Κυριολεκτικά στη μέση του πουθενά, βρίσκεται ένα νησί που κάποτε περιβαλλόταν από μυστήρια. Σήμερα, μετά από ενδελεχείς έρευνες, τα μυστήρια αυτά μπόρεσαν μετά από αιώνες να λυθούν. Είναι ένα νησί, που μας έρχεται στο νου κατά τις ανοιξιάτικες εορτές και το όνομά του προκαλεί ερωτήματα. Αυτό, είναι το νησί του Πάσχα.
Δύσκολα φτάνει κανείς στο νησί του Πάσχα. Πλέον εντάσσεται στα νησιά της Πολυνησίας και έχει χαρακτηριστεί ως το πιο απομακρυσμένο κομμάτι γης σε όλο τον κόσμο. Οι πρώτοι εξερευνητές που έφτασαν εκεί, το βρήκαν κατά τύχη (όπως άλλωστε και τα περισσότερα νέα εδάφη κατά την περίοδο των Ανακαλύψεων).
Το 1722, ένα ολλανδικό πλοίο προσάραξε σε μια από τις παραλίες ενός άγνωστου νησιού. Ο καπετάνιος, ο Ολλανδός θαλασσοπόρος Γιάκομπ Ρόγκεβεν, διέταξε το πλήρωμά του να κατέβει μαζί του στη στεριά για να πάρουν ό,τι προμήθειες έβρισκαν. Το πρώτο πράγμα που έκανε σε όλους φοβερή εντύπωση, ήταν τα τεραστίων διαστάσεων πέτρινα κεφάλια που ξεπρόβαλλαν από το έδαφος.
Σε αυτό το σημείο, λοιπόν, ας λύσουμε πρώτα απ’ όλα την απορία όλων. Γιατί «Νησί του Πάσχα»; Όταν έφτασαν εκεί ο Ρόγκεβεν και οι άνδρες του, στην Ευρώπη γιόρταζαν. Ήταν η περίοδος των εορτών του Πάσχα. Έτσι, «τι καλύτερο;» μάλλον θα σκέφτηκε ο καπετάνιος, από το να γίνει το νησί, Νησί του Πάσχα;
Ο Ρόγκεβεν, έγραψε στο ημερολόγιο που κρατούσε ότι ήρθαν σε επαφή με τους ιθαγενείς του «Ράπα Νούι», όπως έλεγαν οι ίδιοι το νησί τους. Ήταν σχετικά λίγοι και φαίνονταν καχεκτικοί και εξουθενωμένοι. Το νησί έγραψε ότι ήταν άγονο. Ένας ξερός τόπος χωρίς δέντρα και ζώα. Όλα αυτά, δημιούργησαν ερωτήματα τόσο στους εξερευνητές όσο και στους ερευνητές του μέλλοντος, που ασχολήθηκαν με τα πλέον ιστορικά αρχεία.
Πώς μπόρεσαν τόσο λίγοι, αδύναμοι (όπως φαίνονταν τότε) άνθρωποι, να δημιουργήσουν αυτά τα κολοσσιαία αγάλματα; Πώς έφτασαν εξαρχής σε αυτόν τον αφιλόξενο και «ξεχασμένο από τον Θεό» τόπο; Γιατί σε αντίθεση με άλλα νησιά που είχαν συναντήσει οι θαλασσοπόροι, αυτό ήταν άνυδρο και χωρίς ζωή;
Αυτά τα ερωτήματα «αιωρούνταν» για αιώνες. Αρχαιολογικές και άλλων ειδών έρευνες που διεξάγονται χρόνια τώρα, ήρθαν να αποκαλύψουν τα μυστικά αυτού του παράδοξου νησιού. Φαίνεται, ότι το 300 μ.Χ., εγκαταστάθηκαν στο νησί άνθρωποι από γειτονικά νησιά της Πολυνησίας. Εκεί, άρχισαν να οργανώνουν τις εγκαταστάσεις τους και να το κάνουν σπίτι τους.
Έχτισαν δομές γεωργικού, αγροτικού, ταφικού, οικιστικού και παραγωγικού χαρακτήρα και φαίνεται ότι τους πρώτους αιώνες κατοίκησής τους στο νησί, όλο και πολλαπλασιάζονταν. Τα πάντα έδειχναν να βαίνουν καλώς. Μέχρι την στιγμή, που ξεκίνησαν να κατασκευάζουν τα αγάλματα, τα λεγόμενα από τους ίδιους «μοάι»…
Υπάρχουν πλέον ισχυρισμοί, για το ότι οι ιθαγενείς του νησιού του Πάσχα, άρχισαν να παίρνουν την κάτω βόλτα, από την στιγμή που δημιούργησαν τα χαρακτηριστικά μέχρι σήμερα αγάλματά του. Σύμφωνα με τα συμπεράσματα των ερευνών, οι τεράστιες αυτές μορφές, φτιάχτηκαν από τοπικό ηφαιστειακό λίθο. Πιθανότατα, όταν οι ιθαγενείς τελείωναν με την λάξευσή τους, έκοβαν κορμούς δέντρων και τους χρησιμοποιούσαν σαν ράμπες για να τα μεταφέρουν και να τα σηκώσουν όρθια.
Αυτό συνεχίστηκε για κάποια εκατοντάδες χρόνια, αλλά απ’ ότι φαίνεται χωρίς κανένα όριο. Η αλόγιστη κοπή των δέντρων, οδήγησε στον αφανισμό τους. Το νησί έγινε άγονο. Με τη σειρά τους τα ζώα χάνονταν κι αυτά ή το εγκατέλειπαν. Χωρίς πρώτη ύλη, οι άνθρωποι δεν μπορούσαν πλέον να χτίσουν ούτε να κατασκευάσουν πλοία, με αποτέλεσμα να μην μπορούν να ψαρέψουν.
Οδηγήθηκαν στην λιμοκτονία, μέχρι (κάποια στιγμή) και στον κανιβαλισμό. Ο πληθυσμός τους όλο και μειωνόταν, μέχρι την στιγμή που τους βρήκαν οι Ολλανδοί. Αργότερα και άλλοι εξερευνητές επισκέφθηκαν το νησί του Πάσχα, επιβαρύνοντας περαιτέρω τον τοπικό πληθυσμό. Μετέφεραν αρρώστιες που τον αποδεκάτισαν και απήγαγαν ανθρώπους για να τους πουλήσουν στα σκλαβοπάζαρα της Λατινικής Αμερικής.
Τα μοάι, είναι τα μόνα που δεν έχουν κλονιστεί από τις τραγικές αλλαγές στο οικοσύστημα του νησιού. Τα κολοσσιαία αγάλματα, έχουν ύψος από 3 έως και 12 μέτρα. Κάποια στέκουν αγέρωχα και τελειοποιημένα στις θέσεις τους, άλλα έχουν μείνει μισοτελειωμένα, άλλα βρίσκονται μόνα τους ή σε ομάδες και άλλα είναι πάνω σε πλατφόρμες, τοποθετημένα στην σειρά.
Αρχαιολόγοι ανακάλυψαν πρόσφατα, ότι τα τεράστια λίθινα πρόσωπα που είναι σαν να ξεπροβάλλουν από το έδαφος, στην πραγματικότητα εκτείνονται για πολλά μέτρα κάτω από αυτό, καθώς ακολουθεί ολόκληρο το σώμα τους (γεγονός το οποίο συμπεράθηκε πρόσφατα). Τα γλυπτά, εικονίζουν πιθανότατα νεκρούς προγόνους ή αρχηγούς, οι οποίοι προστατεύουν το νησί.
Πλέον, το νησί προστατεύεται όχι μόνο από τα μοάι, αλλά και από την UNESCO και παραμένει ένα από τα πιο δύσκολα επισκεπτόμενα μέρη του κόσμου. Πάντως, αν ποτέ κάποιος καταφέρει να πατήσει το πόδι του εκεί το Πάσχα, θα πρέπει να ξέρει ότι κάνει τα ίδια βήματα με αυτά των εξερευνητών που το ανακάλυψαν την ίδια μέρα 300 χρόνια πριν…
Βιβλιογραφία:
