Η τράπεζα που μισθοδοτεί τον στρατό του Ιράν, τους Φρουρούς της Επανάστασης και τις δυνάμεις καταστολής βρίσκεται στα πρόθυρα κατάρρευσης. Θα αποδυναμωθεί το καθεστώς και θα το οδηγηθεί σε πτώση;
Όπως έχει εξηγηθεί σε προηγούμενο άρθρο, «Το οικονομικό χάος και οι Bazaaris απειλούν το καθεστώς του Ιράν» η αναταραχή και η εξέγερση του ιρανικού λαού κατά του θεοκρατικού καθεστώτος, προκλήθηκε κυρίως από τους διαμαρτυρόμενους Bazaaris, οι οποίοι για καθαρά οικονομικούς λόγους, από φίλοι του καθεστώτος έγιναν εχθροί. Και από ένα σημείο και μετά, τα πράγματα έλαβαν έντονες πολιτικές διαστάσεις.
Μοναδικό στήριγμα του καθεστώτος της Τεχεράνης απέναντι στις διαδηλώσεις και στο ευρύτερο αντικαθεστωτικό κίνημα, αποτελούν οι Φρουροί της Επανάστασης. Οι οποίοι, ανεξάρτητα από την κατάσταση της οικονομίας του Ιράν, λαμβάνουν κανονικά τους μισθούς τους, διατηρώντας παράλληλα την προνομιακή θέση ισχύος που διαθέτουν.
Ωστόσο, ένα πρώτο ρήγμα και μάλιστα οικονομικού και συστημικού χαρακτήρα, εμφανίστηκε στον ορίζοντα. Με την Sepah Bank, που δεν είναι μια συνηθισμένη τράπεζα, να βρίσκεται στα χείλη του γκρεμού, δηλαδή στα πρόθυρα της κατάρρευσης. Ουσιαστικά η Sepah Bank αποτελεί το κέντρο μισθοδοσίας ολόκληρου του μηχανισμού καταστολής. Καθώς μέσα από τα θησαυροφυλάκια της και το δίκτυο καταστημάτων της, καταβάλει τους μισθούς όλων των αξιωματικών και οπλιτών των Φρουρών της Επανάστασης (IRGC), όλων των ανδρών του τακτικού στρατού, όλων των μελών της παραστρατιωτικής Basij και της αστυνομίας.
Όταν τον περασμένο Ιούνιο η Sepah Bank είχε πέσει θύμα επιθέσεων χάκερς οι καταβολές των μισθών είχαν παγώσει για 15 ημέρες, τα ΑΤΜ στην Τεχεράνη είχαν μείνει κλειστά και είχαν διακοπεί όλες οι συναλλαγές. Ωστόσο, σήμερα αυτό το γεγονός, μοιάζει με ένα απλό «stress test». Με το πραγματικό κραχ να πλησιάζει τώρα.
H Sepah Bank εμφανίζει δείκτη κεφαλαιακής επάρκειας αρνητικό, στο -23,2%. Για να αντιληφθούμε καλύτερα τι σημαίνει αυτό, ας σκεφτούμε ότι ο δείκτης κεφαλαιακής επάρκειας των τραπεζών της Ευρωζώνης βρίσκεται στο 20% με 21%. Δηλαδή η τράπεζα είναι στην ουσία πτωχευμένη. Το ίδιο συμβαίνει με σχεδόν ολόκληρο το τραπεζικό σύστημα του Ιράν, όπου ο δείκτης κεφαλαιακής επάρκειας, γνωστότερος στους επενδυτές ως CAR, κυμαίνεται από το -53,5% της Day Bank, έως το -328% της Sarmayeh Bank.
Στα τέλη του έτους, είχε καταρρεύσει ήδη η Ayandeh Bank. Η κυβέρνηση της Τεχεράνης είχε αναλάβει τα χρέη της και την υποχρέωσε να συγχωνευθεί με τη μεγαλύτερη κρατική τράπεζα της χώρας, την Bank Melli. Η τράπεζα ήταν ουσιαστικό ένα σύστημα πυραμίδας που δανειοδοτούσε αξιωματούχους του καθεστώτος με δανεικά και αγύριστα. Η Ayandeh Bank και η Sepah Bank βάσιζαν την επιβίωση τους πάνω στον δανεισμό από την κεντρική τράπεζα μέσω ενός μηχανισμού έκτακτης ρευστότητας που χρέωνε υψηλά επιτόκια, αλλά δάνειζε χωρίς εξασφαλίσεις. Στη συνέχεια επένδυαν τα κεφάλαια άσκοπα, συχνά δανείζοντας την ελίτ του καθεστώτος για κερδοσκοπικές κινήσεις και μεγάλα έργα βιτρίνας. Η κεντρική τράπεζα τύπωνε χρήμα για να χρηματοδοτήσει το «σύστημα», κάτι που ακόμα και οι φιλικά προσκείμενοι στο θεοκρατικό καθεστώς οικονομολόγοι, προειδοποιούσαν εδώ και χρόνια ότι θα δημιουργούσε έναν πληθωριστικό φαύλο κύκλο και θα αποδυνάμωνε το νόμισμα.
Το αποτέλεσμα ήταν να δημιουργηθεί ένα σαθρό χρηματοπιστωτικό σύστημα εξαρτημένο από το κράτος, τη στιγμή που το Ιράν άρχισε να δέχεται μια σειρά ολοένα και πιο σφοδρών σοκ, όπως ήταν τα κύματα κυρώσεων, η πτώση περιφερειακών συμμάχων όπως το καθεστώς Άσαντ στη Συρία και η Χεζμπολάχ στον Λίβανο, καθώς και η άμεση σύγκρουση με το Ισραήλ και τις ΗΠΑ.
Η Sepah Bank αποτελεί / αποτελούσε τον δεύτερο πιο ισχυρό πυλώνα του Ιράν. Αφού κάτω από τη σκέπη της είχαν συγχωνευθεί για να διασωθούν πέντε χρεοκοπημένες τράπεζες. Οι οποίες κουβαλούσαν ως προίκα, μη εξυπηρετούμενα δάνεια (NPLs), ύψους 365 τρισ. ριάλ. Την κατάσταση της τράπεζας την επιβάρυναν τόσο τα τεράστια κατασκευαστικά έργα και τα έργα βιτρίνας που είχε χρηματοδοτήσει, όσο και οι προσπάθειες παράκαμψης των κυρώσεων.
Η Sepah Bank παραμένει εν ζωή, μόνο λόγω των ενέσεων φρεσκοτυπωμένου χρήματος από την Κεντρική Τράπεζα του Ιράν, η οποία διαθέτει περίπου $5 δισ. συναλλάγματος και άλλα $4 σε χρυσό και κρυπτονομίσματα. Τα οποία χρησιμοποιεί για τη χρηματοδότηση της Χαμάς, της Χεζμπολάχ, της Ισλαμικής Τζιχάντ, των Χούθι και των υπόλοιπων τρομοκρατικών συνεταίρων της. Τις τελευταίες ημέρες μέσω κρυπτονομισμάτων, στελέχη του καθεστώτος μεταφέρουν χρήματα στο εξωτερικό. Σύμφωνα με το ισραηλινό «Channel 14 News», έχουν μεταφερθεί μέσω κρυπτονομισμάτων στο Ντουμπάι, περίπου $1,5 δισ.
Όταν λοιπόν η Sepah Bank «ξεμείνει» από εντελώς από πραγματική ρευστότητα, οι Φρουροί της Επανάστασης θα αδυνατούν να πληρώνουν τους άνδρες τους, το υπουργείο Άμυνας τους στρατιώτες του, το υπουργείο Ασφαλείας τις δυνάμεις καταστολής και τις παραστρατιωτικές μονάδες. Και όταν οι ένοπλοι άνδρες σταματήσουν να πληρώνονται, θα σταματήσουν να υπερασπίζονται το καθεστώς και να πυροβολούν τους διαδηλωτές. Και τότε, το καθεστώς θα πέσει. Το καθεστώς δεν θα πέσει επειδή ο λαός βγήκε στον δρόμο. Θα πέσει επειδή δεν θα έχει πια λεφτά να πληρώσει αυτούς που το στηρίζουν. Αυτούς που κρατούν τα όπλα.
