Η Ελλάδα επιχειρεί ένα στρατηγικό άνοιγμα προς την Ινδία, μια χώρα που δεν είναι απλώς η πολυπληθέστερη δημοκρατία του κόσμου, αλλά μια ταχύτατα αναπτυσσόμενη οικονομική υπερδύναμη. Η επίσκεψη του πρωθυπουργού στο Νέο Δελχί και οι παράλληλες επιχειρηματικές πρωτοβουλίες δεν αποτελούν μεμονωμένα γεγονότα, καθώς εντάσσονται σε ένα ευρύτερο σχέδιο που φιλοδοξεί να μετατρέψει τη σχέση Ελλάδας – Ινδίας σε μοχλό ανάπτυξης για τις ελληνικές επιχειρήσεις, σε πηγή επενδύσεων και σε καταλύτη για την αναβάθμιση της ελληνικής οικονομίας στο διεθνές περιβάλλον.
Η Ινδία, με πληθυσμό που ξεπερνά το 1,4 δισ. κατοίκους και μεσαία τάξη που διευρύνεται με γρήγορους ρυθμούς, προσφέρει κλίμακα και δυναμική που καμία ευρωπαϊκή χώρα δεν μπορεί να προσφέρει μεμονωμένα. Για την Ελλάδα, η διείσδυση σε αυτή την αγορά δεν αποτελεί μόνο εξαγωγική ευκαιρία, αλλά στρατηγική επιλογή με μακροπρόθεσμο ορίζοντα.
Η αναβάθμιση των διμερών σχέσεων σε στρατηγικό επίπεδο τα τελευταία χρόνια, με διαδοχικές επαφές μεταξύ του πρωθυπουργού μας, Κυριάκου Μητσοτάκη και του ομόλογου του Ναρέντρα Μόντι, σηματοδοτεί ακριβώς αυτή τη βούληση. Το πολιτικό κεφάλαιο που επενδύεται στη σχέση αποσκοπεί στη δημιουργία σταθερού πλαισίου συνεργασίας σε εμπόριο, επενδύσεις, τεχνολογία και υποδομές.
Η γεωγραφική θέση της Ελλάδας ως πλεονέκτημα
Στο υπό διαμόρφωση εμπορικό τοπίο, όπου νέοι διάδρομοι διασύνδεσης επανακαθορίζουν τις εφοδιαστικές αλυσίδες, η χώρα φιλοδοξεί να αποτελέσει την ευρωπαϊκή πύλη για ινδικά προϊόντα και κεφάλαια. Ο σχεδιαζόμενος διάδρομος India–Middle East–Europe Corridor, που συνδέει την Ινδία με τη Μέση Ανατολή και την Ευρώπη, ενισχύει αυτόν τον ρόλο. Αν υλοποιηθεί πλήρως, η Ελλάδα μπορεί να βρεθεί στο δυτικό άκρο ενός από τους σημαντικότερους εμπορικούς άξονες του 21ου αιώνα.
Παράλληλα, η ενίσχυση της διπλωματικής παρουσίας με νέα προξενεία σε μεγάλα οικονομικά κέντρα της Ινδίας διευκολύνει τις επιχειρηματικές επαφές και μειώνει τα διοικητικά εμπόδια. Οι επιχειρήσεις, ιδιαίτερα οι μικρομεσαίες, χρειάζονται θεσμική υποστήριξη για να τολμήσουν το βήμα σε μια απαιτητική, αλλά πολλά υποσχόμενη αγορά.
Επιχειρήσεις σε κίνηση
Η απευθείας διασύνδεση της Αθήνας με μεγάλα ινδικά αστικά κέντρα από την IndiGo και η συνεργασία της με την Aegean Airlines δημιουργούν έναν σταθερό αεροπορικό διάδρομο που διευκολύνει όχι μόνο τον τουρισμό, αλλά και τα επιχειρηματικά ταξίδια, τις επενδύσεις και τη μεταφορά τεχνογνωσίας.
