Το πετρέλαιο παραμένει για πέμπτη ημέρα πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι, έχοντας ενισχυθεί έως και άνω του 40% κατά τη διάρκεια του πολέμου, την ώρα που ο Ντόναλντ Τραμπ προσπαθεί να σχηματίσει συμμαχία για τα Στενά του Ορμούζ. Η μεταβλητότητα συνεχίζει να κυριαρχεί, όμως ο πανικός ακόμα δεν έχει κυριεύσει τους επενδυτές, με αποτέλεσμα ο S&P 500 να δίνει τέλος στο πτωτικό σερί, ο χρυσός να καταγράφει απώλειες 4,3% κατά τη διάρκεια του πολέμου, ενώ το Bitcoin εμφανίζει σημάδια ανάκαμψης με κέρδη 12% στο ίδιο διάστημα.
Στις συνθήκες ακραίας αβεβαιότητας και νευρικότητας που προκαλεί ο πόλεμος στο Ιράν, οι αγορές μοιάζουν περισσότερο από ποτέ με… καζίνο. Οι «παίκτες» που δεν εγκαταλείπουν το παιχνίδι μένουν για να τζογάρουν, γνωρίζουν το ρίσκο και διακατέχονται από έντονα συναισθήματα. Αγωνία και ταυτόχρονα απληστία, σε συνδυασμό με θολή σκέψη και σε πολλές περιπτώσεις εμμονή. Τα υπερβολικά πονταρίσματα και ο φόβος κυριαρχούν.
Αν ο πόλεμος συνεχιστεί και τα Στενά του Ορμούζ παραμείνουν κλειστά, ο επενδυτικός κόσμος θα πρέπει να είναι προετοιμασμένος για ένα περιβάλλον στο οποίο τα επιτόκια θα είναι αρκετά υψηλότερα και οι τιμές των μετοχών αρκετά χαμηλότερες, σε σύγκριση πάντα με τις προσδοκίες πριν τον πόλεμο. Προς αυτή την κατεύθυνση αναμένονται και οι δηλώσεις του Τζερόμ Πάουελ αύριο Τετάρτη.
Αυτό είναι το πρώτο δεδομένο. Το δεύτερο είναι ότι μετά από 15 ημέρες πολέμου, κανείς δεν μπορεί να προβλέψει τίποτα με ασφάλεια, πόσω μάλλον το πότε θα τελειώσουν οι πυραυλικές επιθέσεις και θα ανοίξουν τα Στενά του Ορμούζ. Σε 2-3 εβδομάδες που θα ήθελε ο Ντόναλντ Τραμπ και είναι το καλό σενάριο για τις αγορές ή σε μήνες απειλώντας ακόμα και με παγκόσμια ύφεση;
Πού ποντάρει, λοιπόν, το έξυπνο χρήμα μετά από δύο εβδομάδες πολέμου και ενώ οι επενδυτές έχουν ξεπεράσει το σοκ των πρώτων ημερών αλλά βλέπουν το πετρέλαιο να… στρογγυλοκάθεται πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι;
Μήπως οι διακυμάνσεις του πετρελαίου μας προειδοποιούν ότι το Brent και το αργό WTI θα κινηθούν σε παρόμοιο μοτίβο με το «meme trade» των πολύτιμων μετάλλων πριν λίγο καιρό, όταν το ασήμι σημείωνε κέρδη 100% και ο χρυσός 40%, μέσα σε λίγες εβδομάδες, πριν εξανεμιστούν μέσα σε λίγες ώρες;
Θα μπορούσε πχ το Brent να φτάσει πάνω από τα 120 δολάρια αν συνεχιστεί ο αποκλεισμός των Στενών του Ορμούζ, αλλά και να πέσει στα 80 δολάρια ή και χαμηλότερα μέσα σε λίγες ώρες αν ξεκινήσουν συνομιλίες για τον τερματισμό των εχθροπραξιών. Εύλογα λοιπόν οι επενδυτές φοβούνται να αγγίξουν το πετρέλαιο και αναζητούν πιο σύνθετα trades.
