Ο χρυσός και το ασήμι μέχρι και το πρώτο εξάμηνο το 2023, ήταν δυο βαρετά πολύτιμα μέταλλα. Τα οποία δεν αφορούσαν κανέναν άλλον πέραν των εξειδικευμένων επενδυτών που τα αγόραζαν είτε ως αποθεματικά, είτε για εμπορική χρήση. Σήμερα όλα έχουν αλλάξει και οι τιμές τους αφού έφτασαν στη στρατόσφαιρα, ακολούθως συμπεριφέρθηκαν σαν μια οποιαδήποτε μικρή περιφερειακή μετοχή.
Ο χρυσός και το ασήμι δεν έχουν τα χαρακτηριστικά των υπολοίπων επενδύσεων. Εάν επενδύσεις σε κάποιο ακίνητο εισπράττεις ενοίκια. Εάν αγοράσεις ομόλογα εισπράττεις προκαθορισμένους τόκους με βάση το επιτόκιο έκδοσης. Εάν αγοράσεις μετοχές εισπράττεις μερίσματα από τα εταιρικά κέρδη. Με τα πολύτιμα μέταλλα, δεν συμβαίνει κάτι σχετικό. Ο χρυσός και το ασήμι δεν προσφέρουν εισοδήματα. Αγοράζοντας αυτά τα δυο πολύτιμα μέταλλα, απλά ελπίζεις και περιμένεις ότι κάποια στιγμή θα βρεθεί ένα άλλος αγοραστής να ζητήσει να τα αγοράσει σε μια υψηλότερη τιμή.
Διότι μπορεί πλέον να μην υπάρχουν συναλλαγές σε χρυσά και ασημένια νομίσματα όπως ήταν κατά τη διάρκεια της ανθρώπινης ιστορίας ο Στατήρας του Κροίσου, η Αθηναϊκή Γλαύκα, το Ρωμαϊκό Δηνάριο, το Βενετσιάνικο Δουκάτο, το Φλωρίνι, το Τάληρο της Βοημίας, η Χρυσή Λίρα του Αγίου Γεωργίου, το Λουδοβίκειο, το Krugerrand, το Double Eagle και το Morgan Dollar, ωστόσο ο χρυσός και το ασήμι, αντιπροσωπεύουν ακόμα τη νομισματική ισχύ, αφού είχαν την δυνατότητα να ανεβάζουν και να κατεβάζουν κυβερνήσεις, καθεστώτα, αυτοκρατορίες και να διαλύουν αποικίες.
Ας πάρουμε μια πρώτη εικόνα από την μακροχρόνια πορεία των τιμών του χρυσού και του ασημιού, μέσω δυο σημαντικών γραφημάτων που απεικονίζουν την διαμόρφωση των τιμών στην spot αγορά των δυο πολύτιμων μετάλλων.
Μέσα στα τελευταία πέντε χρόνια η τιμή του χρυσού ανέβηκε κατά +191,22%
Αντιστοίχως κατά την ίδια χρονική περίοδο, η τιμή του ασημιού ακολούθησε ανοδική πορεία της τάξεως του +192%
Όπως προαναφέραμε, στο σύνολο της περιόδου οι παραδοσιακοί και εξειδικευμένοι επενδυτές αγόραζαν συστηματικά χρυσό και ασήμι για τους δικούς τους διαφορετικούς λόγους.
Χρυσό αγόραζαν κυρίως οι κεντρικές τράπεζας κατά πρώτον διότι ο χρυσός είναι το ισχυρότερο αποθεματικό περιουσιακό στοιχείο, κατά δεύτερον διότι έχει ξεκινήσει η αργή διαδικασία αποδολαριοποίησης και της αναδιάρθρωσης των χαρτοφυλακίων σημαντικών κεντρικών τραπεζών όπως της Κίνας και της Ρωσίας και κατά τρίτον διότι η αντιστάθμιση των γεωπολιτικών κινδύνων είναι και αυτή ταυτισμένη με το μέταλλο που «λάμπει».
Το ασήμι έχει μια διαφορετική προσέγγιση. Καθώς στη φυσική του μορφή αποτελεί μια ιδιαίτερα χρήσιμη βιομηχανική πρώτη ύλη, αφού χρησιμοποιείται σε μια σειρά από τελικά προϊόντα, όπως είναι το ηλιακά πάνελς, οι ιατρικές εφαρμογές και άλλα. Στην άνοδο της τιμής του ασημιού συνέβαλε όλα αυτά τα χρόνια και το «δομικό κενό» ανάμεσα στη ζήτηση και την προσφορά. Μια προσφορά που σε κανένα βαθμό δεν μπορεί να ανταποκριθεί στην αυξανόμενη ζήτηση.
Τα δυο τελευταία χρόνια, το «παιχνίδι» των πολύτιμων μετάλλων, ξέφυγε από τις συναλλαγές πάνω στη φυσική μορφή χρυσού και ασημιού, όπως είχαμε περιγράψει στο άρθρο «Πώς η Ασία «κλέβει» το στέμμα του χρυσού» , περνώντας στις «χάρτινες μορφές» των πολύτιμων μετάλλων. Με αυτόν τον τρόπο που προσφέρει ιδιαίτερη ευκολία, ακόμα και ο αδαής επενδυτής μπορεί να αγοράσει και να πωλήσει χρυσό και ασήμι, μέσω παράγωγων προϊόντων και ETFs. Με αποτέλεσμα τα δυο πολύτιμα μέταλλα να γίνουν και αυτά μέρος του «gamification», δηλαδή της μετατροπής των χρηματιστηριακών συναλλαγών σε ένα είδος συναρπαστικού παιχνιδιού με ταχύτητα, με μόχλευση και υπέροχα γραφικά.
