Σημαντική καμπή για την ενεργειακή στρατηγική της χώρας σηματοδοτεί η υπογραφή των συμφωνιών μίσθωσης μεταξύ του ελληνικού Δημοσίου και της αμερικανικής Chevron, που πραγματοποιήθηκε το πρωί της Δευτέρας στο Μέγαρο Μαξίμου, παρουσία του Πρωθυπουργού, Κυριάκου Μητσοτάκη.
Οι συμβάσεις αφορούν την παραχώρηση αποκλειστικών δικαιωμάτων έρευνας και εκμετάλλευσης υδρογονανθράκων σε θαλάσσιες περιοχές νότια της Πελοποννήσου και της Κρήτης, ανοίγοντας έναν νέο κύκλο δραστηριότητας σε έναν τομέα που για δεκαετίες παρέμενε ανενεργός.
Τι σηματοδοτεί η συμφωνία
Η είσοδος της αμερικανικής Chevron στην ελληνική αγορά υδρογονανθράκων, σε συνέχεια της ήδη ισχυρής παρουσίας της ExxonMobil, που συμμετέχει μαζί με τις Energean και Helleniq Energy σε άλλες παραχωρήσεις, ενισχύει το αποτύπωμα μεγάλων διεθνών παικτών στη χώρα.
Η παρουσία και η δραστηριότητα του πετρελαϊκού κολοσσού Chevron στην Ελλάδα έρχεται σε μία περίοδο κατά την οποία η Ουάσιγκτον έχει αναγορεύσει τη χώρα μας ως στρατηγικό εταίρο στο πεδίο της ενέργειας.
Σε αυτό το πλέγμα εξελίξεων, η Ελλάδα αναδεικνύεται σε βασικό κόμβο και θεμέλιο της αμερικανικής ενεργειακής παρουσίας στην Ανατολική Ευρώπη και την Ανατολική Μεσόγειο.
Η χρονική συγκυρία δεν μπορεί να εκληφθεί ως τυχαία, καθώς η υπογραφή έρχεται λίγες ημέρες πριν από τη συνάντηση της 24ης Φεβρουαρίου στην Ουάσιγκτον για τον Κάθετο Διάδρομο Φυσικού Αερίου, σε μια περίοδο όπου οι Ηνωμένες Πολιτείες αναδεικνύουν την Ελλάδα σε βασικό ενεργειακό εταίρο στην Ανατολική Μεσόγειο.
Τα επόμενα βήματα στον οδικό χάρτη
Σύμφωνα με τον προγραμματισμό, προς το τέλος του έτους αναμένεται η έναρξη σεισμικών ερευνών στις τέσσερις παραχωρημένες περιοχές.
Στο «Μπλοκ 2» στο Ιόνιο προγραμματίζεται ερευνητική γεώτρηση από την κοινοπραξία ExxonMobil – Energean – Helleniq Energy, με ορίζοντα τις αρχές του 2027.
Η γεώτρηση αυτή θα έχει ιδιαίτερο συμβολισμό, καθώς πρόκειται για την πρώτη στη χώρα έπειτα από τέσσερις δεκαετίες και την πρώτη σε μεγάλα θαλάσσια βάθη, σηματοδοτώντας ουσιαστικά την επιστροφή της Ελλάδας στον διεθνή ενεργειακό χάρτη.
Ο Κάθετος Διάδρομος ως «κλειδί»
Η ενεργοποίηση των παραχωρήσεων συνδέεται άμεσα με τη συζήτηση για τον λεγόμενο Κάθετο Διάδρομο φυσικού αερίου, δηλαδή το πλέγμα υποδομών LNG και διασυνδετήριων αγωγών που επιτρέπουν τη μεταφορά ποσοτήτων από τον Νότο προς τις αγορές της Νοτιοανατολικής και Κεντρικής Ευρώπης.
Η συνάντηση της 24ης Φεβρουαρίου στην Ουάσιγκτον, με συμμετοχή κρατών της περιοχής και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, στοχεύει στην άρση των εμποδίων που περιορίζουν σήμερα τη ροή σημαντικών ποσοτήτων αερίου προς τον Βορρά και την Ουκρανία. Αν το κόστος μεταφοράς μέσω του ελληνικού συστήματος καταστεί ανταγωνιστικότερο, ο διάδρομος θα μπορούσε να αποκτήσει πραγματική δυναμική.
Η προγραμματισμένη διακοπή εισαγωγών ρωσικού φυσικού αερίου στην Ε.Ε. έως το τέλος του 2027 αναμένεται να δημιουργήσει ένα σημαντικό κενό εφοδιασμού, το οποίο η περιοχή θα κληθεί να καλύψει με εναλλακτικές πηγές και διαδρομές.
Από την έρευνα στην εξαγωγή
Σε περίπτωση που οι έρευνες οδηγήσουν σε ανακάλυψη εμπορικά αξιοποιήσιμων κοιτασμάτων, ο Κάθετος Διάδρομος θα μπορούσε να λειτουργήσει ως φυσική «γέφυρα» για την εξαγωγή των ποσοτήτων που θα υπερβαίνουν τις εγχώριες ανάγκες.
Έτσι, οι νέες συμβάσεις δεν αφορούν μόνο την πιθανότητα ενίσχυσης της ενεργειακής αυτάρκειας, αλλά και τη γεωστρατηγική αναβάθμιση της χώρας ως κόμβου μεταφοράς και, δυνητικά, παραγωγού φυσικού αερίου.
Οι εξελίξεις τόσο στο μέτωπο των ερευνών όσο και σε εκείνο του Κάθετου Διαδρόμου διαμορφώνουν ένα νέο ενεργειακό τοπίο, με την Ελλάδα να επιχειρεί να κεφαλαιοποιήσει τη θέση της σε μια περιοχή που αποκτά ολοένα και μεγαλύτερη σημασία για την ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης.
Στ. Παπασταύρου: Ιστορικό ορόσημο
Μιλώντας στην εκδήλωση ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου τόνισε ότι η Ελλάδα, από καθαρός εισαγωγέας εξελίσσεται σε σημαντικό εξαγωγέα ενέργειας.
«Εγκαινιάζουμε μια νέα εποχή εθνικής αυτοπεποίθησης. Για πρώτη φορά εξερευνούμε νοτίων της Κρήτης και της Πελοποννήσου, προς όφελος της χώρας μας, των πολιτών και της Ευρώπης, προς όφελος των σημερινών και των μελλοντικών γενεών. Ορθώνουμε το γεωπολιτικό μας ανάστημα και ασκούμε αποφασιστικά τα κυριαρχικά μας δικαιώματα», τόνισε.
«Μια σημαντική στιγμή σήμερα, οι συμφωνίες σηματοδοτούν ένα σημαντικό στρατηγικό ορόσημο για την ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης. Η χώρα μας κάνει ένα άλμα · όχι απλώς ένα βήμα.
Καλωσορίζουμε τη Chevron, μια από τις μεγαλύτερες εταιρείες στον κόσμο. Ο ρόλος που θα διαδραματίσουν οι υδρογονάνθρακες τα επόμενα χρόνια είναι πολύ σημαντικός.
Η χώρα μας μετά από 25 χρόνια εξελίσσεται σε σημαντικό εξαγωγέα , εγκαινιάζουμε μια νέα εποχή.
Η Ελλάδα καθίσταται εν δυνάμει παραγωγός φυσικού αερίου προς όφελος της χώρας , των πολιτών και της Ευρώπης , αξιοποιώντας τόσο τις γεωγραφικές μας θέσεις όσο και τις υποδομές.
Για τη χώρα μας, η ανάπτυξη υδρογονανθράκων είναι εθνική ύποθεση. Η Ελλάδα από ενεργειακός κόμβος γίνεται ενεργειακός σταθεροποιητικός παράγοντας. Ο κάθετος διάδρομος είναι μια πραγματικότητα σήμερα.
Οι σημερινές υπογραφές αποτελούν ένα όραμα, μέσω αυτών διπλασιάζουμε τη γεωγραφική έκταση που περιλαμβάνει το πρόγραμμα ερευνών μας. Ενισχύουμε τις πιθανότητες για εμπορικά εκμεταλλεύσιμα κοιτάσματα. Η Ελλάδα είναι και θα παραμείνει ένας αξιόπιστος εταιρειών των ΗΠΑ, η αρχή μιας συνεργασίας, θα πορευτούμε μαζί για τα επόμενα χρόνια», τόνισε ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας.
