Η Γροιλανδία επανέρχεται στο επίκεντρο μιας γεωπολιτικής αντιπαράθεσης που απειλεί να δοκιμάσει τα όρια της διατλαντικής συμμαχίας. Οι δημόσιες δηλώσεις και οι υπαινιγμοί της κυβέρνησης Τραμπ περί ενδεχόμενης απόκτησης του αρκτικού εδάφους έχουν προκαλέσει έντονη ανησυχία στην Κοπεγχάγη και στους συμμάχους του ΝΑΤΟ, με τη Δανία να προειδοποιεί ανοιχτά για τις συνέπειες που θα είχε ακόμη και η σκέψη στρατιωτικής επέμβασης.
Σε δηλώσεις που μεταδόθηκαν σε εθνικό τηλεοπτικό δίκτυο, η Μέτε Φρέντερικσεν υπενθύμισε στους Δανούς ότι είχε ήδη «καταστήσει απολύτως σαφές ποια είναι η θέση του Βασιλείου της Δανίας και ότι η Γροιλανδία έχει επανειλημμένως δηλώσει πως δεν επιθυμεί να αποτελέσει μέρος των Ηνωμένων Πολιτειών».
Παράλληλα, προειδοποίησε και για τις συνέπειες μιας ενδεχόμενης στρατιωτικής ενέργειας των ΗΠΑ για την κατάληψη της Γροιλανδίας – κάτι που ο πρόεδρος Τραμπ έχει επιδεικτικά αρνηθεί να αποκλείσει.
«Καταρχάς, νομίζω ότι πρέπει να παίρνουμε σοβαρά τον πρόεδρο των ΗΠΑ όταν λέει ότι θέλει τη Γροιλανδία», δήλωσε η Φρέντερικσεν, αντανακλώντας την αυξημένη ανησυχία για τις προθέσεις του Τραμπ μετά την εξαιρετικά ασυνήθιστη στρατιωτική του ενέργεια στη Βενεζουέλα.
«Αλλά θέλω επίσης να καταστήσω σαφές ότι αν οι ΗΠΑ επιλέξουν να επιτεθούν στρατιωτικά σε άλλη χώρα-μέλος του ΝΑΤΟ, τότε όλα σταματούν – συμπεριλαμβανομένου του ΝΑΤΟ και, κατά συνέπεια, της ασφάλειας που παρέχεται από το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου», πρόσθεσε.
Πρόκειται για μια σοβαρή και ευρέως διαδεδομένη ανησυχία μεταξύ των συμμάχων του ΝΑΤΟ ότι το ζήτημα της Γροιλανδίας έχει τη δυναμική όχι μόνο να εξοργίσει και να ταπεινώσει έναν μακροχρόνιο εταίρο των ΗΠΑ, αλλά και να διαρρήξει τη δυτική στρατιωτική συμμαχία καθώς οι πιέσεις από την Ουάσινγκτον κλιμακώνονται.
Αργά τη Δευτέρα, ο αναπληρωτής προσωπάρχης του Λευκού Οίκου για θέματα πολιτικής, Στίβεν Μίλερ, επανέλαβε τους ισχυρισμούς ότι «η Γροιλανδία θα πρέπει να αποτελεί μέρος των Ηνωμένων Πολιτειών», απορρίπτοντας ωστόσο το ενδεχόμενο να απαιτηθεί στρατιωτική βία για την απόκτησή της.
«Κανείς δεν πρόκειται να πολεμήσει στρατιωτικά τις Ηνωμένες Πολιτείες για το μέλλον της Γροιλανδίας», δήλωσε ο Μίλερ στο CNN.
Όταν πιέστηκε να απαντήσει αν η στρατιωτική επέμβαση έχει αποκλειστεί, ο Μίλερ αμφισβήτησε αντ’ αυτού τη διεκδίκηση της Δανίας επί της αρκτικής περιοχής.
Reuters - Γροιλανδία: Φτάνει πια με τις επαναλαμβανόμενες απειλές του Τραμπ
Παράλληλα, η επιβεβαίωση από τον Ντόναλντ Τραμπ της πρόθεσής του να αναλάβουν οι ΗΠΑ τον έλεγχο της Γροιλανδίας προκάλεσε τη Δευτέρα διεθνείς αντιδράσεις.
«Φτάνει πια», δήλωσε ο πρωθυπουργός της Γροιλανδίας, Γενς Φρέντερικ Νίλσεν, μετά τις επαναλαμβανόμενες δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ για το νησί της Δανίας όπου θέλει να υψώσει την αμερικανική σημαία.
«Όχι άλλη πίεση. Όχι άλλα υπονοούμενα. Όχι άλλες φαντασιώσεις προσάρτησης. Είμαστε ανοικτοί στον διάλογο. Είμαστε ανοικτοί στις συνομιλίες. Αλλά αυτό πρέπει να γίνει μέσω των κατάλληλων διαύλων και με σεβασμό του διεθνούς δικαίου», έγραψε στο Facebook ο επικεφαλής της κυβέρνησης της Γροιλανδίας.
Όταν ρωτήθηκε από το αμερικανικό περιοδικό The Atlantic για τις επιπλοκές για τη Γροιλανδία της στρατιωτικής επιχείρησης που διεξήγαγαν οι ειδικές αμερικανικές δυνάμεις στη Βενεζουέλα, ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι εναπόκειται στους εταίρους του να τις αξιολογήσουν: «Θα πρέπει να διαμορφώσουν τη δική τους γνώμη», απάντησε.
«Χρειαζόμαστε τη Γροιλανδία από άποψη εθνικής ασφάλειας, και η Δανία δεν θα μπορεί να το κάνει», τόνισε στη συνέχεια ο Αμερικανός πρόεδρος ενώπιον των δημοσιογράφων που επέβαιναν στο προεδρικό αεροσκάφος το βράδυ της Κυριακής.
Και πρόσθεσε: «Εμείς θα ασχοληθούμε με τη Γροιλανδία σε περίπου δύο μήνες... ας μιλήσουμε για τη Γροιλανδία σε 20 ημέρες».
Για τη βουλευτή Ααζα Τσέμνιτς, που εκπροσωπεί τη Γροιλανδία στο κοινοβούλιο της Δανίας, πρέπει να «είμαστε έτοιμοι για όλα τα σενάρια».
«Είτε πρόκειται για τη ρήξη ενός καλωδίου επικοινωνίας είτε για τις απειλές του Τραμπ, ο λαός της Γροιλανδίας πρέπει να προετοιμαστεί», δήλωσε στο Γαλλικό Πρακτορείο.
Μεγάλο νησί στην Αρκτική, με 57.000 κατοίκους, η Γροιλανδία διαθέτει σημαντικούς ορυκτούς πόρους, στην πλειονότητά τους ανεκμετάλλευτους και θεωρείται στρατηγική τοποθεσία.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν ήδη μια στρατιωτική βάση εκεί και διαχειρίζονταν περίπου δέκα κατά τη διάρκεια του ψυχρού πολέμου.
Η Ευρώπη στο πλευρό της Δανίας
Την ίδια στιγμή, οι Ευρωπαίοι ηγέτες συσπειρώθηκαν υπέρ της Δανίας και της Γροιλανδίας, με τον Βρετανό πρωθυπουργό Κιρ Στάρμερ να δηλώνει επίσης την υποστήριξή του στη Δανή ομόλογό του.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση αναμένει από τους εταίρους της να σεβαστούν τις αρχές της κυριαρχίας και της εδαφικής ακεραιότητας, υπογράμμισε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Παράλληλα, η Γαλλία επανέλαβε τη στήριξή της προς την εθνική κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα της Δανίας και της Γροιλανδίας έπειτα από της νέες απειλές του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ να περάσει η Γροιλανδία υπό αμερικανικό έλεγχο.
Κληθείς να σχολιάσει σχετικά ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών, Πασκάλ Κονφαβρέ δήλωσε στο τηλεοπτικό δίκτυο TF1 TV: «Πρόκειται για αλληλεγγύη προς την Δανία...Η Γροιλανδία ανήκει στον λαό της Γροιλανδίας και στον λαό της Δανίας. Σε αυτούς εναπόκειται να αποφασίσουν τι θέλουν να κάνουν. Τα σύνορα δεν μπορεί να αλλάζουν δια της βίας».
Επίσης, ο Γερμανός υπουργός Εξωτερικών, Γιόχαν Βάντεφουλ δήλωσε ότι η Γροιλανδία ανήκει στη Δανία και ότι η συμμαχία του ΝΑΤΟ μπορεί να έχει συνομιλίες για την ενίσχυση της προστασίας της αν κριθεί απαραίτητο.
Συγκεκριμένα, μιλώντας σε δημοσιογράφους στη Λιθουανία, ο Βάντερφουλ είπε ότι η Γερμανία έχει ερωτήματα σχετικά με την απομάκρυνση του Μαδούρο και τόνισε ότι ο λαός της Βενεζουέλας θα πρέπει να καθορίσει το μέλλον της χώρας του με ελεύθερες και δίκαιες εκλογές.
Επίσης, ο υπουργός υπογράμμισε ότι η Γροιλανδία είναι τμήμα της Δανίας.
«Και δεδομένου ότι η Δανία είναι μέλος του ΝΑΤΟ, η Γροιλανδία, επί της αρχής, θα βρίσκεται για την άμυνά της υπό την αιγίδα του ΝΑΤΟ. Και αν υπάρχουν περαιτέρω απαιτούμενα για την ενίσχυση των αμυντικών προσπαθειών που αφορούν τη Γροιλανδία, τότε θα πρέπει να το συζητήσουμε αυτό εντός του πλαισίου της Συμμαχίας», κατέληξε ο Βάντερφουλ χωρίς να επεκταθεί για τη φύση αυτών των συνομιλιών.
Ξεκάθαρος ο Τραμπ: Χρειαζόμαστε τη Γροιλανδία
Υπενθυμίζεται ότι, ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ επανέλαβε για πολλοστή φορά χθες Κυριακή τη θέση του κατά την οποία η Γροιλανδία «πρέπει» να γίνει μέρος των ΗΠΑ για την «ασφάλειά» τους -- ώρες μετά την έκκληση της πρωθυπουργού της Δανίας η Ουάσιγκτον να σταματήσει τις απειλές για την περιοχή αυτή.
«Χρειαζόμαστε τη Γροιλανδία από την άποψη της εθνικής ασφάλειας κι η Δανία δεν θα είναι σε θέση να την κρατήσει», απάντησε ο ρεπουμπλικάνος ερωτηθείς σχετικά από δημοσιογράφους που τον συνόδευαν στο προεδρικό αεροσκάφος.
Όταν ρωτήθηκε πώς θα δικαιολογήσει την ανάκτηση του ελέγχου του αυτόνομου νησιού, ο Τραμπ απάντησε ότι θα γίνει για λόγους εθνικής ασφάλειας, σημειώνοντας ότι είναι προς το συμφέρον και της ΕΕ.
«Λέω απλώς ότι χρειαζόμαστε τη Γροιλανδία από άποψη εθνικής ασφάλειας και η ΕΕ χρειάζεται να την έχουμε (υπό τον έλεγχό μας) και το γνωρίζουν αυτό», είπε χαρακτηριστικά.
«Θα ασχοληθούμε με τη Γροιλανδία σε περίπου δύο μήνες (…) θα μιλήσουμε για τη Γροιλανδία σε 20 ημέρες», πρόσθεσε.
Η ανάρτηση που άναψε φωτιές
Υπενθυμίζεται, επίσης, ότι ο πρέσβης της Δανίας στις ΗΠΑ ζήτησε την Κυριακή «απόλυτο σεβασμό» στην εδαφική ακεραιότητα της Γροιλανδίας, μετά από ένα tweet της συζύγου του αναπληρωτή προσωπάρχη του Λευκού Οίκου Στίβεν Μίλερ, η οποία ανήρτησε μια φωτογραφία της Γροιλανδίας με τα χρώματα της σημαίας των ΗΠΑ.
