Ένας χρόνος συμπληρώθηκε από τη στιγμή που ο Ντόναλντ Τραμπ παρέλαβε για δεύτερη φορά τα κλειδιά του Λευκού Οίκου, ξεκινώντας τη θητεία του ως ο 47ος πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών.
Από την πρώτη κιόλας ημέρα, ο Τραμπ κατέστησε σαφές ότι στόχος του ήταν να αλλάξει ριζικά τα – κατά τον ίδιο – κακώς κείμενα που παρέλαβε από τον προκάτοχό του, Τζο Μπάιντεν, και να υπερασπιστεί με κάθε μέσο το προεκλογικό του σύνθημα Make America Great Again.
Ύστερα από δώδεκα μήνες γεμάτους πολιτικές ανατροπές και αποφάσεις με αντίκτυπο τόσο στο εσωτερικό των ΗΠΑ όσο και στη διεθνή σκηνή, ο Ντόναλντ Τραμπ επιβεβαιώνει ότι δεν προτίθεται να ακολουθήσει συμβατικές νόρμες διακυβέρνησης. Αντιθέτως, συνεχίζει να αιφνιδιάζει τη διεθνή κοινότητα, παραμένοντας στο επίκεντρο ενός έντονα διχαστικού δημόσιου διαλόγου.
Ακολουθούν ορισμένα μόνο από τα βασικά ορόσημα της πολιτικής του Αμερικανού προέδρου μέσα στη χρονιά:
Καταιγισμός προεδρικών διαταγμάτων από τις πρώτες ημέρες
Ήδη από τις πρώτες ημέρες της επιστροφής του στον Λευκό Οίκο, ο Τραμπ έστειλε το μήνυμα ότι η δεύτερη θητεία του δεν θα ήταν λιγότερο απρόβλεπτη από την πρώτη. Από την προεκλογική του ακόμη εκστρατεία είχε προαναγγείλει την ανατροπή των πολιτικών του «sleepy Joe», όπως συχνά αποκαλούσε τον προκάτοχό του.
Με ταχύ ρυθμό, η νέα αμερικανική κυβέρνηση προχώρησε σε αποφάσεις που αφορούσαν τη μετανάστευση, την ενεργειακή πολιτική, τη δημόσια διοίκηση και την ακύρωση επιλογών της προηγούμενης κυβέρνησης, στέλνοντας το μήνυμα ότι δεν θα κινηθεί με σταδιακές προσαρμογές. Τα εκτελεστικά διατάγματα εξελίχθηκαν σε βασικό εργαλείο διακυβέρνησης, ενισχύοντας την εικόνα μιας προεδρίας που επιλέγει την ταχύτητα και τον αιφνιδιασμό.
Πηγή: AP Photo
«Βροχή» δασμών και αναταράξεις στις αγορές
Στο μέτωπο της οικονομίας, οι δασμοί αποτέλεσαν ένα από τα πιο ηχηρά εργαλεία της πολιτικής Τραμπ. Με το επιχείρημα της προστασίας της αμερικανικής βιομηχανίας και της διόρθωσης «άδικων εμπορικών πρακτικών», ο Αμερικανός πρόεδρος επανέφερε – ή απείλησε να επαναφέρει – δασμούς σε εισαγόμενα προϊόντα από μεγάλους εμπορικούς εταίρους των ΗΠΑ.
Κάθε σχετική ανακοίνωση συνοδευόταν από άμεσες αντιδράσεις σε χρηματιστήρια και συναλλαγματικές ισοτιμίες, αναδεικνύοντας τον βαθμό στον οποίο η εμπορική πολιτική του Λευκού Οίκου μπορούσε να επηρεάσει την παγκόσμια οικονομία μέσα σε λίγες ώρες.
Έναν χρόνο μετά, οι δασμοί έχουν εξελιχθεί σε κεντρικό μοχλό άσκησης πολιτικής πίεσης.
Αψιμαχίες στον Λευκό Οίκο με ξένους ηγέτες
Μέσα στους πρώτους μήνες της θητείας του, ο Ντόναλντ Τραμπ δεν δίστασε να μεταφέρει τις διαφωνίες του με ξένους ηγέτες ακόμη και εντός του Λευκού Οίκου, μπροστά στις κάμερες.
Χαρακτηριστικό ήταν το επεισόδιο με τον Ουκρανό πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι, όταν η συζήτηση για τη συνέχιση της αμερικανικής στήριξης εξελίχθηκε σε έντονο διάλογο, με τον Τραμπ να θέτει δημόσια όρους.
Πηγή: AP Photo
Αντίστοιχα τεταμένο ήταν το κλίμα και στη συνάντησή του με τον Καναδό πρωθυπουργό, Τζάστιν Τριντό, εν μέσω εμπορικών διαφωνιών, ενώ δημόσιες αιχμές ανταλλάγησαν και κατά την επίσκεψη του Γάλλου προέδρου Εμανουέλ Μακρόν, με επίκεντρο το ΝΑΤΟ και την άμυνα.
Έντονο κλίμα καταγράφηκε και κατά την επίσκεψη του προέδρου της Νότιας Αφρικής Σίριλ Ραμαφόσα, ενώ αντίστοιχο μοτίβο επαναλήφθηκε στη συνάντηση με τον Νοτιοκορεάτη πρόεδρο Γιουν Σοκ-γιολ, με αντικείμενο το κόστος της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας.
Στο στόχαστρο και οι Δημοκρατικοί
Καθ’ όλη τη διάρκεια του πρώτου έτους της δεύτερης θητείας του, ο Ντόναλντ Τραμπ διατήρησε σε υψηλούς τόνους τη σύγκρουσή του με το Δημοκρατικό Κόμμα, μεταφέροντας το κλίμα της προεκλογικής περιόδου στην καθημερινή πολιτική αντιπαράθεση.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτέλεσε η στάση του απέναντι στον Ζόχραν Μαμντανί, τον οποίο ο Τραμπ κατονόμασε δημόσια ως σύμβολο της «ριζοσπαστικής πτέρυγας» των Δημοκρατικών.
Οι αναφορές του Αμερικανού προέδρου στον Μαμντανί εντάχθηκαν σε μια ευρύτερη ρητορική που παρουσίαζε τους πολιτικούς του αντιπάλους ως απειλή για την οικονομία, την ασφάλεια και τη θεσμική σταθερότητα των ΗΠΑ.
Πηγή: AP Photo
Σημαντικό κεφάλαιο της εσωτερικής πολιτικής αντιπαράθεσης του Ντόναλντ Τραμπ αποτέλεσε η ανοιχτή σύγκρουσή του με τον κυβερνήτη της Καλιφόρνιας, Γκάβιν Νιούσομ, ο οποίος εξελίχθηκε σε έναν από τους πιο προβεβλημένους Δημοκρατικούς επικριτές του. Οι δημόσιες αντιπαραθέσεις των δύο ανδρών αφορούσαν ζητήματα μετανάστευσης, περιβαλλοντικής πολιτικής και δημόσιας ασφάλειας, με τον Τραμπ να κατηγορεί επανειλημμένα την Καλιφόρνια για «αποτυχία διακυβέρνησης» και τον Νιούσομ να απαντά ότι ο Λευκός Οίκος εργαλειοποιεί την πόλωση.
Η ρευστή σχέση με τον Ίλον Μασκ
Σημαντικό ενδιαφέρον προσέλκυσε και η πορεία της σχέσης του Τραμπ με τον Ίλον Μασκ. Αν και προεκλογικά θεωρούνταν στενός σύμμαχος, ο Μασκ αποστασιοποιήθηκε στη συνέχεια από τον Λευκό Οίκο, εκφράζοντας δημόσια διαφωνίες.
Πηγή: AP Photo
Παρά μια περίοδο έντασης και δημόσιων αιχμών, στο δεύτερο μισό του έτους καταγράφηκε νέα προσέγγιση, με ανταλλαγή θετικών δηλώσεων. Ωστόσο, η σχέση παρέμεινε ευμετάβλητη.
Γροιλανδία, Καναδάς και η 51η πολιτεία
Ενδεικτική ήταν η αναφορά του στη Γροιλανδία, όταν επανέφερε δημόσια το ενδεχόμενο αμερικανικού ενδιαφέροντος για το νησί, επικαλούμενος τη γεωστρατηγική και ενεργειακή του σημασία. Μέχρι και σήμερα, η επιθυμία του Τραμπ να αναλάβει τον έλεγχο της Γροιλανδίας δημιουργεί προβληματισμούς τόσο στους συμμάχους του στη Δύση, όσο και στη Ρωσία και την Κίνα.
Λίγο αργότερα, στο ίδιο πνεύμα αιφνιδιασμού κινήθηκαν και οι δηλώσεις του για τον Καναδά, όταν ανέφερε – σε χαλαρό αλλά δημόσιο τόνο – ότι θα μπορούσε να αποτελέσει την «51η πολιτεία» των Ηνωμένων Πολιτειών.
Η φράση αυτή, αν και δεν συνοδεύτηκε από επίσημη πολιτική πρωτοβουλία, προκάλεσε έντονο σχολιασμό και ανέδειξε τις ήδη τεταμένες σχέσεις των δύο χωρών λόγω εμπορίου και δασμών, υπενθυμίζοντας πόσο εύκολα μια δήλωση του Τραμπ μπορούσε να μετατραπεί σε διεθνές γεγονός.
Η συνάντηση με τον Πούτιν
Ιδιαίτερη βαρύτητα είχε και η συνάντηση του Τραμπ με τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν.
Η εικόνα των δύο ηγετών στο ίδιο τραπέζι, εν μέσω του πολέμου στην Ουκρανία, προκάλεσε παγκόσμιο ενδιαφέρον και έντονο συμβολισμό, επαναφέροντας το ενδεχόμενο απευθείας διαλόγου Ουάσιγκτον–Μόσχας.
Πηγή: AP Photo
Μηνύματα ισχύος σε Βενεζουέλα και Ιράν
Κατά το δεύτερο μισό της χρονιάς, ο Τραμπ επανέφερε τη στρατιωτική ισχύ στο επίκεντρο της εξωτερικής πολιτικής των ΗΠΑ. Η επέμβαση στη Βενεζουέλα και η σύλληψη του Νικολάς Μαδούρο, καθώς και η στρατιωτική επιχείρηση κατά του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν, αποτύπωσαν ένα σταθερό μοτίβο χρήσης ισχύος ως πολιτικού μηνύματος.
Ακόμη και η σκληρή ρητορική του απέναντι στο ΝΑΤΟ και οι απαιτήσεις για μεγαλύτερη οικονομική συνεισφορά των συμμάχων εντάχθηκαν στο ίδιο πλαίσιο αναδιαμόρφωσης των διεθνών ισορροπιών.
