Η γνωστότερη και τελευταία βασίλισσα της Αιγύπτου, η Κλεοπάτρα, είναι γνωστό ότι πήρε με το μέρος της δύο από τους σημαντικότερους Ρωμαίους της εποχής της: τον Ιούλιο Καίσαρα και τον Μάρκο Αντώνιο. Μετά τον βίαιο θάνατο του πρώτου, γοητεύθηκε από εκείνη ο δεύτερος.
Ο Μάρκος Αντώνιος εγκατέλειψε την Ρώμη, μετακόμισε στην Αίγυπτο και ζήτησε διαζύγιο από την σύζυγό του, η οποία παρεμπιπτόντως ήταν η αδελφή του αυτοκράτορα, ανιψιού και διάδοχου του Ιούλιου Καίσαρα, του Οκταβιανού Αυγούστου. Ο τελευταίος μόλις έμαθε για τις κινήσεις του στρατηγού, κήρυξε πόλεμο.
Η τελική μάχη αυτού του εμφυλίου πολέμου, πραγματοποιήθηκε το 31 π.Χ. Στις 2 Σεπτεμβρίου αυτού του έτους, ο στόλος του Οκταβιανού Αυγούστου και ο στόλος του Αντώνιου και της Κλεοπάτρας, συναντήθηκαν στην δυτική Ελλάδα, στην θάλασσα της πόλης του Ακτίου (Ακαρνανία). Η ναυμαχία έληξε με την ήττα του Αντώνιου και της Κλεοπάτρας. Μετά τον θάνατό τους, η Αίγυπτος έγινε επαρχία της Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας.
Ήταν μια μεγάλη νίκη για τον Οκταβιανό. Έτσι, για να την γιορτάσει έκανε ένα «δώρο» στον εαυτό του. Ως σύμβολο και «αναμνηστικό» της νίκης αυτής, ίδρυσε βόρεια της σημερινής Πρέβεζας μια πόλη. Αυτή η πόλη, περιείχε στο όνομά της τον λόγο για τον οποίο ιδρύθηκε: Νικόπολη.
Για να ιδρυθεί, ο Ρωμαίος αυτοκράτορας ένωσε οικισμούς της περιοχής. Σχεδόν με το ζόρι, μετέφερε κατοίκους άλλων πόλεων για να κατοικήσουν την Νικόπολη. Εκτός από «δώρο» για τον ίδιο βέβαια, η δημιουργία της αποτελούσε απόφαση μέσα στο πλαίσιο του εκρωμαϊσμού της Ελλάδας. Επίσης, μοιράστηκε το βάρος του ελέγχου και της προστασίας του δυτικού της κομματιού, το οποίο μέχρι τότε «κουβαλούσε» η Πάτρα.
Αν και νεογέννητη πόλη, η Νικόπολη γνώρισε μεγάλη ανάπτυξη και ραγδαία εξέλιξη σε καίριους τομείς. Οι κάτοικοί της είχαν την δυνατότητα να ασχοληθούν με επαγγέλματα στεριάς και θάλασσας. Αλιεία, γεωργία, κτηνοτροφία. Επιπλέον, αποτελούσε γεωγραφικά ευνοημένη πόλη. Όλοι οι δρόμοι οδηγούσαν στην Ρώμη. Αυτό είναι αδιαμφισβήτητο. Συγχρόνως, όμως, κι η μικρή Νικόπολη ήταν κόμβος χερσαίων και θαλάσσιων δρόμων.
Οι κάτοικοι της Νικόπολης, όπως αναφέραμε, είχαν έρθει και από άλλες περιοχές. Ο καθένας από αυτούς μετέφερε τις δικές του παραδόσεις και τις δικές του λατρείες από τον τόπο καταγωγής του. Για να τους διευκολύνει όλους, ο Ρωμαίος αυτοκράτορας μετέφερε τα λατρευτικά αντικείμενα των πόλεών τους στην Νικόπολη. Αφιέρωσε όλη την πόλη στο Απόλλωνα, του οποίου ιερό υπήρχε στο Άκτιο. Στην Νικόπολη λατρεύονταν επίσης ο Δίας, ο Διόνυσος, ο Ερμής, ο Ήφαιστος, ο Ασκληπιός, η Εκάτη, ο Πάνας, ο Ηρακλής, ο Ποσειδώνας και ο Άρης. Για να μην μείνει κανείς παραπονεμένος.
Έτσι αποτελούσε πόλη με ποικιλία πιστών. Όλα αυτά, σε συνδυασμό με τα πολλά προνόμια που της έδωσε απλόχερα ο ιδρυτής της, την έκαναν παράλληλα υπολογίσιμο και στην συνέχεια σημαντικό εμπορικό κέντρο. Καθώς οι κάτοικοί της γίνονταν όλο και πιο εύποροι, απολάμβαναν περισσότερες ανέσεις. Έχτισαν επιβλητικά κτήρια και παρά το ότι η πρώτη γενιά μεταφέρθηκε εκεί με την βία (έως ένα σημείο), στην συνέχεια φαίνεται ότι οι πολίτες ευημερούσαν.
Μάλιστα, από εκεί πέρασαν και διάφοροι γνωστοί στην ιστορία άνθρωποι. Για διάφορους λόγους. Ο ανιψιός του Οκταβιανού, ο Γερμανικός, ο οποίος πήγε να επισκεφθεί και να αντικρίσει από κοντά το πεδίο της μάχης, της οποίας η έκβαση οδήγησε στην ίδρυση της πόλης. Αργότερα, πέρασαν επίσης από εκεί δύο άλλοι αυτοκράτορες. Ο Νέρωνας και ο Αδριανός. Για επίσκεψη κι αυτοί. Αυτός που έμεινε για αρκετό καιρό εκεί, ήταν ο Επίκτητος, ο μεγάλος στωικός φιλόσοφος από την Φρυγία της Μικράς Ασίας.
Το 1913, ξεκίνησαν οι πρώτες ανασκαφές στην αρχαία πόλη. Μεγάλο πλήγμα για τις έρευνες, ήταν η μη δημοσίευση των ευρημάτων που είχαν ανακαλυφθεί. Ενώ οι έρευνες συνέχισαν από τους επόμενους Εφόρους Αρχαιοτήτων, τα πλήγματα συνέχισαν. Πολλά ευρήματα τα οποία είχαν τοποθετηθεί στο τζαμί της Πρέβεζας, καταστράφηκαν ολοσχερώς από βομβαρδισμό, κατά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο.
Από το τέλος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου μέχρι σήμερα, ο αρχαιολογικός χώρος της αρχαίας Νικόπολης στην Πρέβεζα γνώρισε τεράστια ανασκαφική δραστηριότητα. Από τη δεκαετία του 1980 και μετά, με την ίδρυση της Επιστημονικής Επιτροπής Νικοπόλεως, οι ανασκαφές έγιναν πιο συστηματικές. Έφεραν στο φως εντυπωσιακές νεκροπόλεις, ρωμαϊκές επαύλεις και τη Ρωμαϊκή Αγορά. Τα τελευταία χρόνια, χάρη σε ευρωπαϊκά προγράμματα, υλοποιούνται τεράστια έργα αναστήλωσης στο Μεγάλο Θέατρο, το Στάδιο και τα τείχη.
Όλες αυτές οι προσπάθειες, μαζί με τη λειτουργία του νέου Αρχαιολογικού Μουσείου Νικόπολης στοχεύουν στη δημιουργία ενός ενιαίου αρχαιολογικού πάρκου και στην ένταξη του χώρου στα Μνημεία Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO.
Βιβλιογραφία:
