Το ζήτημα του Ιράν και ο συντονισμός των ΗΠΑ με το Ισραήλ απέναντι στην Τεχεράνη αναμένεται να βρεθεί στο επίκεντρο της συνάντησης που θα έχουν ο Ντόναλντ Τραμπ με τον Μπενιαμίν Νετανιάχου την Τετάρτη στον Λευκό Οίκο.
Όπως μετέδωσε το Reuters, στην έβδομη συνάντηση με τον Τραμπ (από την εκκίνηση της δεύτερης προεδρίας του στις ΗΠΑ), ο Νετανιάχου θα επιδιώξει να επηρεάσει τον επόμενο γύρο των αμερικανικών συζητήσεων με το Ιράν μετά τις πυρηνικές διαπραγματεύσεις που πραγματοποιήθηκαν στο Ομάν την περασμένη Παρασκευή, εν μέσω εντεινόμενων εντάσεων στη Μέση Ανατολή.
Ο Τραμπ απείλησε να πραγματοποιήσει επιθέσεις κατά του Ιράν εάν δεν επιτευχθεί συμφωνία, και η Τεχεράνη απάντησε με υποσχέσεις για αντίποινα, πυροδοτώντας φόβους για έναν ευρύτερο περιφερειακό πόλεμο. Έχει επανειλημμένα εκφράσει την υποστήριξή του για την ασφάλεια του Ισραήλ, που είναι από καιρό στενός σύμμαχος των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή και εχθρός του Ιράν.
Ο Τραμπ επανέλαβε την προειδοποίησή του σε μια σειρά συνεντεύξεων στα μέσα ενημέρωσης την Τρίτη, λέγοντας ότι ενώ πιστεύει ότι το Ιράν θέλει να συνάψει συμφωνία, θα κάνει «κάτι πολύ σκληρό» αν αρνηθεί. Είπε στο Axios ότι εξετάζει το ενδεχόμενο να στείλει μια δεύτερη ομάδα αεροπλανοφόρων ως μέρος μιας μαζικής συγκέντρωσης αμερικανικών δυνάμεων κοντά στο Ιράν.
Το Ισραήλ ανησυχεί ότι οι ΗΠΑ ενδέχεται να επιδιώξουν μια περιορισμένη πυρηνική συμφωνία που δεν θα περιλαμβάνει περιορισμούς στο πρόγραμμα βαλλιστικών πυραύλων του Ιράν ή τον τερματισμό της ιρανικής υποστήριξης σε ένοπλες ομάδες όπως η Χαμάς και η Χεζμπολάχ, σύμφωνα με άτομα που είναι εξοικειωμένα με το θέμα.
«Θα παρουσιάσω στον πρόεδρο τις απόψεις μας σχετικά με τις αρχές των διαπραγματεύσεων», δήλωσε ο Νετανιάχου στους δημοσιογράφους πριν αναχωρήσει για τις ΗΠΑ.
Οι δύο άνδρες ενδέχεται επίσης να συζητήσουν πιθανή στρατιωτική δράση σε περίπτωση αποτυχίας της διπλωματίας μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν.
Μετά την άφιξή του στην Ουάσινγκτον την Τρίτη το βράδυ, ο Νετανιάχου συναντήθηκε με τον ειδικό απεσταλμένο των ΗΠΑ Στιβ Γουίτκοφ και τον γαμπρό του Τραμπ Τζάρεντ Κούσνερ, ο οποίος ηγήθηκε της αμερικανικής ομάδας στις συνομιλίες με το Ιράν.
Η Γάζα
Στην ατζέντα θα βρίσκεται επίσης η Γάζα, με τον Τραμπ να επιδιώκει να προωθήσει τη συμφωνία κατάπαυσης του πυρός που βοήθησε να επιτευχθεί. Η πρόοδος στο 20-σημείο σχέδιό του για τον τερματισμό του πολέμου και την ανοικοδόμηση της περιοχής έχει σταματήσει, με μεγάλα κενά να παραμένουν σχετικά με τα περίπλοκα βήματα που προβλέπει, συμπεριλαμβανομένης τον αφοπλισμό της Χαμάς καθώς οι ισραηλινές δυνάμεις αποσύρονται σταδιακά.
«Συνεχίζουμε να συνεργαζόμαστε στενά με τον σύμμαχό μας το Ισραήλ για την εφαρμογή της ιστορικής ειρηνευτικής συμφωνίας του Προέδρου Τραμπ για τη Γάζα και την ενίσχυση της περιφερειακής ασφάλειας», δήλωσε η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου Άννα Κέλι, όταν ρωτήθηκε για τις προτεραιότητες των ΗΠΑ για τη συνάντηση.
