Κάθε χρόνο, σε μία από τις διασημότερες πόλεις της Ιταλίας, λαμβάνει χώρα ένα φαντασμαγορικό γεγονός. Μια πολυπληθής γιορτή, η οποία έχει αρχαίες ρίζες, αλλά βίωσε και μεταγενέστερες εξελίξεις. Μέχρι σήμερα εκατοντάδες είναι οι άνθρωποι που επισκέπτονται αυτήν την πόλη, για να ζήσουν αυτήν την μοναδική εμπειρία ζωής. Το Καρναβάλι.
Πριν από πολλούς αιώνες, οι αρχαίοι Ρωμαίοι γιόρταζαν τις χειμερινές γιορτές προς τιμήν του θεού Δία, τα λεγόμενα «Saturnalia». Σε αυτές τις γιορτές, οι άνθρωποι μεταμφιέζονταν και φορούσαν μάσκες. Έβγαιναν έξω, συγκεντρωμένοι σε μεγάλα πλήθη και πραγματοποιούσαν τελετές με χορό και θυσίες.
Αυτά τα αρχαία κατάλοιπα και οι παραδόσεις, όσο περνούσε ο καιρός και άλλαζαν οι συνθήκες ζωής και οι εποχές, εξελίχθηκαν σε κάτι ακόμα μεγαλύτερο και…φανταχτερό.
Η βασίλισσα της Αδριατικής, η όμορφη Βενετία, που από τον 7ο αιώνα μ.Χ. ήταν ένα ανεξάρτητο κράτος, αναπτύχθηκε κατά τη διάρκεια του Μεσαίωνα και έγινε μία από τις ισχυρότερες και πλουσιότερες πόλεις της Ευρώπης, αλλά και του κόσμου. Η Γαληνοτάτη Βενετική Δημοκρατία, ήταν μια ανίκητη ναυτική, οικονομική και εμπορική δύναμη.
Παράλληλα, όμως, τα ενδότερα της Δημοκρατίας πάντα αντιμετώπιζαν διάφορα προβλήματα, όπως άλλωστε συνέβαινε και αλλού εκείνους τους καιρούς. Κυρίως κοινωνικές και οικονομικές ανισότητες. Οι πλούσιοι ευγενείς και οι διοικητικές αρχές της Γαληνοτάτης, απολάμβαναν πολλά περισσότερα από τον απλό λαό. Όλα αυτά δημιουργούσαν δυσαρέσκεια και συγκρούσεις, φασαρίες και αναστάτωση.
Ένας συνδυασμός αυτών των γεγονότων, μαζί με τις αρχαίες παραδόσεις που είχαν επιβιώσει μέχρι τότε, οδήγησαν στο «φαινόμενο» που χαρακτηρίζει την πόλη μέχρι σήμερα.
Μετά την εξάπλωση και την εδραίωση του Χριστιανισμού, οι πολίτες της Γαληνοτάτης Δημοκρατίας γιόρταζαν την Σαρακοστή. Τι γινόταν λοιπόν; Κάθε χρόνο, κατά την διάρκεια της Σαρακοστής, όλος ο κόσμος νήστευε. Το κρέας και τα γαλακτοκομικά δεν υπήρχαν στο τραπέζι για σαράντα ημέρες.
Μεγάλη απώλεια όπως ήταν για τις διατροφικές συνήθειες των κατοίκων, καθιερώθηκε πριν την Σαρακοστή να τρώνε όσο περισσότερα γαλακτοκομικά και κρέας μπορούσαν. Πριν την νηστεία, αυτή ήταν η περίοδος της απόλαυσης χωρίς όρια.
Το 1094, ο Δόγης Vitale Falier επέτρεψε την συμμετοχή όλων στις γιορτές πριν την Σαρακοστή. Έτσι, γεννήθηκε το Καρναβάλι ή στα ιταλικά το «Carnevale», σε μετάφραση «το αντίο στο κρέας». Από το 1200, το καρναβάλι εμφανίζεται στα επίσημα βενετικά έγγραφα και όσο πάει, εξελίσσεται σε κάτι όλο και μεγαλύτερο.
Τα αρχαία ρωμαϊκά κατάλοιπα, οδηγούν στην συνήθεια των ανθρώπων να μεταμφιέζονται και να φορούν μάσκες κατά την διάρκεια αυτών των εορτασμών. Από τις 26 Δεκεμβρίου έως την αρχή της Σαρακοστής, οι Βενετοί μασκαρεύονταν από την κορυφή ως τα νύχια.
Οι απλές μεταμφιέσεις με μια λευκή μάσκα και την κλασική μαύρη βενετσιάνικη κάπα, γίνονταν στη συνέχεια όλο και πιο σύνθετες. Χρωματιστές μάσκες με χρυσόσκονη και ασημόσκονη, φτερά και κουδουνάκια, μεταμφιέσεις με πλούσια ή ευφάνταστα φορεμένα υφάσματα έκαναν την εμφάνισή τους.
Για έξι ολόκληρες εβδομάδες, οι δρόμοι και τα ατμοσφαιρικά σοκάκια, γέμιζαν με κόσμο. Γίνονταν γλέντια με μουσική και χορό, στις πλατείες δημόσιοι διαγωνισμοί, αιματηρές ταυρομαχίες και σόου με αρκούδες. Από την άλλη, στο εντυπωσιακό εσωτερικό των μεγαλόπρεπων οίκων της βενετικής αριστοκρατίας, διεξάγονταν πολυτελείς χοροί μεταμφιεσμένων με πλούσια δείπνα και εξωτική ψυχαγωγία με ακροβάτες. Τις νύχτες, στόλιζαν τον ουρανό πυροτεχνήματα.
Η «τρέλα» δεν σταμάτησε εκεί. Το Καρναβάλι έγινε μια υπέροχη διέξοδος για τους κατοίκους της Βενετίας. Ένας μυστικισμός άρχισε να το καλύπτει. Στο Καρναβάλι, οι ταυτότητες έπαυαν τα υπάρχουν. Πίσω από την μάσκα, μπορούσε να είναι ο οποιοσδήποτε.
Οι αριστοκράτες μπλέκονταν με τους υπηρέτες και τους δούλους. Άγνωστοι έρχονταν σε επαφή στους δρόμους. Άνδρες ντύνονταν γυναίκες, γυναίκες ντύνονταν σαν άνδρες, άνθρωποι με μυστικά κυκλοφορούσαν ανενόχλητοι. Κρυφοί και παράνομοι εραστές, ληστές, κλέφτες και τζογαδόροι περπατούσαν ανάμεσα στους μασκαρεμένους, μπορώντας να κινηθούν άνετα πίσω από την ασφάλεια της μάσκας και των μεταμφιέσεων.
Το Καρναβάλι της Βενετίας, έγινε ένα γεγονός που περίμεναν όλοι πώς και πώς. Έγινε ένας τρόπος απελευθέρωσης, διασκέδασης και απόλαυσης άνευ όρων. Με την Αναγέννηση και έπειτα τον 17ο αιώνα, τον αιώνα του Μπαρόκ, οι μεταμφιέσεις εμπλουτίστηκαν περαιτέρω.
Το 1797, με την κατάληψη της περιοχής από την Γαλλία και την Αυστρία, η Βενετική Δημοκρατία καταλύθηκε. Το Καρναβάλι απαγορεύθηκε. Χρειάστηκε περίπου δύο αιώνες, για να αναγεννηθεί από τον κόσμο της Βενετίας και τον κόσμο των τεχνών, για να επανέλθει στο προσκήνιο και να γίνει μια διοργάνωση παγκοσμίου φήμης, που μέχρι σήμερα αποτελεί ένα υπερθέαμα.
Βιβλιογραφία:
