Στην αρχαία Ελλάδα, τα αμφιθέατρα λειτουργούσαν κανονικά ως χώροι καλλιτεχνικής έκφρασης. Στην Ρωμαϊκή αυτοκρατορία από την άλλη, θεατρικά έργα λάμβαναν χώρα σε απλά θέατρα. Τα αμφιθέατρα αποτελούσαν κάτι διαφορετικό.
Στα ρωμαϊκά αμφιθέατρα, το κοινό ψυχαγωγούνταν από πιο βίαια θεάματα. Στις αρένες των ρωμαϊκών αμφιθεάτρων, σε όλη την επικράτεια της αυτοκρατορίας, εμφανίζονταν άγρια ζώα, όπως λιοντάρια, τίγρεις, αλλά και άνθρωποι. Άνθρωποι που έχουν μείνει στην ιστορία για την δύναμη, το σθένος και ενίοτε την αγριότητά τους. Αυτοί, ήταν οι μονομάχοι.
Υπήρξαν πολλοί μονομάχοι, προερχόμενοι από διάφορες κοινωνικές τάξεις, από κάθε γωνιά της αυτοκρατορίας. Ίσως ο διασημότερος απ’ όλους, ήταν αυτός που ακολούθησε μια απόλυτα δική του πορεία. Ήταν αυτός που ήρθε κόντρα σε ολόκληρο το «σύστημα» του κόσμου των μονομάχων και έμεινε στην Ιστορία.
Στην περιοχή της Θράκης, τον 1ο αιώνα π.Χ., γεννήθηκε ο Σπάρτακος. Λίγα είναι γνωστά για την αρχή της ζωής του. Μας μιλάει για αυτά ο Πλούταρχος (ιστορικός και βιογράφος). Δεν ξέρουμε για την οικογένεια του. Ανήκε σε μία από τις αρχαίες φυλές της Θράκης και κάποια στιγμή μάλλον είχε καταταγεί στον ρωμαϊκό στρατό.
Αυτό βέβαια δεν πήγε και πολύ καλά. Λέγεται, ότι λιποτάκτησε. Προσπάθησε ίσως να ξεφύγει, αλλά δεν τα κατάφερε. Συλλήφθηκε και τελικά, το 73 π.Χ., πωλήθηκε ως σκλάβος σε έναν Ρωμαίο με το όνομα Γναίος Λέντουλος. Ο Λέντουλος, ήταν εκπαιδευτής μονομάχων.
Η Καπύη, μια πόλη βόρεια της Νάπολι, ήταν διάσημη για τις σχολές μονομάχων που έδρευαν εκεί. Σε μία από αυτές τις σχολές μεταφέρθηκε και ο Σπάρτακος. Φαίνεται, όμως, ότι δεν στέριωνε πουθενά. Οι μονομάχοι ήταν ουσιαστικά σκλάβοι που αντί να υπηρετούν σε σπίτι, μάχονταν μεταξύ τους μέχρι τελικής πτώσης για να ψυχαγωγήσουν τον κόσμο. Ο Σπάρτακος άρχισε πολύ γρήγορα να κινείται διαφορετικά.
Αφότου έφτασε στην σχολή του Λέντουλου, συνέβη εξέγερση. 70 μονομάχοι ξεσηκώθηκαν. Σκότωσαν τον αφέντη τους και έχοντας για όπλα μαγειρικά σκεύη, δραπέτευσαν μαζικά από την σχολή. Κατέληξαν στους πρόποδες του Βεζούβιου, βουνό το οποίο χρησιμοποιούσαν έκτοτε ως «βάση». Τότε ήταν μάλλον και η στιγμή που αποφασίστηκε να είναι αρχηγός όλων ο Σπάρτακος.
Οι μονομάχοι άρχισαν να κάνουν μικρές επιδρομές. Επιτίθονταν σε ταξιδιώτες και αγροτικές κατοικίες, μαζεύοντας όπλα και προμήθειες. Έκαναν επιθέσεις και ληστείες. Η παρουσία τους γινόταν όλο και πιο αισθητή στον κόσμο. Από ένα σημείο και μετά, άρχισαν να προσφεύγουν σε αυτούς δούλοι, οι οποίοι συνασπίζονταν μαζί τους και εκπαιδεύονταν ως μονομάχοι.
Σε λίγο καιρό, ο Σπάρτακος είχε δημιουργήσει έναν μικρό στρατό, ο οποίος όλο και μεγάλωνε. Οι αρχαίοι ιστορικοί αναφέρουν, ότι έφτασαν να είναι χιλιάδες. Βέβαια οι Ρωμαίοι δεν τους θεώρησαν σημαντική απειλή. Ήταν απασχολημένοι τότε με θέματα στην Ισπανία στα δυτικά και την περιοχή του Πόντου στα ανατολικά.
