Κλιμακώνεται επικίνδυνα η ένταση στη μεθόριο Πακιστάν – Αφγανιστάν τις τελευταίες ώρες, με την πακιστανική κυβέρνηση να κάνει λόγο για κήρυξη «ανοικτού πολέμου».
Το Πακιστάν προχώρησε την Παρασκευή σε βομβαρδισμούς στόχων στο Αφγανιστάν, αφού νωρίτερα οι Αφγανοί Ταλιμπάν ανακοίνωσαν μεγάλη επίθεση εναντίον πακιστανικών στρατιωτικών θέσεων κοντά στα σύνορα. Πρόκειται για τη νεότερη κλιμάκωση των εντάσεων μεταξύ των δύο γειτονικών χωρών.
Η κυβέρνηση των Ταλιμπάν δήλωσε ότι εξαπέλυσε επιθέσεις σε πακιστανικές στρατιωτικές βάσεις κοντά στα σύνορα το βράδυ της Πέμπτης. Το Πακιστάν απάντησε μέσα σε λίγες ώρες, πλήττοντας στόχους στην αφγανική πρωτεύουσα, την Καμπούλ, καθώς και στις επαρχίες Κανταχάρ και Πακτίκα.
Οι βομβαρδισμοί συνιστούν τη σοβαρότερη εξέλιξη στο πλαίσιο των συνεχιζόμενων εντάσεων, παρά την κατάπαυση του πυρός που είχε συμφωνηθεί τον περασμένο Οκτώβριο, έπειτα από μία εβδομάδα φονικών συγκρούσεων με περισσότερους από 70 νεκρούς.
Πηγές της κυβέρνησης των Ταλιμπάν ανέφεραν στο BBC ότι οι επιθέσεις πραγματοποιήθηκαν με μη επανδρωμένα αεροσκάφη (drones) που εκτοξεύθηκαν από αφγανικό έδαφος.
Πακιστανός στρατιωτικός αξιωματικός επιβεβαίωσε ότι drones των Αφγανών Ταλιμπάν στόχευσαν τρεις τοποθεσίες - τη σχολή πυροβολικού του στρατού στη Νοβσέρα, περιοχή κοντά σε στρατιωτική ακαδημία στο Αμποταμπάντ και σημείο κοντά σε δημοτικό σχολείο στο Σουάμπι - προσθέτοντας ότι όλα καταστράφηκαν.
Οι επιθέσεις αυτές χαρακτηρίζονται άνευ προηγουμένου. Εκτιμάται ότι οι Ταλιμπάν βασίζονται κυρίως σε εμπορικά διαθέσιμα drones, στα οποία προσαρμόζουν αυτοσχέδιους εκρηκτικούς μηχανισμούς, γεγονός που περιορίζει την εμβέλεια και την ακρίβεια στόχευσης.
Εκπρόσωπος του πακιστανικού στρατού ανέφερε ότι στοχοποιήθηκαν 22 στρατιωτικές εγκαταστάσεις σε όλο το Αφγανιστάν, μεταξύ άλλων στην Καμπούλ και την Κανταχάρ, και ότι δόθηκε «ιδιαίτερη προσοχή» ώστε να αποφευχθούν απώλειες αμάχων.
Σύμφωνα με τους πακιστανικούς ισχυρισμούς, τουλάχιστον 274 μαχητές των Ταλιμπάν σκοτώθηκαν, 73 θέσεις εντός του Αφγανιστάν καταστράφηκαν και 18 καταλήφθηκαν. Επιπλέον, εκτιμάται ότι καταστράφηκαν 115 άρματα μάχης, τεθωρακισμένα οχήματα και συστήματα πυροβολικού.
Δώδεκα Πακιστανοί στρατιώτες σκοτώθηκαν, 27 τραυματίστηκαν και ένας αγνοείται εν ώρα μάχης.
Από την πλευρά τους, οι Αφγανοί Ταλιμπάν ανέφεραν ότι 13 ένοπλοί τους σκοτώθηκαν και 22 τραυματίστηκαν, ενώ 13 άμαχοι τραυματίστηκαν και άγνωστος αριθμός σκοτώθηκε. Ο εκπρόσωπός τους, Μουτζαχίντ, δήλωσε ότι βομβαρδίστηκε το σπίτι αγρότη στην Τζαλαλαμπάντ με αποτέλεσμα να σκοτωθούν μέλη της οικογένειάς του, ενώ δέχθηκε επίθεση και θρησκευτική σχολή στην Πακτίκα.
Ο ίδιος ισχυρίστηκε ότι 55 Πακιστανοί στρατιώτες σκοτώθηκαν, εκ των οποίων οι σοροί 23 μεταφέρθηκαν πίσω στο Αφγανιστάν, ότι άλλοι συνελήφθησαν ζωντανοί και ότι 19 βάσεις καταστράφηκαν. Οι ισχυρισμοί αυτοί δεν έχουν επιβεβαιωθεί ανεξάρτητα.
Γιατί κλιμακώνεται η ένταση
Οι αεροπορικές επιδρομές έρχονται μετά από μήνες εχθροπραξιών. Η τελευταία σοβαρή έξαρση σημειώθηκε τον Οκτώβριο, οπότε επιτεύχθηκε εύθραυστη κατάπαυση του πυρός με τη μεσολάβηση της Τουρκία και του Κατάρ.
Το Πακιστάν κατηγορεί την κυβέρνηση των Ταλιμπάν στο Αφγανιστάν ότι στηρίζει «αντιπακιστανικές τρομοκρατικές ομάδες», τις οποίες θεωρεί υπεύθυνες για επιθέσεις αυτοκτονίας στο Πακιστάν, συμπεριλαμβανομένης πρόσφατης επίθεσης σε τζαμί στο Ισλαμαμπάντ. Οι κατηγορίες απορρίπτονται από τους Ταλιμπάν, οι οποίοι υποστηρίζουν ότι το αφγανικό έδαφος δεν χρησιμοποιείται για απειλές κατά τρίτων χωρών.
Από την πλευρά τους, οι Ταλιμπάν κατηγορούν το Πακιστάν για απρόκλητες επιθέσεις με θύματα αμάχους. Το Ισλαμαμπάντ υποστηρίζει ότι στοχοποιεί αποκλειστικά μαχητές. Νωρίτερα μέσα στην εβδομάδα, πακιστανικές αεροπορικές επιδρομές στο Αφγανιστάν φέρονται, σύμφωνα με τους Ταλιμπάν, να προκάλεσαν τον θάνατο τουλάχιστον 18 ανθρώπων, μεταξύ των οποίων γυναίκες και παιδιά.
Τι διαφοροποιεί τη σημερινή κλιμάκωση
Απέναντι σε ένα πυρηνικά οπλισμένο Πακιστάν, αναλυτές θεωρούν απίθανη την εμπλοκή των Ταλιμπάν σε συμβατικό πόλεμο. Ωστόσο, οι Αφγανοί Ταλιμπάν διαθέτουν μακρά εμπειρία ανταρτοπολέμου. Αυτό που καθιστά τον τελευταίο γύρο πληγμάτων ιδιαίτερα κρίσιμο είναι ότι οι πακιστανικές επιδρομές φέρονται να στοχεύουν κυβερνητικές εγκαταστάσεις των Ταλιμπάν, και όχι μόνο τρομοκρατικούς στόχους στο Αφγανιστάν, όπως σημείωσε ο Μάικλ Κούγκελμαν στο BBC.
Παράλληλα, η ρητορική των Ταλιμπάν υποδηλώνει πρόθεση για «αδιάκοπες επιθέσεις» κατά του Πακιστάν, δημιουργώντας συνθήκες υψηλού κινδύνου για ευρύτερη σύγκρουση. Ο στρατιωτικός αρχηγός των Αφγανών Ταλιμπάν, Κάρι Μοχάμεντ Φασιχουντίν, δήλωσε σε βιντεοσκοπημένο μήνυμα ότι το Πακιστάν μπορεί να αναμένει «ακόμη πιο αποφασιστική απάντηση» στο μέλλον.
Οι επιθέσεις σε περιοχές όπως το Αμποταμπάντ και το Σουάμπι καταδεικνύουν τη δυνατότητα των Ταλιμπάν να διεισδύουν βαθύτερα στο πακιστανικό έδαφος σε σχέση με το παρελθόν.
