Έχοντας αφήσει πίσω μας πια το 2025, αποχαιρετούμε ένα ιδιαίτερα ρευστό πολιτικό σκηνικό. Οι αναποφάσιστοι κινούνται στο 18%-20%, η γκρίζα ζώνη στο 23%-25%, ενώ ήδη συζητάμε για δύο ή τρία νέα κόμματα αμφίβολης επίδοσης και προοπτικής που μπορεί να εμφανιστούν το 2026. Κανείς δεν μπορεί να υποτιμά αυτά τα δεδομένα.
Μπαίνουμε επομένως στην τελευταία χρονιά πριν τις βουλευτικές εκλογές με μεγάλες εκκρεμότητες και σημαντικά ερωτηματικά. Μπαίνουμε σε μια κρίσιμη χρονιά στην οποία θα καθοριστούν οι πολιτικοί συσχετισμοί για την τελική ευθεία των Εθνικών εκλογών του 2027, με βάση τι έχει προαναγγείλει ο Πρωθυπουργός.
Ήδη αυτές τις πρώτες μέρες της νέας χρονιάς βρισκόμαστε μπροστά σε σημαντικά γεγονότα, αλλά και την προσπάθεια κομμάτων να επιβιώσουν ή να κινήσουν τη βελόνα.
Οι αγροτικές κινητοποιήσεις συνεχίζονται και το πρωτόγνωρο είναι ότι πρώτη φορά κίνημα αρνείται διάλογο με την Κυβέρνηση και τον Πρωθυπουργό. Πολλοί χαρακτήρισαν τελεσίγραφο την ανακοίνωση ότι θα ανακοινωθούν τα τελικά μέτρα που μπορούν να ικανοποιηθούν, αλλά σιωπούν ότι πάνω από ένα μήνα οι αγρότες δεν συμφωνούν σε μια αντιπροσωπεία που θα μπορούσε να συζητήσει.
Πολλοί έσπευσαν δικαιολογημένα να μιλήσουν για την Ελλάδα του «φραπέ και της φερράρι», αλλά οι ίδιοι ενοχλήθηκαν όταν γνωστοποιήθηκε ότι τρεις «ηγέτες» του αγροτικού κινήματος εμπλέκονται σε υποθέσεις κακουργημάτων για παράνομες επιδοτήσεις, ενώ ελέγχονται χιλιάδες.
Τα κόμματα της αντιπολίτευσης στηρίζοντας άκριτα όλα τα αιτήματα των αγροτών και τα παράνομα κλεισίματα εθνικών οδών, θεωρούν ότι βρήκαν θέμα για να καλύψουν την ουσιαστική αδυναμία τους και μάλιστα πρωτοστατούν σε μπλοκ , με το κόμμα που να προκαλεί μεγαλύτερη εντύπωση να είναι το ΠΑΣΟΚ που κυβέρνησε τα μισά χρόνια της μεταπολίτευσης , που κάποια στιγμή ξεφούσκωνε λάστιχα τρακτέρ και που το γνωστό βίντεο του αείμνηστου Θ. Πάγκαλου να αναδεικνύει την σταθερή τακτική αν θα « κλέψουμε » την ΕΕ επί δύο ή επί πέντε απ΄ότι δικαιούνταν οι αγρότες.
Είχαμε και την σύλληψη Μαδούρο, που πάλι όλα τα κόμματα της αντιπολίτευσης κατέκριναν την πρώτη δήλωση του Πρωθυπουργού , αλλά φρόντισαν να σιωπήσουν όταν σε λίγες ώρες η Ελλάδα μαζί με 26 χώρες της Ε.Ε συνυπέγραψαν κοινή δήλωση με σαφή αναφορά στον σεβασμό του Διεθνούς Δικαίου, όπως και την στάση της χώρας στη συνεδρίαση του Συμβουλίου Ασφαλείας του Ο.Η.Ε. Ωστόσο, είδαμε και σειρά κομμάτων (ΚΚΕ , ΣΥΡΙΖΑ, ΝΕΑ ΑΡΙΣΤΕΡΑ) να μην θεωρούν τον Μαδούρο βάναυσο δικτάτορα που ενέχεται σε φόνους διαδηλωτών, συλλήψεις, βασανιστήρια, ωμή νοθεία σε εκλογές , αναγκαστική μετανάστευση 8 εκατ. Βενεζουελενών και πτώση του ΑΕΠ της χώρας κατά 75%.
Έχουν συμβεί κι άλλα. Ωστόσο, από αυτά ένα είναι καθαρό. Ότι το 2026 θα χαρακτηριστεί από ένταση, τοξικότητα, επιθέσεις χωρίς αρχές από παλιά και νέα κόμματα , αλλά και από ποικίλα Κέντρα οικονομικής και μιντιακής ισχύος που θέλουν να τελειώνουν τον Κ. Μητσοτάκη. Ακόμα και επιστρατεύοντας παλιά και νέα αστέρια της πολιτικής ζωής του τόπου, fake news , σηκώνοντας τη σημαία της κάθαρσης, της υπεράσπισης του Κράτους Δικαίου που στην Ελλάδα κινδυνεύει. Εν ολίγοις, θα τα δώσουν όλα, με στόχο να τη ρίξουν κάτω από το 25% για να μην εισπράξει τίποτα από το bonus και να γίνουν όλα χύμα, με ότι κινδύνους αυτό επιφυλάσσουν για την χώρα.
Αυτή ακριβώς τη στιγμή έχει μεγάλη αξία να δούμε να δούμε τους συσχετισμούς των κομμάτων, τη μεταβολή των συσχετισμών αξιοποιώντας τις μετρήσεις της OPINION POLL, τις μεταβολές στα ποσοστά των κομμάτων από τον Δεκέμβριο του 2024 μέχρι τον Δεκέμβριο του 2025, διανύοντας ένα δύσκολο, γεμάτο σημαντικά γεγονότα για τη χώρα και διεθνώς έτος. Tα συλλαλητήρια των Τεμπών, το έπος της ξυλολιάδας , ο ΟΠΕΚΕΠΕ, τώρα οι αγροτικές κινητοποιήσεις καθόρισαν σε μεγάλο βαθμό τη δημόσια ατζέντα.
Η Ν.Δ μέσα σ΄αυτό το τοπίο έχασε 0.5% από τον Δεκέμβριο του 2024 στον Δεκέμβριο του 2025. Πήγε από το 30.2% στο 29.7%. Αν δούμε το εύρος τιμών, κινείται από το 27% έως το 30%.
Δεν το λες και φοβερή φθορά. Σίγουρα πάντως το λες « κόλλημα» λίγο πάνω από την επίδοση των Ευρωεκλογών που κάποιους βέβαια μήνες έφτανε στο 30% - 31% , αλλά κάθε φορά που πήγαινε να ξεφύγει στα ποσοστά, κάτι συνέβαινε και υποχωρούσε λιγότερο ή περισσότερο. Ταυτόχρονα ήταν εμφανή τα στοιχεία της κόπωσης, της έλλειψης ταχύτητας αντίδρασης και αντανακλαστικών , της δυσκολίας να αντιμετωπίσει προβλήματα όπως αυτό της ακρίβειας, όπως και μείωση της μεταρρυθμιστικής ορμής, τουλάχιστον όπως θα απαιτούσαν σημαντικά τμήματα κεντρώων ψηφοφόρων που το 2023 είχαν ψηφίσει ουσιαστικά τον Κ. Μητσοτάκη.
Σε κάθε περίπτωση δεν πρέπει να υποτιμάται η αντοχή της Ν.Δ που εμφανίζει διπλάσια τουλάχιστον επίδοση από το δεύτερο κόμμα, τα αποθέματά της αλλά και το γεγονός ότι το 2026 θα είναι η δέκατη χρονιά που η Ν.Δ είναι πρώτη στην πρόθεση ψήφου και ο Κ. Μητσοτάκης μακράν πρώτος στην καταλληλότητα για Πρωθυπουργός. Mιλάμε για μεταπολιτευτικό πρωτόγνωρο ρεκόρ. Ωστόσο, το 2026 είναι πολύ κρίσιμη πολιτικά χρονιά για να συνεχίσει η Κυβέρνηση να μοιάζει με τον Ιανό. Από την μια να κλείνει πολύ σημαντικές ενεργειακές Συμφωνίες ή να κατορθώνει να παίρνει την Προεδρία του Eurogroup και ταυτόχρονα να φέρεται ενοχικά και φοβικά απέναντι στην ξυλολιάδα, να δείχνει άσχημες επιδόσεις στο τι έχει συλλάβει η κοινή γνώμη για τον ΟΠΕΚΕΠΕ ή για αιτήματα των αγροτών και την στάση της.
Η Κυβέρνηση δεν έδειξε και ιδιαίτερα καλή ετοιμότητα σε διαχείριση κρίσεων, την ώρα που οι αντίπαλοί της παρέπαιαν. Υπουργοί και Βουλευτές έδειχναν να κρύβονται, ενώ άλλοι έδιναν μάχη. Μ΄αυτή την εικόνα θα έχει πρόβλημα πολιτικό, επικοινωνιακό. Παράλληλα είναι φανερό ότι χρειάζεται να καθορίσει την ατζέντα διαλόγου, να δείξει ότι ασχολείται αποτελεσματικά με τα προβλήματα των πολιτών, με την ακρίβεια και το βιοτικό επίπεδο, ενώ τολμάει να κάνει μεγάλες μεταρρυθμίσεις και με αφορμή την συζήτηση για την Συνταγματική Αναθεώρηση.
Εν ολίγοις, το πρόβλημά της δεν είναι να είναι πρώτη και με διαφορά. Θα είναι. Το πρόβλημα είναι να δείξει ότι σπάει τον κοινωνικό, πολιτικό κλοιό που δημιουργείται και ενθαρρύνεται από πολιτικά και από άλλα Κέντρα και με την ενεργή συμμετοχή τέως που εσχάτως γενικώς ανησυχούν ενώ κάποιοι από αυτούς συστηματικά σιωπούσαν όταν στην χώρα γίνονταν « σημεία και τέρατα». Να δείξει, ότι έχει τα καύσιμα να κινήσει την βελόνα προς το 32%-33%.
Μόνο έτσι μπορεί να πείσει ότι πιθανά μπορεί να διεκδικήσει αυτοδυναμία έστω σε κάποιες δεύτερες εκλογές, αποφεύγοντας τον κίνδυνο μιας χαλαρής πολιτικά , αλλά με έντονα χαρακτηριστικά διαμαρτυρίας ψήφου στις πρώτες εκλογές.
Αξίζει ταυτόχρονα να σημειώσουμε, ότι οι μεγάλοι χαμένοι της χρονιάς ήταν το ΠΑΣΟΚ και ο ΣΥΡΙΖΑ που είχαν σημαντική υποχώρηση. Το ΠΑΣΟΚ από το 18.6% έχει βρεθεί στο 13.6% χάνοντας πέντε ολόκληρες εκατοστιαίες μονάδες, σε μια συγκυρία που συνιστούσε μεγάλη ευκαιρία για αυτό, μετά τις εκλογές για την ανάδειξη Προέδρου, με την Ν.Δ να έχει φθορές και τον ΣΥΡΙΖΑ να καταρρέει.
Αντί να εισπράξει δυνάμεις ιδιαίτερα από τον χώρο του Κέντρου, στρεφόμενο προς τα αριστερά και συχνά συχνονιζόμενο με λαϊκίστικες δυνάμεις, άλλοτε ψάχνοντας κι αυτό το ξυλόλιο και άλλοτε δείχνοντας ότι το κόμμα που κυβέρνησε τα μισά χρόνια της Μεταπολίτευσης μετατρέπεται σε κόμμα διαμαρτυρίας υπερασπιζόμενο μπλόκα αγροτών , με θολό στίγμα και χωρίς να πείθει για την στρατηγική του.
Έτσι, αντί να εισπράττει, χάνει. Λογικό. Σε αυτό το γήπεδο, υπάρχουν και θα υπάρξουν δυνάμεις που μπορούν να εκφράσουν αυτό το κλίμα καλύτερα. Ο ΣΥΡΙΖΑ έχασε 2.1%, φτάνοντας από το ήδη καχεκτικό 6.6% στο 4.5%. Ας ληφθεί δε υπόψη ότι το 2026 θα βρεθούν μπροστά στο νέο κόμμα Τσίπρα και πιθανόν ένα κόμμα Καρυστιανού. Δεν θα είναι μια εύκολη χρονιά και για τα δύο αυτά κόμματα. Τα δύο κόμματα που πραγματικά κέρδισαν ήταν η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΥΣΗ και η ΠΛΕΥΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΣ. Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΥΣΗ από το 7.8% βρίσκεται στο 11.9% ανεβαίνοντας 4.1%, η δε ΠΛΕΥΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΣ από το 5.8% στο 10,1% ( + 4.3%). Λογικό. Τμήματα που θέλουν ακούσουν πιο έντονο αντιπολιτευτικό λόγο, ακόμα και αν αυτός είναι πιο τοξικός, πιο τιμωρητικός, πιο ανορθολογικός δεν θα επιλέξουν κόμματα που κυβέρνησαν την χώρα.
Συνολικό πρόβλημα για την αντιπολίτευση είναι η απουσία πειστικής εναλλακτικής πρότασης για την χώρα. Υπάρχει όμως και κάτι άλλο. Μοιάζει εθισμένη με τον λαϊκισμό, όπως και να δίνει μάχες από χέρι χαμένες. Όταν για παράδειγμα δίνεις μάχη να δείξεις ότι μακροοικονομικά δεν πάει καλά η χώρα, όταν αυτό το αναγνωρίζουν Διεθνείς Οργανισμοί, Οίκοι, το Διεθνές Τραπεζικό Σύστημα είναι σαν να χτυπάς το κεφάλι σου στον τοίχο.
Όταν δίνεις μάχη για να δείξεις ότι η Ελλάδα είναι απομονωμένη διεθνώς , ενώ η Τουρκία επελαύνει, την στιγμή που βρέθηκε εκτός SAFE , εκτός Προγράμματος F35 και εκτός ενεργειακών Συμφωνιών για την ευρύτερη περιοχή, χάνεις από χέρι και « ανησυχείς» ψεύτικα. Όταν θέτεις ζήτημα για την συμπαράσταση στην Ουκρανία και την στήριξή της από την Ελλάδα απέναντι στην επιθετική εισβολή της Ρωσίας, τότε παραβλέπεις τους κινδύνους της χώρας απέναντι στον αναθεωρητισμό της Τουρκίας.
Την ίδια ασθένεια φαίνεται να έχουν και τα δύο πιο σίγουρα νέα κόμματα. Ο Α. Τσίπρας δείχνει να έχει κολλήσει, να έχασε 1%-2% από τον Νοέμβριο μέχρι τον Δεκέμβριο, ενώ λόγω βιβλίου ζήσαμε μια πρωτοφανή επικοινωνία. Βρίσκεται στο 9%-11% στο σίγουρα θα ψήφιζα ένα κόμμα Τσίπρα και μια συνολικά δυνητική ψήφο στο 19%-21% που για το όνομα του Θεού δεν είναι πρόθεση ψήφου όπως πολλοί εμφανίζουν.
Η «δική του αλήθεια» για το παρελθόν δεν φαίνεται να έπεισε και πολλούς ακόμα και από τον χώρο της Κεντροαριστεράς, ενώ το « καρπάζωμα » σύσσωμης της αντιπολίτευσης και μάλιστα από ένα ηγέτη που πήγε ως Αντιπολίτευση τον ΣΥΡΙΖΑ από το 32% στο 17% και μετά έπαιξε τον μικρό ή καθοριστικό ρόλο του στην παραπέρα κατακρήμνισή του, δεν άφησε και τις καλύτερες εντυπώσεις.
Χρωστάει να δείξει ότι έχει νέο αφήγημα, νέα στελέχη, νέο πρόγραμμα και δεν θα καταφύγει σε ένα βαρετό αντιμητσοτακικό λόγο που έτσι κι αλλιώς όλα τα κόμματα κάνουν το ίδιο. Η Μ. Καρυστιανού δείχνει να επιταχύνει, βλέποντας υψηλή δημοφιλία και καλύτερους δείκτες από τον Α. Τσίπρα( 10%-13% στο σίγουρα θα ψήφιζα ένα κόμμα της και συνολική δυνητική ψήφο της τάξης του 28%-30%).
Έχει να δώσει ωστόσο πολλές εξηγήσεις και προπαντώς δεν μπορεί να συνεχίσει να εμφανίζεται ως η τιμωρός του συστήματος , χωρίς να λέει πως θα κάνει την Ελλάδα πιο ισχυρή , την ζωή των πολιτών καλύτερη. Πρέπει να πείσει για το ιδεολογικό,πολιτικό πλαίσιο που θα κινηθεί. Με ηθικολογία, διακηρύξεις ότι θα τιμωρήσει τους « κακούς» και δημεύσεις περιουσιών πολιτικών δεν πας μακριά. Υπάρχει εμπειρία από « επιχειρήσεις καθαρών χεριών » και όχι μόνο από την Ελλάδα.
Μπαίνουμε σε μια ενδιαφέρουσα χρονιά. Σ αυτή θα κριθούν το μέλλον κομμάτων, οι πολιτικοί συσχετισμοί, τα ποσοστά με τα οποία τα κόμματα που θα αντέξουν θα εισέλθουν στην τελική μάχη των εκλογών του 2027. Κάθε συζήτηση για την διακυβέρνηση είναι πολύ νωρίς να γίνεται, γιατί κανείς δεν μπορεί να προβλέψει μπροστά σε τι απρόοπτα θα βρεθούμε μέσα στη χρονιά και μπροστά σε τι συσχετισμούς θα βρεθούμε μετά από ένα χρόνο που θα μοιάζει με αιώνα.
Σίγουρα πάντως με τα σημερινά ευρήματα, η αυτοδυναμία της Ν.Δ αποτελεί μια δύσκολη υπόθεση, ότι Κυβέρνηση δεν μπορεί να σχηματιστεί χωρίς τη Ν.Δ, ότι η αντοχή της ΝΔ δύσκολα προϊδεάζει για πτώση της κάτω από 25% ώστε να μην πάρει bonus όπως πολλοί προσδοκούν. Και κάτι ακόμα : Όσο δίνεται από την αντιπολίτευση η εικόνα ενός στείρου αντιμητσοτακικού μετώπου τα αποτελέσματα θα είναι τα ίδια και προχωρώντας προς τις εκλογές θα έχουμε τρία ερωτήματα: Πόσο θα καλύπτει η Ν.Δ την απόσταση από την αυτοδυναμία;- Ποιο θα είναι το δεύτερο κόμμα ανάμεσα σε τρία, τέσσερα που θα συγκρουστούν;- Πόσα από τα κόμματα που σήμερα βρίσκονται γύρω στο 3% θα επιβιώσουν ;
Σε κάθε περίπτωση, οι πολιτικές εξελίξεις το 2026 δεν θα μας αφήσει να πλήξουμε.
* Ο Ζαχαρίας Ζούπης είναι Διευθυντής Ερευνών της OPINION POLL - Πολιτικός Αναλυτής.