Το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν
Η επίσκεψη του Νετανιάχου, που είχε αρχικά προγραμματιστεί για τις 18 Φεβρουαρίου, προωθήθηκε εν μέσω της ανανεωμένης εμπλοκής των ΗΠΑ με το Ιράν. Και οι δύο πλευρές στη συνάντηση της περασμένης εβδομάδας στο Ομάν δήλωσαν ότι ήταν θετική και ότι αναμένονται σύντομα περαιτέρω συνομιλίες.
Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, δήλωσε την περασμένη εβδομάδα, πριν από τη συνάντηση στο Ομάν, ότι οι συνομιλίες θα πρέπει να περιλαμβάνουν το εύρος των πυραύλων του Ιράν, την υποστήριξή του σε ομάδες που ενεργούν ως αντιπρόσωποί (proxes) του και τη μεταχείριση του ίδιου του λαού του.
Το Ιράν, το οποίο έχει αποκλείσει περιορισμούς στους πυραύλους του, δήλωσε ότι οι συζητήσεις της Παρασκευής περιορίστηκαν σε πυρηνικά ζητήματα.
Ο Τραμπ ήταν ασαφής σχετικά με την επέκταση των διαπραγματεύσεων. Σύμφωνα με δηλώσεις του στο Axios την Τρίτη, ήταν «αυτονόητο» ότι οποιαδήποτε συμφωνία θα κάλυπτε το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, αλλά θεωρούσε επίσης πιθανό να εξεταστεί και το ζήτημα των αποθεμάτων πυραύλων.
Το Ιράν δηλώνει ότι οι πυρηνικές του δραστηριότητες έχουν ειρηνικούς σκοπούς, ενώ οι ΗΠΑ και το Ισραήλ το έχουν κατηγορήσει για προηγούμενες προσπάθειες ανάπτυξης πυρηνικών όπλων.
Τον περασμένο Ιούνιο, οι ΗΠΑ συμμετείχαν στις επιθέσεις του Ισραήλ εναντίον ιρανικών πυρηνικών εγκαταστάσεων κατά τη διάρκεια ενός 12ήμερου πολέμου.
Το Ισραήλ προκάλεσε επίσης σοβαρές ζημιές στην αεροπορική άμυνα και το οπλοστάσιο πυραύλων του Ιράν. Ωστόσο, σύμφωνα με δύο Ισραηλινούς αξιωματούχους, υπάρχουν ενδείξεις ότι το Ιράν προσπαθεί να αποκαταστήσει αυτές τις δυνατότητες, κάτι που το Ισραήλ θεωρεί στρατηγική απειλή.
Ο Τραμπ είχε απειλήσει τον περασμένο μήνα να παρέμβει στρατιωτικά κατά τη διάρκεια της αιματηρής καταστολής των αντικυβερνητικών διαδηλώσεων σε ολόκληρο το Ιράν, αλλά τελικά δεν το έκανε.
Οι ενδεχόμενες εντάσεις
Αν και ο Τραμπ και ο Νετανιάχου είναι σε μεγάλο βαθμό συντονισμένοι και οι ΗΠΑ παραμένουν ο κύριος προμηθευτής όπλων του Ισραήλ, οι συζητήσεις της Τετάρτης ενδέχεται να φέρουν στην επιφάνεια εντάσεις.
Μέρος του σχεδίου του Τραμπ για τη Γάζα προβάλλει την προοπτική της τελικής δημιουργίας παλαιστινιακού κράτους - κάτι στο οποίο ο Νετανιάχου και η συμμαχία του, η πιο ακροδεξιά στην ιστορία του Ισραήλ, αντιτίθενται εδώ και καιρό.
Το υπουργικό συμβούλιο ασφαλείας του Νετανιάχου ενέκρινε την Κυριακή μέτρα που θα διευκολύνουν τους Ισραηλινούς εποίκους στην κατεχόμενη Δυτική Όχθη να αγοράσουν γη, ενώ παράλληλα θα παραχωρήσουν στο Ισραήλ ευρύτερες εξουσίες σε μια περιοχή που οι Παλαιστίνιοι θεωρούν ως το επίκεντρο ενός μελλοντικού κράτους. Η απόφαση του Ισραήλ προκάλεσε διεθνή καταδίκη.
«Είμαι κατά της προσάρτησης», δήλωσε ο Τραμπ στο Axios, επαναλαμβάνοντας τη θέση του επί του θέματος. «Έχουμε αρκετά πράγματα να σκεφτούμε τώρα».
