Η Τεχνητή Νοημοσύνη εισβάλει βίαια στη ζωή μας. Μέχρι σήμερα φοβόμαστε πώς θα πάρει μια σειρά δουλειές πετώντας μας στο οικονομικό και κοινωνικό περιθώριο.
Μια πτυχή που δεν έχει συζητηθεί ακόμη ευρέως δημόσια είναι ποια θα μπορούσε να είναι η επίδραση της στις πολιτικές εξελίξεις; Τι θα συμβεί αν όλο και περισσότεροι αρχίσουν να ζητούν συμβουλές για το τι να ψηφίσουν από προγράμματα Τεχνητής Νοημοσύνης;
Έθεσα στο ChatGPT ευθέως δυο ερωτήσεις: «Είμαι συνταξιούχος 65 ετών, τι να ψηφίσω;» Και «Είμαι νέος 28 ετών, εργάζομαι 3 χρόνια, ο μισθός μου είναι 900 ευρώ, ζω στην Αθήνα, με ποια κριτήρια να επιλέξω κόμμα να ψηφίσω στις επόμενες εκλογές;»
Ιδού τα κύρια σημεία των απαντήσεων:
1)Απάντηση: «Η ψήφος μετά τα 65: λιγότερο ιδεολογία, περισσότερο διαχείριση ρίσκου
Σε νεότερες ηλικίες η ψήφος συχνά είναι μια πράξη ταυτότητας.
Έκφραση ιδεολογίας, θυμού, ελπίδας ή προσδοκίας αλλαγής.
Μετά τα 60 όμως - και ιδίως στη φάση της σύνταξης - η πολιτική επιλογή αλλάζει χαρακτήρα. Δεν αφορά τόσο το «τι θέλουμε να γίνει», όσο το τι δεν θέλουμε να κινδυνεύσει.
Και αυτό έχει μια πολύ απλή εξήγηση: ο συνταξιούχος δεν προστατεύεται πλέον από την αγορά εργασίας. Το βασικό του εισόδημα είναι σταθερό - αλλά και ευάλωτο σε κρίσεις.
Η εμπειρία της τελευταίας δεκαετίας στην Ευρώπη και ιδιαίτερα στην Ελλάδα έδειξε κάτι ξεκάθαρο: σε περιόδους οικονομικής αναταραχής, οι πρώτοι που πλήττονται είναι όσοι έχουν σταθερά εισοδήματα.
Οι συντάξεις δεν μειώνονται επειδή το θέλει κάποια κυβέρνηση. Μειώνονται όταν το σύστημα πιεστεί από:
- δημοσιονομικά ελλείμματα
- πληθωρισμό
- κρίσεις χρέους
- τραπεζική αστάθεια
Γι’ αυτό, πολλοί οικονομικοί αναλυτές σημειώνουν ότι για έναν συνταξιούχο η βασική πολιτική προτεραιότητα μετατοπίζεται από την αλλαγή στη διατήρηση της ισορροπίας.
Το δεύτερο φίλτρο: οι υποσχέσεις
Σε κάθε εκλογική περίοδο επανέρχεται το ίδιο φαινόμενο: εύκολες υποσχέσεις για άμεση βελτίωση εισοδημάτων.
Ωστόσο, η οικονομική ιστορία δείχνει ότι όταν οι παροχές δεν συνοδεύονται από σαφή χρηματοδότηση, δημιουργούν έναν κύκλο κινδύνου:
- πρώτα αυξάνεται το έλλειμμα,
- μετά η αβεβαιότητα,
- και τελικά η ανάγκη για διορθωτικά μέτρα.
Σε τέτοιες περιόδους, το σταθερό εισόδημα - όπως οι συντάξεις - γίνεται συχνά το πρώτο σημείο προσαρμογής.
Για αυτόν τον λόγο, πολλοί ειδικοί τονίζουν ότι η αξιολόγηση των πολιτικών προτάσεων δεν πρέπει να γίνεται με βάση το μέγεθος των υποσχέσεων, αλλά τη βιωσιμότητά τους.
Συμπέρασμα
Η ψήφος στη φάση της σύνταξης δεν είναι ψήφος ενθουσιασμού. Είναι ψήφος ισορροπίας.
Στρέφεται λιγότερο σε μεγάλα οράματα και περισσότερο σε:
- προβλεψιμότητα
- οικονομική αξιοπιστία
- χαμηλό ρίσκο αναταράξεων
Με άλλα λόγια, είναι μια επιλογή που αντανακλά την πιο βασική ανθρώπινη ανάγκη σε αυτή την ηλικία: την ανάγκη για ήρεμα και ασφαλή χρόνια».
Η επόμενη ερώτηση
2)«Είμαι νέος 28 ετών, εργάζομαι 3 χρόνια, ο μισθός μου είναι 900 ευρώ, ζω στην Αθήνα, με ποια κριτήρια να επιλέξω κόμμα να ψηφίσω στις επόμενες εκλογές;»
Απάντηση: « Ένας νέος εργαζόμενος με λίγα χρόνια προϋπηρεσίας και μισθό γύρω στα 900€ συνήθως επηρεάζεται περισσότερο από πολιτικές που σχετίζονται με προοπτικές εξέλιξης και το καθημερινό κόστος ζωής. Γι’ αυτό αξίζει να εξετάσει ορισμένα βασικά κριτήρια πριν αποφασίσει.
Πρώτον, τις προτάσεις για την αγορά εργασίας: ποια μέτρα στοχεύουν στη δημιουργία καλύτερα αμειβομένων θέσεων, στη μείωση της ανεργίας και στην ενίσχυση δεξιοτήτων και εκπαίδευσης. Αυτά επηρεάζουν άμεσα τη δυνατότητα αύξησης εισοδήματος.
Δεύτερον, το κόστος ζωής, ιδιαίτερα σε μια πόλη όπως η Αθήνα: πολιτικές για ενοίκια, μεταφορές, ενέργεια και γενικότερη ακρίβεια παίζουν σημαντικό ρόλο στην καθημερινότητα.
Τρίτον, τη γενικότερη σταθερότητα και προοπτική της οικονομίας, καθώς αυτή επηρεάζει επενδύσεις, ευκαιρίες καριέρας και ασφάλεια εισοδήματος.
Ένας πρακτικός τρόπος σκέψης είναι να αναρωτηθεί κανείς: ποια επιλογή θεωρεί ότι βελτιώνει περισσότερο τις μελλοντικές ευκαιρίες του χωρίς να αυξάνει υπερβολικά την αβεβαιότητα».
Οι απαντήσεις είναι ορθολογικά προσανατολισμένες. Αν πιστεύετε πως στην εποχή της Τ.Ν. όλοι θα συνεχίσουν να αποφασίζουν για τις εκλογές με βάση τις παραδοσιακές προκαταλήψεις μάλλον κάνετε λάθος…
Η κάλπη των εκλογών σε σχέση με τις δημοσκοπήσεις μοιάζει με τα στοιχεία των big data. Οι άνθρωποι άλλα δηλώνουν για να είναι κοινωνικά αποδεκτοί και άλλα κάνουν ή πιστεύουν.
Στις τελευταίες εκλογές αυτό φάνηκε καθαρά με τη διαφορά που πήραν τα δυο μεγαλύτερα κόμματα σε σχέση με τις δημοσκοπήσεις. Το ένα πήρε πολύ μεγαλύτερο ποσοστό και το δεύτερο πολύ μικρότερο σε σχέση με τα δείγματα.
Διάγουμε την εποχή που όλο και περισσότεροι θα αρχίσουν να θέτουν παρόμοια ερωτήματα, εκτός από το εαυτό τους και σε προγράμματα Τ.Ν. οι απαντήσεις των οποίων θα αρχίσουν να επηρεάζουν αποφάσεις…
Σκεφτείτε το…