Για όλους αυτούς τους λόγους αυξάνονται τα «εξωτικά» πονταρίσματα των επενδυτών. Πρόκειται για υβριδικά trades που προσφέρουν περισσότερες επιλογές με προκαθορισμένη απόδοση, μέσα σε περιβάλλον εκρηκτικής αβεβαιότητας. Πολλοί επαγγελματίες τα προτιμούν προκειμένου να διαχειριστούν τον κίνδυνο, κυνηγώντας παράλληλα συγκεκριμένες αποδόσεις.
Για παράδειγμα, traders ενημερώνουν ότι πολύ δημοφιλή σήμερα είναι τα λεγόμενα «dual binary options», πονταρίσματα στη λογική του «όλα ή τίποτα». Ο επενδυτής ποντάρει στην άνοδο ή την πτώση δύο assets, την αύξηση λχ των τιμών του Brent και ταυτόχρονα στην πτώση του S&P 500. Αν και οι δύο προϋποθέσεις ικανοποιηθούν, τότε το trade πληρώνει μία προκαθορισμένη απόδοση. Αν όχι, ο επενδυτής χάνει το premium που έχει πληρώσει για να μπει.
Ένα άλλο παράδειγμα είναι τα double no-touch options. Εξωτικά options που θέτουν δύο όρια τιμών για το υποκείμενο asset. Το trade πληρώνει όταν η τιμή δεν αγγίξει τα όρια, κυμανθεί δηλαδή μόνο ενδιάμεσα μέχρι τη λήξη. Αν πχ ο δείκτης S&P 500 δεν ξεπεράσει προς τα πάνω τις 6.800 μονάδες και προς τα κάτω τις 6.400 μονάδες. Αν αγγίξει οποιοδήποτε όριο η τιμή του δείκτη, το trade δεν πληρώνει.
Όσο δημοφιλέστερα γίνονται τα trades που μοιάζουν με τζόγο, τόσο αποδεικνύεται ότι οι παραδοσιακοί μηχανισμοί των αγορών έχουν «χαλάσει», όχι σήμερα αλλά τα τελευταία χρόνια.
Οι αυξημένες τιμές του πετρελαίου είναι ξεκάθαρο ότι έχουν τη δυναμική να επιφέρουν σοβαρό πλήγμα στην οικονομία. Αρκεί η άνοδος που καταγράφεται τις τελευταίες δύο εβδομάδες να συνεχιστεί και την τιμή του Brent να παραμείνει για ικανό χρονικό διάστημα πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι. Σε αυτό το σενάριο, η οικονομική ανάπτυξη θα επηρεαστεί αρνητικά, που συνεπάγεται ότι οι επενδυτές θα πρέπει να μείνουν μακριά από trades που σχετίζονται με την ανάπτυξη.
Ένα παράδειγμα είναι οι λεγόμενες κυκλικές μετοχές, οι οποίες στο περιβάλλον που διαμορφώνεται καθίστανται λιγότερο ελκυστικές. Οι τίτλοι δηλαδή επιχειρήσεων των οποίων τα κέρδη εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από τον οικονομικό κύκλο. Μετοχές που συνήθως κινούνται πτωτικά όταν εκτιμάται ότι έρχεται οικονομική επιβράδυνση ή ύφεση.
Οι κυκλικές μετοχές συνήθως ανεβαίνουν όταν ισχύουν ορισμένες ή όλες οι ακόλουθες προϋποθέσεις: αναπτύσσεται το ΑΕΠ, μειώνονται τα επιτόκια ή/και αυξάνεται η κατανάλωση. Με φόντο τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή και την εκτίναξη των τιμών του πετρελαίου, οι συνθήκες μόνο ευνοϊκές δεν είναι για τις κυκλικές μετοχές. Στον εν λόγω κλάδο θα βρούμε μετοχές αεροπορικών εταιρειών, τουρισμού και φιλοξενίας, αυτοκινητοβιομηχανιών, κατασκευών και πρώτων υλών, αλλά και διαρκών καταναλωτικών αγαθών και πολυτελών προϊόντων. Στον αντίποδα, οι traders προτιμούν μη κυκλικές μετοχές, που είναι πιο σταθερές σε περιόδους κρίσης, όπως των βασικών τροφίμων, των φαρμάκων και της ηλεκτρικής ενέργειας.