Η Κέιτι Μίλερ, σύζυγος του αναπληρωτή προσωπάρχη της αμερικανικής προεδρίας, ανήρτησε στον λογαριασμό της στο X χθες Σάββατο μια φωτογραφία της Γροιλανδίας χρωματισμένης με την αμερικανική σημαία. Η φωτογραφία συνοδευόταν από μια λεζάντα που έγραφε με κεφαλαία γράμματα: «ΣΥΝΤΟΜΑ».
Ο Αμερικανός πρόεδρος, Ντόναλντ Τραμπ έχει δηλώσει αρκετές φορές στη διάρκεια των ετών ότι η Γροιλανδία, ένα έδαφος της Δανίας που διαθέτει εκτεταμένη αυτονομία, θα πρέπει να γίνει τμήμα των Ηνωμένων Πολιτειών, επικαλούμενος λόγους ασφαλείας και το ενδιαφέρον για τους ορυκτούς πόρους του νησιού.
Η Γροιλανδία και η Δανία έχουν απορρίψει την ιδέα.
Οι εντάσεις μεταξύ των δύο χωρών αναζωπυρώθηκαν μετά την απόφαση του Τραμπ να διορίσει στα τέλη Δεκεμβρίου τον κυβερνήτη της Λουιζιάνας Τζεφ Λάντρι ειδικό απεσταλμένο στη Γροιλανδία.
«Μια φιλική υπενθύμιση προς τις ΗΠΑ και το Βασίλειο της Δανίας: είμαστε στενοί σύμμαχοι και θα πρέπει να συνεχίσουμε να συνεργαζόμαστε ως τέτοιοι», δήλωσε ο πρεσβευτής της Δανίας στις ΗΠΑ Τζέσπερ Μίλερ Σόρενσεν σε απάντηση στο tweet της Κέιτι Μίλερ.
«Και ναι, περιμένουμε απόλυτο σεβασμό στην εδαφική ακεραιότητα του Βασιλείου της Δανίας», έγραψε.
Η Μίλερ είχε διατελέσει σύμβουλος και εκπρόσωπος της της Επιτροπής DOGE για την αποτελεσματικότητα της κυβέρνησης, με επικεφαλής τότε τον Ίλον Μασκ, πριν προσληφθεί από τον δισεκατομμυριούχο στον ιδιωτικό τομέα.
Η ανάρτηση της Μίλερ στο X έρχεται μετά τη σύλληψη του προέδρου της Βενεζουέλας Νικολάς Μαδούρο και της συζύγου του από τον αμερικανικό στρατό σε επιχείρηση στο Καράκας.
Η επιχείρηση στη Βενεζουέλα θεωρείται από ειδικούς ως προειδοποίηση προς συμμάχους των ΗΠΑ που ανησυχούν για τις απειλές του Τραμπ να αρπάξει στρατηγικούς πόρους, ξεκινώντας από τη δηλωμένη πρόθεσή του να προσαρτήσει τη Γροιλανδία.
Από την πλευρά της, η Φρέντερικσεν αντέδρασε χθες τονίζοντας ότι ζητεί «έντονα από τις ΗΠΑ να σταματήσουν τις απειλές τους εναντίον ενός ιστορικού συμμάχου και εναντίον μιας άλλης χώρα και ενός άλλου λαού που έχουν δηλώσει ξεκάθαρα ότι δεν είναι προς πώληση».
«Πρέπει να το πω πολύ ξεκάθαρα στις Ηνωμένες Πολιτείες: δεν έχει κανένα νόημα να μιλάτε για την ανάγκη των ΗΠΑ να πάρουν τον έλεγχο της Γροιλανδίας. Οι ΗΠΑ δεν έχουν το δικαίωμα να προσαρτήσουν καμία από τις τρεις χώρες του Βασιλείου της Δανίας», πρόσθεσε.