Μέσα σε αυτό το νέο περιβάλλον φρενίτιδας, κατά τη διάρκεια των τελευταίων 12 μηνών η τιμή του χρυσού ανέβηκε κατά +74,93%
και του ασημιού κατά +142,27%
Η στρατηγική υπομονή των μεγάλων «παικτών» χρυσού και ασημιού έδωσε τη θέση τους στην απληστία και στην κερδοσκοπική τάση των μικροεπενδυτών. Και έτσι εύκολα οδηγηθήκαμε σε μια αγορά γεμάτη υπερβολές και στρεβλώσεις. Ως αποτέλεσμα, με την πρώτη αφορμή που ήταν η ανακοίνωση του προέδρου Τραμπ, σχετικά με τον διάδοχο του Πάουελ στην προεδρία της Fed, οι υπερβολές και οι στρεβλώσεις εκδήλωσαν και την αρνητική τους πλευρά. Που μέχρι εκείνη τη στιγμή δεν είχαν απασχολήσει κανέναν, αφού τα υπερβολικά κέρδη θόλωναν την μεγάλη εικόνα.
Έτσι είδαμε τα margin, δηλαδή τις αγορές με δανεισμό «να σκάνε», τα αλγοριθμικά μοντέλα (algotrading) να οδηγούν σε αυτόματες πωλήσεις, τα συστήματα συναλλαγών υψηλής συχνότητας (HFT) να ενεργοποιούνται για να εκμεταλλευτούν τις διακυμάνσεις έστω και για ελάχιστα σεντς και τα συστήματα τεχνικής ανάλυσης να εκτελούν αντίθετες συναλλαγές πέριξ των επιπέδων αντίστασης και στήριξης των τιμών των μετάλλων.
Και δυστυχώς αυτό δεν κράτησε ούτε μια, ούτε δύο ημέρες. Η υπερμόχλευση του συστήματος θα πάρει καιρό για να ισορροπήσει. Η μαζική είσοδος των μικρών επενδυτών μέσω ETFs δημιούργησε μια μοχλευμένη αλλά «ρηχή» αγορά, η οποία γίνεται εξαιρετικά ευάλωτη απέναντι σε ρευστοποιήσεις. Μόλις σημειωθεί μια μικρή διόρθωση, ο πανικός διαδέχεται τον ενθουσιασμό, οι πωλήσεις εντείνονται και το «τρενάκι» παίρνει την κατηφόρα με διπλάσια ταχύτητα, από την αντίστοιχη της ανηφόρας.
Αυτό δεν σημαίνει ότι τα ισχυρά θεμελιώδη δεδομένα του χρυσού και του ασημιού, έχουν εξαφανιστεί από προσώπου γης. Παραμένουν εδώ, αλλά προς το παρόν βρίσκονται στο παρασκήνιο, περιμένοντας την αναστάτωση να κοπάσει. Γι’ αυτόν τον λόγο οι τιμές έχουν βρει μια πρώτη ισορροπία όπως βλέπουμε στο μηνιαίο γράφημα του χρυσού με +9,06%
και του ασημιού με -13.15%
Οι μεγάλοι επενδυτικοί οίκοι εκτιμούν ότι η ανοδική πορεία του χρυσού έχει κάθε λόγο να συνεχίσει την ανοδική της πορεία, μετά τον «θόρυβο» που προκάλεσαν οι μικροεπενδυτές. Η JPMorgan βλέπει τα $6.300/ουγκιά, η Goldman Sachs τα $5.400/ουγκιά και η Morgan Stanley τα $5.700/ουγκιά. Παράλληλα εκτιμούν ότι η δομική έλλειψη ασημιού δεν θα ξεπεραστεί το επόμενο χρονικό διάστημα, οπότε οι πραγματικές τιμές δεν έχουν κάποιο λόγο για να υποχωρήσουν.
Μάλιστα κατά τη γνώμη τους, το τρενάκι του φόβου δεν θα σταματήσει απότομα. Η μεταβλητότητα είναι η νέα κανονικότητα, λόγω της συμμετοχής μικρών και βιαστικών κερδοσκόπων που «αναστατώνουν» ολόκληρο το ψηφιακό οικοσύστημα των συναλλαγών. Οπότε θα πρέπει να περιμένουμε μια περίοδο πλάγιας κίνησης με μεγάλες διακυμάνσεις, μέχρι να καθαρίσει το τοπίο και να αναλάβουν εκ νέου το τιμόνι τα ισχυρά fundamentals.
Για όσους επενδυτές έχουν μακροπρόθεσμο ορίζοντα, οι βουτιές των τιμών χρυσού και ασημιού ίσως και να αποτελούν ευκαιρίες συσσώρευσης, καθώς τα θεμελιώδη δεδομένα όπως είναι χρέος, η νομισματική υποτίμηση, ο πληθωρισμός και η γεωπολιτική αστάθεια δεν έχουν φύγει από το τραπέζι. Για τους traders, όμως, η συμβουλή παραμένει μία. Προσοχή στις απότομες στροφές, γιατί το τρενάκι έχει ακόμη δρόμο μπροστά του και ανά πάσα στιγμή μπορεί να εκτροχιαστεί.