Η συνδεσιμότητα είναι κρίσιμη προϋπόθεση για την οικονομική συνεργασία. Η φυσική παρουσία στελεχών, η ταχεία μετακίνηση ομάδων έργου και η δυνατότητα άμεσης επαφής με εταίρους μειώνουν το ρίσκο και επιταχύνουν τις συμφωνίες. Ταυτόχρονα, η τουριστική διάσταση δεν είναι αμελητέα, καθώς η αυξανόμενη ινδική μεσαία τάξη αναζητά ευρωπαϊκούς προορισμούς, και η Ελλάδα μπορεί να απορροφήσει μέρος αυτής της ζήτησης, με πολλαπλασιαστικά οφέλη για το ΑΕΠ.
Στον τραπεζικό και χρηματοοικονομικό τομέα, η παρουσία της Eurobank με γραφείο αντιπροσώπου στο Νέο Δελχί στέλνει μήνυμα μακροπρόθεσμης δέσμευσης. Η φυσική εγκατάσταση σε μια αγορά αυτού του μεγέθους δεν είναι συμβολική κίνηση, αλλά αποτελεί εργαλείο στήριξης ελληνικών επιχειρήσεων που επιδιώκουν τοπικές συνεργασίες και χρηματοδοτικές λύσεις.
Στον χώρο της τεχνολογίας, η συνεργασία της Eurolife FFH με την LTIMindtree αναδεικνύει την Ινδία ως δεξαμενή ψηφιακής τεχνογνωσίας. Η ινδική οικονομία έχει αναπτύξει ισχυρό οικοσύστημα πληροφορικής και υπηρεσιών υψηλής προστιθέμενης αξίας. Για τις ελληνικές εταιρείες, η πρόσβαση σε αυτό το ανθρώπινο κεφάλαιο μπορεί να επιταχύνει τον ψηφιακό μετασχηματισμό τους και να ενισχύσει την ανταγωνιστικότητά τους διεθνώς.
Στον βιομηχανικό τομέα, ο Όμιλος ΤΙΤΑΝ επενδύει σε δραστηριότητες που συνδέονται με υλικά χαμηλού ανθρακικού αποτυπώματος, αξιοποιώντας τη διαθεσιμότητα πόρων και την εγγύτητα σε ταχέως αναπτυσσόμενες αγορές της Ασίας.
Ακόμη και στον κλάδο της εστίασης και της λιανικής, η Coffee Island επιχειρεί να δοκιμάσει το μοντέλο της σε μια τεράστια καταναλωτική βάση. Η επιτυχία ή μη τέτοιων εγχειρημάτων θα αποτελέσει βαρόμετρο για το κατά πόσο τα ελληνικά brands μπορούν να σταθούν σε μια αγορά με έντονο ανταγωνισμό αλλά και ανοιχτή διάθεση για νέες εμπειρίες.
Εμπόριο, επενδύσεις και το αποτύπωμα στο ΑΕΠ
Το πραγματικό στοίχημα, ωστόσο, βρίσκεται στο εμπόριο και στις επενδυτικές ροές. Η προοπτική περαιτέρω απελευθέρωσης του εμπορίου μεταξύ Ευρωπαϊκής Ένωσης και Ινδίας δημιουργεί νέα δεδομένα για ελληνικά προϊόντα που έως σήμερα αντιμετώπιζαν υψηλούς δασμούς και διοικητικά εμπόδια.
Για κλάδους όπως τα τρόφιμα, τα ποτά και τα αγροτικά προϊόντα, η πρόσβαση σε μια αγορά εκατοντάδων εκατομμυρίων καταναλωτών με αυξανόμενη αγοραστική δύναμη μπορεί να μεταφραστεί σε ουσιαστική αύξηση εξαγωγών. Το ελαιόλαδο, το κρασί, τα γαλακτοκομικά και τα μεταποιημένα τρόφιμα μπορούν να βρουν θέση σε μια αγορά που σταδιακά διαφοροποιεί τις διατροφικές της συνήθειες.