Αρχικά έστειλαν μια μικρή ομάδα 3.000 στρατιωτών, οι οποίοι ήξεραν μόνο τα βασικά, καθώς δεν ανήκαν στον μόνιμο ρωμαϊκό στρατό. Έστησαν ενέδρα στους μονομάχους σε μια πλευρά του Βεζούβιου. Εκείνοι, όμως, τους αιφνιδίασαν κατεβαίνοντας από μια πλαγιά κρεμάμενοι από κλήματα. Η ήττα της στρατιωτικής μοίρας ήταν συντριπτική.
Μια δεύτερη μεγαλύτερη δύναμη στάλθηκε για να τους αντιμετωπίσει, αλλά και πάλι οι μονομάχοι κέρδισαν κατά κράτος. Το 72 π.Χ., έναν χρόνο μετά, ο Σπάρτακος είχε συγκεντρώσει μια τεράστια δύναμη ανδρών, με τους οποίους είχε αποκτήσει «λόγο» στην περιοχή.
Οι μονομάχοι και οι δούλοι που είχαν συνασπιστεί μαζί τους, συνέχισαν να επιτίθενται. Άρχισαν μέχρι και τις λεηλασίες σε πόλεις κοντά τους, αλλά και σε πόλεις της Νότιας Ιταλίας. Αποτέλεσαν από τότε υπολογίσιμο κίνδυνο για τους Ρωμαίους και έτσι ξεκίνησαν τα σχέδια εξόντωσής τους. Τότε, υπήρξαν εντάσεις στους κόλπους της μεγάλης «συμμορίας». Ο Σπάρτακος και ο υπαρχηγός του Κρίξος διαφωνούσαν ως προς το πώς θα κινούνταν στην συνέχεια. Έτσι χωρίστηκαν. Κάποιοι ακολούθησαν τον Κρίξο, άλλοι παρέμειναν με τον Σπάρτακο.
Ο Σπάρτακος, άρχισε να κινείται προς τον Βορρά. Έφτασε κάποια στιγμή με τους συντρόφους του στα βουνά των Άλπεων, με στόχο να τους οδηγήσει από εκεί προς τις πατρίδες τους, για να ξεφύγουν από τις ρωμαϊκές δυνάμεις. Στην διαδρομή, όμως, αποδείχθηκε ότι δεν ήθελαν όλοι να φύγουν από την Ιταλία. Έτσι, ο Σπάρτακος κατέβηκε και πάλι στον Νότο και αυτή τη φορά, αποφάσισε να πάει με όσους είχε στην Σικελία, όπου υπήρχαν πολλές πλούσιες πόλεις και ταυτόχρονα πάρα πολλοί δούλοι που μπορούσε να επιστρατεύσει.
Εν τω μεταξύ, ο Κρίξος και πολλοί άλλοι από τους άνδρες που ήταν μαζί του είχαν σκοτωθεί μαζικά μετά από κατά μέτωπο επίθεση του ενός από τους δύο ξεχωριστούς στρατούς που είχαν στείλει οι Ρωμαίοι για να τους σταματήσουν μια και καλή. Εναντίον του Σπάρτακου, στράφηκε ο στρατηγός Μάρκος Κράσσος.
Το 71 π.Χ., όταν οι πειρατές με τους οποίους είχε συνεννοηθεί ο Σπάρτακος να τους περάσουν στην Σικελία τους «κρέμασαν», οι άνδρες του συγκρούστηκαν με τους άνδρες του Κράσσου. Ο Σπάρτακος στην αρχή προσπαθούσε να το αποφύγει, καθώς ήξερε ότι υστερούσαν κατά πολύ αριθμητικά, αλλά δεν τα κατάφερε.
Αυτός και οι υπόλοιποι μονομάχοι, σφαγιάστηκαν. Πέθανε άδοξα και το σώμα του δεν βρέθηκε ποτέ. Για παραδειγματισμό, οι Ρωμαίοι σταύρωσαν 6.000 από τους άνδρες του κατά μήκος της Αππίας Οδού. Ο Σπάρτακος ηγήθηκε μίας από τις μεγαλύτερες επαναστάσεις δούλων στην ρωμαϊκή ιστορία και γενικότερα μίας από τις μεγαλύτερες επαναστάσεις της αρχαιότητας.
Ο Σπάρτακος, πρώτα στρατιώτης, έπειτα μονομάχος και οι άνδρες του, θεωρήθηκαν επαναστάτες. Αυτοί που πήγαν κόντρα στην εξουσία και τους θεσμούς της αυτοκρατορίας. Δεν αντιτάχθηκαν, όμως, καθαρά σε αυτήν ούτε διατύπωσαν ποτέ αιτήματα προς τους ισχυρούς. Είχαν επαναστατικό πνεύμα και κυνηγούσαν το αίσθημα του να είναι κύριοι του εαυτού τους. Το μόνο που ήθελαν, ήταν να είναι ελεύθεροι...
Βιβλιογραφία:
