικά, στη σύνδεση και ταυτοποίηση του ανηλίκου. Η διαδικασία ξεκινά από τον γονέα ή τον κηδεμόνα. Η είσοδος γίνεται με τους προσωπικούς κωδικούς TaxisNet και αυτόματα αντλούνται τα στοιχεία των παιδιών από το Μητρώο Πολιτών.
Ο γονέας δηλώνει τον αριθμό κινητού τηλεφώνου που χρησιμοποιεί το παιδί, ώστε η συσκευή να ταυτοποιείται ως συσκευή ανηλίκου συγκεκριμένης ηλικίας.
Παράλληλα, το Kids Wallet λειτουργεί ως «φίλτρο» στη συσκευή του παιδιού. Μέσω της εφαρμογής, οι γονείς μπορούν να ορίζουν ημερήσια όρια χρόνου χρήσης της συσκευής ή επιμέρους εφαρμογών (π.χ. μέσα κοινωνικής δικτύωσης), επιτρέπουν ή να μπλοκάρουν συγκεκριμένες εφαρμογές και ιστοσελίδες και να βλέπουν στατιστικά στοιχεία για τον χρόνο που αφιερώνει το παιδί σε ψηφιακές δραστηριότητες.
Πηγή: Shutterstock
Σημειώνεται ότι, η εφαρμογή δεν μπορεί να απεγκατασταθεί από τον ανήλικο χωρίς τον κωδικό του γονέα.
Επίσης, κεντρική λειτουργία του συστήματος είναι η πιστοποιημένη επιβεβαίωση ηλικίας. Όταν ένας ανήλικος επιχειρεί να δημιουργήσει ή να χρησιμοποιήσει λογαριασμό σε πλατφόρμες όπως το TikTok ή το Instagram, το Kids Wallet μπορεί να επιβεβαιώνει ψηφιακά την πραγματική του ηλικία.
Για παιδιά κάτω των 15 ετών, απαιτείται ρητή γονική συγκατάθεση μέσω της εφαρμογής για τη χρήση μέσων κοινωνικής δικτύωσης.
Επιπλέον, το Kids Wallet λειτουργεί και ως ψηφιακός χαρτοφύλακας εγγράφων.
Σε αυτό μπορεί να αποθηκεύεται η ψηφιακή μορφή της ταυτότητας του ανηλίκου (όπου έχει εκδοθεί), ενώ προβλέπεται η χρήση QR code για επιβεβαίωση ηλικίας και σε φυσικούς χώρους — για παράδειγμα σε περιπτώσεις όπου απαγορεύεται η πώληση αλκοόλ ή καπνικών προϊόντων σε ανηλίκους.
Υπάρχει, επίσης, πρόβλεψη για μελλοντική ενσωμάτωση και άλλων εγγράφων, όπως στοιχεία υγείας ή βεβαιώσεις δραστηριοτήτων.
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό του, το Kids Wallet δεν παρέχει δυνατότητα παρακολούθησης της ιδιωτικής επικοινωνίας του παιδιού. Οι γονείς δεν μπορούν να διαβάζουν μηνύματα ή να βλέπουν το περιεχόμενο συνομιλιών.
Στόχος του εργαλείου είναι ο έλεγχος του χρόνου χρήσης και της έκθεσης σε ακατάλληλο περιεχόμενο, καθώς και η αξιόπιστη επιβεβαίωση ηλικίας — όχι η επιτήρηση της προσωπικής επικοινωνίας των ανηλίκων.
Οι θέσεις της Ελλάδας για τα social media
Ήδη από τον περασμένο Σεπτέμβριο, ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης παρευρέθηκε στην εκδήλωση που διοργάνωσε η Αυστραλία με θέμα «Protecting Children in the Digital Age» και αναφέρθηκε στην ανάγκη παγκόσμιας δράσης για την προστασία των παιδιών από τις αρνητικές επιπτώσεις της ανεξέλεγκτης χρήσης των μέσων κοινωνικής δικτύωσης.
Πηγή: ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΠΑΠΑΜΗΤΣΟΣ / ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΥ / EUROKINISSI
Όπως ο ίδιος είχε πει, «πραγματοποιούμε το μεγαλύτερο ανεξέλεγκτο πείραμα που έγινε ποτέ με τον νου των παιδιών μας. Δεν γνωρίζουμε ποιες θα είναι οι συνέπειες, αλλά είμαστε σχεδόν βέβαιοι ότι δεν θα είναι θετικές».
Ο πρωθυπουργός είχε τονίσει ότι η Ελλάδα έχει λάβει πρωτοβουλίες στον τομέα αυτό, ξεκινώντας από την απαγόρευση της χρήσης κινητών τηλεφώνων στα σχολεία, μέτρο που - όπως ανέφερε - είχε «μετασχηματιστικό αντίκτυπο στην εκπαιδευτική εμπειρία».
Μάλιστα, είχε παρουσιάσει το νέο ψηφιακό εργαλείο «parco.gov.gr», το οποίο «προσφέρει μηχανισμό επαλήθευσης ηλικίας και εφαρμογή γονικού ελέγχου, δίνοντας στους γονείς ουσιαστική στήριξη για την προστασία των παιδιών τους στο διαδίκτυο».
Την ίδια στιγμή, ο κ. Μητσοτάκης είχε υπογραμμίσει πως η Ελλάδα είναι έτοιμη να εξετάσει την απαγόρευση της χρήσης των κοινωνικών μέσων μέσω του καθορισμού ορίου ψηφιακής ενηλικίωσης», σε στενή συνεργασία με διεθνείς εταίρους. «Δεν μπορούμε να επικαλούμαστε τις δυσκολίες στην εφαρμογή αυτών των πολιτικών ως δικαιολογία για να μην κάνουμε κάτι για το πρόβλημα», είχε επισημάνει.
Στη συνέχεια, ο κ. Μητσοτάκης είχε αναφέρει ότι η πρόκληση δεν περιορίζεται μόνο στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, αλλά επεκτείνεται και στη σχέση των παιδιών με τα εργαλεία Τεχνητής Νοημοσύνης.
Παγκόσμια ανησυχία και πρωτοβουλίες για την προφύλαξη των παιδιών
Στο ίδιο μήκος κύματος, η Ισπανία ανακοίνωσε την Τρίτη ότι σχεδιάζει να απαγορεύσει τη χρήση των κοινωνικών μέσων δικτύωσης σε άτομα κάτω των 16 ετών και θα θεσπίσει νόμο που θα καθιστά τους διευθυντές των κοινωνικών μέσων δικτύωσης προσωπικά υπεύθυνους για τις εκφράσεις μίσους στις πλατφόρμες τους, ενώ τη Δευτέρα στην ίδια ανακοίνωση προέβη και η Πορτογαλία.
Με τη σειρά της, η γαλλική βουλή υιοθέτησε νομοσχέδιο με το οποίο θα απαγορεύεται η πρόσβαση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης στα παιδιά κάτω των 15 ετών, ένα μέτρο που έχει στόχο να προστατεύσει την υγεία των εφήβων και έχει τη στήριξη της κυβέρνησης.
Ο Γάλλος πρόεδρος, Εμανουέλ Μακρόν, που στηρίζει ιδιαίτερα τη μεταρρύθμιση αυτή, χαιρέτισε «ένα σημαντικό βήμα». «Διότι ο εγκέφαλος των παιδιών μας δεν είναι προς πώληση. Ούτε στις αμερικανικές πλατφόρμες, ούτε στα κινεζικά δίκτυα», τόνισε.
Η Αυστραλία έγινε η πρώτη χώρα παγκοσμίως, η οποία από τον Δεκέμβριο απαγορεύει την πρόσβαση των παιδιών κάτω των 16 ετών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ενώ κάλεσε τις πλατφόρμες να διαγράψουν τους ήδη υφιστάμενους λογαριασμούς ανήλικων χρηστών.
Άλλωστε, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο υιοθέτησε τον Νοέμβριο, με μεγάλη πλειοψηφία, μη δεσμευτική εισήγηση που απαγορεύει στους νέους κάτω των 16 ετών την ελεύθερη πρόσβαση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης στην ΕΕ.
Σε παγκόσμιο επίπεδο, αρκετές χώρες εφαρμόζουν ήδη περιοριστικά μέτρα για τους ανηλίκους. Στη Νότια Κορέα απαγορεύεται από τον Μάρτιο του 2025 η χρήση κινητών τηλεφώνων στις σχολικές αίθουσες, ενώ στο παρελθόν είχε τεθεί σε ισχύ ο λεγόμενος «νόμος Σταχτοπούτα», που περιόριζε τη νυχτερινή πρόσβαση ανηλίκων σε διαδικτυακά παιχνίδια, μέτρο που τελικά εγκαταλείφθηκε. Στην Κίνα, από το 2021 ισχύουν αυστηροί περιορισμοί στην ψηφιακή δραστηριότητα ανηλίκων, με όρια στον χρόνο χρήσης κοινωνικών δικτύων και διαδικτυακών παιχνιδιών, καθώς και υποχρεωτική ταυτοποίηση.