Οι εκτιμήσεις για το διμερές εμπόριο κάνουν λόγο για σημαντική άνοδο τα επόμενα χρόνια, εφόσον η Ελλάδα αξιοποιήσει τον ρόλο της ως κόμβος logistics και ναυτιλιακών υπηρεσιών. Η ελληνική ναυτιλία, με τη διεθνή της ισχύ, μπορεί να διαδραματίσει κομβικό ρόλο στη μεταφορά εμπορευμάτων μεταξύ Ινδίας και Ευρώπης, ενισχύοντας τα έσοδα από υπηρεσίες και τη θέση της χώρας στις παγκόσμιες αλυσίδες αξίας.
Το όφελος για την ελληνική οικονομία δεν περιορίζεται στις άμεσες εξαγωγές. Κάθε επένδυση, κάθε νέα εμπορική συμφωνία και κάθε τουριστική ροή δημιουργεί αλυσιδωτές επιδράσεις, από τη δημιουργία θέσεων εργασίας έως την αύξηση φορολογικών εσόδων και την ενίσχυση του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών.
Η στροφή προς την Ινδία λειτουργεί ως αντιστάθμισμα σε ενδεχόμενες αναταράξεις στην ευρωπαϊκή ή αμερικανική οικονομία.
Τουρισμός και brand «Ελλάδα»-Η δυναμική των long haul αγορών
Σύμφωνα με τη μελέτη του ΙΝΣΕΤΕ με τίτλο «Το Brand Ελλάδα: Πόσο ελκυστική είναι η Ελλάδα ως τουριστικός προορισμός; – Long haul Αγορές», η Ινδία και η Κίνα συγκαταλέγονται στις πιο δυναμικά αναπτυσσόμενες μακρινές αγορές για το επόμενο 12μηνο.
Αν και οι ΗΠΑ, ο Καναδάς και η Αυστραλία αποτελούν σταθερή βάση εισερχόμενου τουρισμού εκτός Ευρώπης, η Ινδία καταγράφει τη μεγαλύτερη άνοδο στην κατάταξη προτιμήσεων για μελλοντικά ταξίδια, ανεβαίνοντας εννέα θέσεις σε σχέση με το προηγούμενο έτος. Η Ελλάδα βρίσκεται πλέον στην 27η θέση προτίμησης των Ινδών ταξιδιωτών για το επόμενο 12μηνο, βελτιώνοντας αισθητά τη θέση της. Η άνοδος αυτή συνδέεται άμεσα με την ενίσχυση της αναγνωρισιμότητας του brand «Ελλάδα» αλλά και με τις νέες αεροπορικές συνδέσεις που διευκολύνουν την πρόσβαση.
Οι πέντε βασικές long haul αγορές – ΗΠΑ, Καναδάς, Κίνα, Ινδία και Αυστραλία – αντιπροσώπευαν το 2024 περίπου το 11% των συνολικών εσόδων του εισερχόμενου τουρισμού. Η ενίσχυση της θέσης της Ελλάδας σε αυτές τις αγορές, ιδίως σε εκείνες με υψηλά περιθώρια ανάπτυξης όπως η Ινδία, μπορεί να λειτουργήσει πολλαπλασιαστικά για τα τουριστικά έσοδα και τη συνολική οικονομία.
Όπως επισημαίνει και η διοίκηση του ΙΝΣΕΤΕ, η αξιοποίηση της δυναμικής των long haul αγορών απαιτεί σχέδιο, συνεργασία δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, επενδύσεις σε υποδομές και έμφαση στη βιωσιμότητα. Αν όμως η στρατηγική υλοποιηθεί με συνέπεια, η Ινδία μπορεί να εξελιχθεί σε έναν από τους βασικούς πυλώνες της ελληνικής αναπτυξιακής στρατηγικής για την επόμενη δεκαετία.
