Στην εποχή του σκοτεινού Μεσαίωνα, οι μύθοι και οι θρύλοι ήταν τα στηρίγματα των διάφορων λαών. Ιστορίες για τέρατα, δράκους, φανταστικά πλάσματα, ιππότες και ήρωες με απαράμιλλο θάρρος και ανδρεία. Μία, όμως, είναι η ιστορία που έχει επιβιώσει μέχρι σήμερα και είναι πλέον γνωστή παγκοσμίως. Ο μεσαιωνικός θρύλος του λεγόμενου «πρίγκιπα των κλεφτών».
Σε μια από τις μεσαιωνικές πόλεις της Αγγλίας, λέγεται ότι υπήρχε ένας νέος, ο οποίος με κάποιο τρόπο είχε χάσει την οικογένεια και την περιουσία του. Όταν μια μέρα περιπλανιόταν στο δάσος, συνάντησε κάποιους αξιωματούχους του βασιλιά. Οι τελευταίοι θέλησαν να πειράξουν τον νέο. Τελικά, μετά από μια αψιμαχία και μια πρόκληση που έβαλαν στον νεαρό, εκείνος σκότωσε ένα αρσενικό ελάφι με το τόξο του, για επίδειξη δύναμης.
Το ελάφι είχε σκοτωθεί ακαριαία και οι αξιωματούχοι είχαν μείνει άναυδοι. Θέλοντας να τον τιμωρήσουν για αυτήν του την πράξη, αλλά και για…τις ικανότητες που πίστευαν ότι δεν είχε, του ανακοίνωσαν ότι μόλις είχε σκοτώσει ένα ελάφι του βασιλιά και ότι η ποινή ήταν φυλάκιση. Ο νέος ξέφυγε από τους αξιωματούχους και έκανε καταφύγιό του το δάσος. Ήταν πλέον ένας παράνομος. Έτσι ξεκινά, ο θρύλος του Ρομπέν των Δασών.
Έχουν ειπωθεί και μεταδοθεί πολλές εκδοχές αυτού του θρύλου και διάφορες ιστορίες για αυτό το πρόσωπο, το οποίο έγινε ο κατεξοχήν λαϊκός ήρωας της Αγγλίας. Μέχρι ένα σημείο, δεν είχε εξακριβωθεί ποιος ακριβώς ήταν ο Ρομπέν. Πολλοί τον αποδέχονταν απλά ως φανταστικό χαρακτήρα, ενώ άλλοι πίστευαν ότι αποτέλεσε ιστορικό πρόσωπο. Έτσι, ξεκίνησαν μελέτες.
Έχουν ερευνηθεί μεσαιωνικές γραπτές πηγές, η ποίηση και τα τραγούδια της περιόδου, οι μπαλάντες. Υπάρχουν διάφορες αναφορές στον Ρομπέν, καμία όμως δεν αποτελεί απόδειξη για την ιστορικότητά του και τον ορισμό του ως υπαρκτό πρόσωπο. Οι τόποι στους οποίους δραστηριοποιήθηκε, οι σύμμαχοί του, οι εχθροί του και το τέλος του, ποικίλλουν.
Αρχικά φαίνεται ότι αναφερόταν από τους τροβαδούρους του Μεσαίωνα, που περιπλανιούνταν σε πόλεις και χωριά τραγουδώντας για θαρραλέους άνδρες και τα κατορθώματά τους. Κάποιοι έλεγαν ότι το δάσος που είχε κάνει σπίτι του, ήταν το δάσος Barnsdale (Μπάρνσντεϊλ), στο Νότιο Yorkshire (Γιόρκσαϊρ). Αυτό που έχει γίνει, όμως, δεκτό από κοινού πλέον είναι ότι βρισκόταν στην πόλη του Nottingham (Νότινγχαμ), έχοντας ως κρησφύγετο και κατοικία το δάσος του Sherwood (Σέργουντ).
Οι πρώτες ιστορίες που τον αφορούν, τον παρουσιάζουν ως έναν γιο οικογένειας απλών χωρικών, ο οποίος μετά από την επικήρυξή του κατέφυγε στο δάσος και τέθηκε εναντίον των τοπικών αρχών. Είναι ένας σκληρός νέος, λίγο αλαζονικός, χωρίς σταθερούς ηθικούς φραγμούς.
Όσο περνούσε ο καιρός, οι ιστορίες αυτές άρχισαν να παίρνουν άλλη μορφή. Έλεγαν για έναν νεαρό, τον Ρομπέν, ο οποίος πτώχευσε επειδή οι αρχές και πρώτος ο αδίστακτος εκμεταλλευτής Σερίφης του Νότινγχαμ, δήμευσαν την περιουσία του. Ο Ρομπέν αντέδρασε σε αυτήν την αδικία και έγινε παράνομος. Κρύφτηκε στο δάσος του Σέργουντ και ορκίστηκε να εκδικείται πάντα τον Σερίφη και τους άνδρες του. Ήταν ένας επαναστατικός νεαρός, υπερασπιστής της δικαιοσύνης και κυρίως ένας δεινός τοξότης.
Μάλιστα, σε αυτή την εκδοχή, αρχίζει να έχει και οπαδούς. Άλλους άνδρες που τίθενται ενάντια στην κατάχρηση της εξουσίας από τις τοπικές αρχές και γίνονται κι αυτοί παράνομοι, πάντα στο πλευρό του Ρομπέν των Δασών. Με κρησφύγετό τους το δάσος του Σέργουντ, οι παράνομοι γίνονται μια ομάδα τοξοβόλων, που επιτίθονται σε αξιωματούχους, σε φιλάργυρους κληρικούς και στον ίδιο τον Σερίφη.
Η πιο κοινή απ’ όλες τις εκδοχές, είναι αυτή στην οποία ο Ρομπέν, είτε ως χωρικός είτε ως ευγενής αυτή τη φορά, ζει την εποχή του βασιλιά Ριχάρδου του Λεοντόκαρδου. Γίνεται ιππότης και σαλπάρει από την Αγγλία για τους Αγίους Τόπους, συμμετέχοντας στην Γ’ Σταυροφορία το 1189. Όταν γυρνά στον τόπο του, η περιουσία του έχει δημευθεί είτε από τον Σερίφη του Νότινγχαμ είτε από τον βασιλιά Ιωάννη τον Ακτήμονα, μικρότερο αδελφό του Ριχάρδου, ο οποίος έχει σφετεριστεί τον αγγλικό θρόνο.
Ο απλός λαός, μαστίζεται τότε από τους φόρους και βιώνει φτώχια, εξαθλίωση και πείνα. Ο Ρομπέν εδώ είναι και πάλι ένας παράνομος δεινός τοξότης του δάσους του Σέργουντ, ο οποίος γίνεται ήρωας. Ένας υπερασπιστής του λαού και της δικαιοσύνης, μέσω…της ληστείας. Μαζί με τους πιστούς άνδρες του, κλέβει από τους πλούσιους και τα δίνει στους φτωχούς. Όλα αυτά, ενώ ταυτόχρονα δηλώνουν την πίστη τους στον νόμιμο βασιλιά και περιμένουν την επιστροφή του.
Σε αυτήν την εκδοχή είναι μαζεμένοι όλοι οι κύριοι συνοδοί και έμπιστοί του, όπως ο Little Jonh (ο «Μικρός Τζον»), ο Γουίλ Σκάρλετ, ο Άλαν-α-Ντέιλ, ο μοναχός Τακ και άλλοι. Σε αυτήν, προστίθεται κάποια στιγμή και το ερωτικό στοιχείο στην ιστορία, με την Λαίδη Μάριαν. Μια κοπέλα αριστοκρατικής καταγωγής, με την οποία είχαν μεγαλώσει μαζί και άφησε πίσω του όταν έφυγε για να υπηρετήσει ως ιππότης στην Σταυροφορία.
Μέχρι σήμερα δεν έχει εξακριβωθεί αν υπήρξε στα αλήθεια ο Ρομπέν. Οι ειδικοί έχουν καταλήξει στο συμπέρασμα, ότι υπήρξε όχι ένας αλλά πολλοί «Ρομπέν» στην μεσαιωνική Ευρώπη και ότι κάθε γεγονός κατέληγε να είναι μια (ενίοτε επεξεργασμένη) ιστορία που απαντούσε σε αυτό το συγκεκριμένο όνομα.
Πρόσωπο φανταστικό ή όχι, ο Ρομπέν των Δασών έχει γίνει ένας ήρωας της αγγλικής λαϊκής παράδοσης. Έχει υπάρξει παράνομος, επαναστάτης, πονηρός αντίπαλος, υπερασπιστής των αδυνάτων, υπέρμαχος της δικαιοσύνης και σύμβολο θάρρους. Ο μεσαιωνικός θρύλος του δεινού τοξότη που δεν έχανε ποτέ βολή, έχει επιβιώσει εδώ και αιώνες και συνεχίζει ακόμα και στην σύγχρονη εποχή να εμπνέει.
Βιβλιογραφία:
