Την έναρξη μιας νέας εποχής για την Ευρώπη σηματοδοτεί η φετινή Διάσκεψη του Μονάχου, με τους ηγέτες της Γηραιάς Ηπείρουν να χτυπούν «προειδοποιητικό καμπανάκι», τονίζοντας την ανάγκη να υπάρξουν σημαντικές αλλαγές μέσω μιας πυρηνικής ομπρέλας και ενός κοινού στρατού.
Χαρακτηριστικό είναι το γεγονός ότι ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς δήλωσε στο Μόναχο, σε μια αυστηρή προειδοποίηση προς τους ηγέτες του κόσμου, ότι η ηγεσία των ΗΠΑ δεν μπορεί πλέον να θεωρείται δεδομένη και ότι η Ευρώπη πρέπει να προετοιμαστεί να σταθεί πιο σταθερά στα πόδια της.
«Η ηγετική θέση των ΗΠΑ αμφισβητείται, ίσως έχει ήδη χαθεί», δήλωσε ο Μερτς κατά την έναρξη της Διάσκεψης για την Ασφάλεια στο Μόναχο, παρουσιάζοντας την πιο αυστηρή μέχρι στιγμής εκτίμηση του Βερολίνου για έναν κόσμο που καθορίζεται όλο και περισσότερο από την αντιπαλότητα των μεγάλων δυνάμεων. «Στην εποχή των μεγάλων δυνάμεων, η ελευθερία μας δεν είναι πλέον απλά εγγυημένη. Απειλείται».
Υποστήριξε ότι το ίδιο το παγκόσμιο σύστημα μπορεί να έχει ήδη καταρρεύσει. «Η διεθνής τάξη που βασίζεται σε δικαιώματα και κανόνες... δεν υπάρχει πλέον όπως παλιά», δήλωσε.
Μάλιστα, ο Γερμανός καγκελάριος έφερε ένα παράδειγμα από την ίδια την ιστορία της χώρας του. «Εμείς οι Γερμανοί γνωρίζουμε ότι ένας κόσμος όπου επικρατεί το δίκαιο του ισχυρού, θα ήταν ένα σκοτεινό μέρος», είπε. «Η χώρα μας ακολούθησε αυτόν τον δρόμο τον 20ό αιώνα, μέχρι το πικρό και φοβερό τέλος».
Το πιο εντυπωσιακό είναι ότι ο καγκελάριος επιβεβαίωσε τις συζητήσεις με τον Γάλλο πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν σχετικά με ένα ευρωπαϊκό πυρηνικό αποτρεπτικό μέσο.
Η ομιλία ισοδυναμούσε με μια στρατηγική επανατοποθέτηση της Γερμανίας: εξακολουθεί να είναι αγκυροβολημένη στο ΝΑΤΟ, αλλά προετοιμάζεται για ένα μέλλον στο οποίο οι αμερικανικές εγγυήσεις θα είναι λιγότερο αξιόπιστες και η Ευρώπη θα πρέπει να αναλάβει μεγαλύτερη ευθύνη.
Το μήνυμα αυτό απηχούσε τις προηγούμενες δηλώσεις του αναπληρωτή υπουργού Άμυνας των ΗΠΑ, Elbridge Colby, στο Μόναχο, ο οποίος ζήτησε ένα «ΝΑΤΟ 3.0», στο οποίο οι ευρωπαίοι σύμμαχοι θα αναλάβουν πολύ μεγαλύτερο μερίδιο των αμυντικών βαρών, ενώ η Ουάσιγκτον θα δώσει προτεραιότητα σε άλλους τομείς.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες θέλουν «δυναμικούς, ικανούς και πιο αυτοδύναμους Ευρωπαίους συμμάχους», δήλωσε ο Κόλμπι, προσθέτοντας ότι η Αμερική έχει αναλάβει από καιρό ένα «εξαιρετικά δυσανάλογο μερίδιο» του βάρους. Εξέφρασε ιδιαίτερη εκτίμηση στη Γερμανία για την «ιστορική, τεράστια αλλαγή» στις αμυντικές δαπάνες.
Ο Μερτς σηματοδότησε ότι το Βερολίνο ήδη προετοιμάζεται για ένα σενάριο με μικρότερη αμερικανική παρουσία στην Ευρώπη και ότι η Γερμανία ενδέχεται κατά καιρούς να αποκλίνει από τις ΗΠΑ. «Εμείς οι Ευρωπαίοι λαμβάνουμε προφυλάξεις. Με αυτόν τον τρόπο, καταλήγουμε σε διαφορετικά συμπεράσματα από την κυβέρνηση της Ουάσιγκτον», δήλωσε.
Ευρωπαϊκή πυρηνική αποτροπή
Ένα από τα πιο ευαίσθητα ζητήματα στην αρχιτεκτονική ασφάλειας της Ευρώπης είναι το πόσο μακριά θα φτάσει η Γαλλία για να διαβεβαιώσει τους συμμάχους της ότι θα προστατεύονται από τα πυρηνικά της όπλα.
«Μίλησα με τον Εμανουέλ Μακρόν για μια ευρωπαϊκή πυρηνική αποτροπή», δήλωσε ο Μερτς, υποδηλώνοντας ότι η Γερμανία εξετάζει ανοιχτά εναλλακτικές λύσεις εν μέσω αβεβαιότητας σχετικά με τη μακροπρόθεσμη προστασία των ΗΠΑ.
Όπως αναφέρει το Politico, η συζήτηση αντικατοπτρίζει τους φόβους σε όλη την Ευρώπη σχετικά με το αν η αμερικανική πυρηνική ομπρέλα θα προστατεύσει την ήπειρο σε περίπτωση κρίσης — μια ανησυχία που εκφράζεται όλο και περισσότερο από τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής και στις δύο πλευρές του Ατλαντικού.
Ο Μερτς υπογράμμισε επίσης την αυξανόμενη πολιτική και οικονομική απόκλιση από την Ουάσιγκτον, αναφερόμενος σε ιδεολογικές και εμπορικές διαμάχες που συνδέονται με τις πολιτικές του Donald Trump.
«Έχει δημιουργηθεί ένα βαθύ χάσμα μεταξύ της Ευρώπης και των Ηνωμένων Πολιτειών», δήλωσε. «Οι πολιτισμικοί πόλεμοι των ΗΠΑ δεν είναι δικοί μας. Και δεν πιστεύουμε στους δασμούς και τον προστατευτισμό, αλλά στο ελεύθερο εμπόριο».
Οι δηλώσεις αυτές σηματοδοτούν ότι οι εντάσεις δεν περιορίζονται πλέον στην κατανομή των βαρών στο ΝΑΤΟ, αλλά επεκτείνονται στην οικονομική πολιτική και τις δημοκρατικές νόρμες.
Ένας κόσμος βασισμένος στην πολιτική δύναμη
Ο Μερτς συνδύασε τις προειδοποιήσεις του για τις Ηνωμένες Πολιτείες με μια σκληρή στάση απέναντι στο Πεκίνο, ενόψει της προγραμματισμένης επίσκεψής του στην Κίνα αργότερα αυτό το μήνα. Προειδοποίησε ότι η Κίνα θα μπορούσε σύντομα να ανταγωνιστεί την αμερικανική στρατιωτική δύναμη και την κατηγόρησε ότι εκμεταλλεύεται τις οικονομικές εξαρτήσεις, αναφέροντας ως παράδειγμα τους ελέγχους στις εξαγωγές σπάνιων γαιών που διατάραξαν τη γερμανική βιομηχανία.
Ποιο ήταν το μήνυμά του; Ότι η η ευρωπαϊκή αυτονομία δεν θα σημαίνει ευθυγράμμιση με την Κίνα.
Καθ' όλη τη διάρκεια της ομιλίας του, ο Μερτς επέστρεψε σε ένα κεντρικό θέμα — η Ευρώπη εισέρχεται σε μια πιο σκληρή γεωπολιτική εποχή, που διαμορφώνεται από τον πόλεμο της Ρωσίας στην Ουκρανία και την άνοδο μεγάλων δυνάμεων που δεν περιορίζονται από τις παλιές διεθνείς νόρμες.
Επανέλαβε επίσης τη μακροπρόθεσμη υποστήριξη της Γερμανίας προς την Ουκρανία. «Αυτός ο πόλεμος θα τελειώσει μόνο όταν η Ρωσία εξαντληθεί, τουλάχιστον οικονομικά, και ενδεχομένως στρατιωτικά», είπε.
Επαίνεσε την ευρωπαϊκή αλληλεγγύη, συμπεριλαμβανομένης της υποστήριξης της κυριαρχίας της Γροιλανδίας μετά την πολιτική πίεση του Τραμπ να προσαρτήσει το δανικό έδαφος, χαρακτηρίζοντας την ενότητα ως το κύριο στρατηγικό πλεονέκτημα της Ευρώπης.
«Αυτό δεν σημαίνει ότι αποδεχόμαστε αυτή την πραγματικότητα ως μοίρα», είπε ο Μερτς. «Δεν είμαστε αβοήθητοι σε αυτόν τον κόσμο. Θα ανοίξουμε νέες πόρτες και θα αδράξουμε νέες ευκαιρίες».
Φον ντερ Λάιεν: Κανένα «ταμπού» δεν πρέπει να μένει στο απυρόβλητο όταν πρόκειται για την ευρωπαϊκή άμυνα
Στο ίδιο μήκος κύματος ήταν και η ομιλία της προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, η οποία τόνισε ότι κανένα «ταμπού» δεν πρέπει να μένει στο απυρόβλητο όταν πρόκειται για την ευρωπαϊκή άμυνα.
Η φον ντερ Λάιεν στάθηκε στην ανάγκη μιας νέας στρατηγικής ασφάλειας για την ήπειρο, τονίζοντας παράλληλα την ανάγκη να γίνει η Ευρώπη «πιο ανεξάρτητη» προκειμένου να αντιμετωπίσει τις παγκόσμιες κρίσεις.
Η επικεφαλής της Κομισιόν τόνισε ότι ο κόσμος έχει πάρει «φωτιά», αναφερόμενη στην κατάσταση των σχέσεων ΕΕ–ΗΠΑ, τη συνεχιζόμενη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία και «την πολύ συγκεκριμένη απειλή εξωτερικών δυνάμεων που επιχειρούν να αποδυναμώσουν την Ένωσή μας εκ των έσω».
Πρόσθεσε ότι υπάρχει μόνο ένας τρόπος για να απαντήσει το μπλοκ σε όλα αυτά: κάνοντας την Ευρώπη «πιο ανεξάρτητη… σε κάθε διάσταση που επηρεάζει την ασφάλεια και την ευημερία μας - άμυνα και ενέργεια, οικονομία και εμπόριο, πρώτες ύλες και ψηφιακή τεχνολογία».
Η πρόεδρος της Κομισιόν απέρριψε δε την άποψη ότι μια ανεξάρτητη Ευρώπη θα μπορούσε να οδηγήσει σε αποδυνάμωση, με κάποιον τρόπο, των σχέσεών της με τις ΗΠΑ.
Επικαλούμενη μάλιστα τις δηλώσεις νωρίτερα του υπουργού Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, τόνισε ότι «μια ανεξάρτητη Ευρώπη είναι μια ισχυρή Ευρώπη, και μια ισχυρή Ευρώπη κάνει τη διατλαντική συμμαχία ισχυρότερη».
Σημείωσε ότι «επί πολλές δεκαετίες… η ασφάλεια της Ευρώπης δεν θεωρούνταν πάντα πρωταρχική δική μας ευθύνη», αλλά επεσήμανε πως «αυτό έχει αλλάξει θεμελιωδώς» πλέον.
«Ομολογουμένως, χρειάστηκε μια “θεραπεία-σοκ” και έχουν ξεπεραστεί κάποιες κόκκινες γραμμές που δεν μπορούν πλέον να αναστραφούν. Όμως, τουλάχιστον, όλοι συμφωνούμε σε αυτό που χρειάζεται και το υλοποιούμε», τόνισε.
Η φον ντερ Λάιεν αναφέρθηκε στις πρόσφατες αποφάσεις για το πρόγραμμα SAFE της ΕΕ με στόχο τον επανεξοπλισμό της ηπείρου, καθώς και στην περαιτέρω χρηματοδότηση της Ουκρανίας.
«Πρόκειται για ουσιαστική ευρωπαϊκή αφύπνιση, και αυτό είναι μόνο η αρχή όσων χρειάζεται να κάνουμε», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Η πρόεδρος της Κομισιόν τόνισε ακόμη ότι η ΕΕ πρέπει να δώσει «ζωή» στη ρήτρα αμοιβαίας άμυνας της Ευρώπης ώστε να αποσαφηνιστεί τι σημαίνει αυτό στην πράξη, και πρόσθεσε ότι θα πρέπει να κινείται πιο γρήγορα, καταφεύγοντας ολοένα και συχνότερα στην ειδική πλειοψηφία αντί της ομοφωνίας, για να παρακάμπτει μεμονωμένες χώρες που επιδιώκουν να μπλοκάρουν τη λήψη αποφάσεων.
«Πρέπει να ενισχύσουμε την ευρωπαϊκή “ραχοκοκαλιά” των στρατηγικών δυνατοτήτων-κλειδιών στο Διάστημα, στη συλλογή πληροφοριών και στις δυνατότητες πλήγματος σε μεγάλο βάθος. Κανένα ταμπού δεν πρέπει να μένει στο απυρόβλητο», πρόσθεσε.
Έκκληση για στενότερες σχέσεις με τη Βρετανία
Η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν μιλώντας για τη νέα ευρωπαϊκή στρατηγική ασφάλεια, τόνισε την ανάγκη να «θεσμοθετηθούν οι ad hoc απαρχές νέων συνεργασιών στον τομέα της ασφάλειας» και τη σφυρηλάτηση στενότερων σχέσεων με το Ηνωμένο Βασίλειο, σημειώνοντας χαρακτηριστικά ότι «δέκα χρόνια μετά το Brexit, το μέλλον μας είναι πιο αλληλένδετο από ποτέ».
Επαίνεσε τη συμβολή του Ηνωμένου Βασιλείου στις εκστρατευτικές δυνάμεις του μπλοκ, τη συμμετοχή του στην Άνω Βόρεια Ευρώπη και στην περιοχή της Βαλτικής, καθώς και στον «Συνασπισμό των Προθύμων».
«Αυτό σημαίνει ότι, σε αυτή την πραγματικά ασταθή περίοδο, η Ευρώπη -και ειδικά το Ηνωμένο Βασίλειο- πρέπει να έρθουν πιο κοντά στην ασφάλεια, στην οικονομία, στην υπεράσπιση των δημοκρατιών μας. Δέκα χρόνια μετά το Brexit, το μέλλον μας είναι πιο αλληλένδετο από ποτέ, αγαπητέ Κιρ, άρα είναι προς το κοινό μας συμφέρον να είμαστε φιλόδοξοι ως προς τη συνεργασία μας».
Ανάγκη αναπροσαρμογής της στρατηγικής ασφαλείας
Η πρόεδρος της Κομισιόν συνέχισε επισημαίνοντας ότι η Ευρώπη πρέπει να «αναπροσαρμόσει» τη στρατηγική ασφαλείας της προκειμένου να ανταποκριθεί στις προκλήσεις των καιρών.
«Εμείς στην Ευρώπη πρέπει να είμαστε έτοιμοι και πρόθυμοι να χρησιμοποιήσουμε τη δύναμή μας αποφασιστικά και προληπτικά για να προστατεύσουμε τα συμφέροντα ασφαλείας μας», ανέφερε χαρακτηριστικά και πρόσθεσε: «Χρειαζόμαστε ένα νέο δόγμα γι’ αυτό, με έναν απλό στόχο: να διασφαλίσουμε ότι η Ευρώπη μπορεί να υπερασπίζεται το έδαφος, την οικονομία, τη δημοκρατία και τον τρόπο ζωής της ανά πάσα στιγμή. Γιατί αυτό είναι τελικά το πραγματικό νόημα της ανεξαρτησίας».
Επικαλούμενη τα διδάγματα από τον πόλεμο στην Ουκρανία, σημείωσε ότι «η ισχύς, η αποτροπή και τελικά οι ζωές εξαρτώνται από τη βιομηχανική δυνατότητα: την παραγωγή, την κλιμάκωση και τη διατήρηση της προσπάθειας».
Τόνισε ότι η Ευρώπη πρέπει να «γκρεμίσει τον άκαμπτο τοίχο μεταξύ πολιτικού και αμυντικού τομέα», και να επιδιώξει «βιομηχανίες διπλής χρήσης» και πως η εμπειρία της ως παγκόσμια δύναμη στην αυτοκινητοβιομηχανία, την αεροναυπηγική και τα βαριά μηχανήματα μπορεί να αξιοποιηθεί στην ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανία.
«Κάποιοι ρωτούν αν μπορούμε να το αντέξουμε οικονομικά, αλλά εγώ λέω ότι δεν μπορούμε να αντέξουμε να μην το κάνουμε», ανέφερε η πρόεδρος της Κομισιόν, σημειώνοντας ότι η Ευρώπη πρέπει να κάνει περισσότερα για να ενισχύσει την άμυνά της, ώστε να τιμήσει τη θυσία της Ουκρανίας και να γίνει πιο ανεξάρτητη.
Μακρόν: Η Ευρώπη πρέπει να γίνει πυρηνική δύναμη
Από την πλευρά του, ο πρόεδρος της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν δήλωσε την Παρασκευή ότι η Ευρώπη πρέπει να επενδύσει σε μακροπρόθεσμη στρατηγική, αναπτύσσοντας ισχυρότερες στρατιωτικές δυνατότητες και εξετάζοντας πώς η γαλλική πυρηνική αποτροπή μπορεί να συμβάλει στη μελλοντική αρχιτεκτονική ασφάλειας της ΕΕ.
Μιλώντας στη Διάσκεψη Ασφαλείας του Μονάχου, ο Εμανουέλ Μακρόν απέρριψε τις κατηγορίες ότι η Ευρώπη βρίσκεται σε παρακμή και υπερασπίστηκε τις προσπάθειες αντιμετώπισης της παραπληροφόρησης και των υπερβολών των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, οι οποίες, όπως είπε, πλήττουν τις δυτικές δημοκρατίες, ενώ υπερασπίστηκε απόψε την Ευρώπη και τα επιτεύγματά της, τονίζοντας ταυτόχρονα την ανάγκη περαιτέρω ισχυροποίησής της.
«Η Ευρώπη έχει διασυρθεί ως ένα γηρασμένο, αργό και κατακερματισμένο κατασκεύασμα, υποβιβασμένο από την ιστορία. Ως μια υπερβολικά ρυθμιζόμενη και απαθής οικονομία η οποία απομακρύνεται από την καινοτομία. Ως μια κοινωνία που μαστίζεται από βάρβαρες μεταναστεύσεις οι οποίες διαφθείρουν τις πολύτιμες παραδόσεις της. Και, ακόμη περισσότερο παραδόξως, σε ορισμένους κύκλους, ως μια καταπιεστική ήπειρος όπου ο λόγος δεν είναι ελεύθερος και όπου τα εναλλακτικά γεγονότα δεν μπορούν να διεκδικήσουν το ίδιο δικαίωμα δημόσιου λόγου με την ίδια την αλήθεια - αυτή την ξεπερασμένη και δυσκίνητη έννοια», είπε χαρακτηριστικά ο Γάλλος πρόεδρος, σε μια έμμεση αναφορά στις περσινές δηλώσεις του Τζ.Ντ. Βανς, μεταξύ άλλων περί Ευρώπης που καταστρέφεται από τους μετανάστες και καταπιέζει την ελευθερία του λόγου.
Η Ευρώπη είναι ήδη ισχυρή και μπορεί να γίνει ισχυρότερη (…) Εκεί όπου άλλοι βλέπουν απειλή, εγώ βλέπω την αποφασιστικότητά μας. Εκεί όπου βλέπουν αμφιβολίες, εγώ βλέπω ευκαιρίες», τόνισε ο κ. Μακρόν και αναφέρθηκε στην ελεύθερη κυκλοφορία αγαθών και ανθρώπων, αλλά και στο υψηλό προσδόκιμο ζωής των κατοίκων της Ευρώπης, στην υγεία και στην ισότητα.
Ως πρώτη προτεραιότητα της Ευρώπης ο Γάλλος πρόεδρος ανέδειξε την στήριξη της Ουκρανίας και αναφέρθηκε σε «επιτυχία» των εταίρων να ανταποκριθούν στις ανάγκες που δημιούργησε η ρωσική εισβολή, ενώ τόνισε ότι η απάντηση στις επιθέσεις της Ρωσίας εναντίον αμάχων και ενεργειακών υποδομών στην Ουκρανία δεν μπορεί να είναι η υποχώρηση στις απαιτήσεις του Κρεμλίνου.
«Αντ' αυτής, πρέπει να αυξηθεί η πίεση προς τη Ρωσία», δήλωσε και πρόσθεσε ότι μετά την επίθεση στην Ουκρανία, η Ρωσία είναι «αποδυναμωμένη, πλήρως εξαρτώμενη από την Κίνα και αυτό συνιστά για αυτήν στρατιωτική και οικονομική ήττα».
Ξεκαθαρίζοντας τη θέση του σχετικά με την προοπτική ειρήνης και σε μια νέα έμμεση αναφορά στις ΗΠΑ, ο Εμανουέλ Μακρόν απέρριψε το ενδεχόμενο «ειρήνης χωρίς τους Ευρωπαίους». «Θα είμαστε μέρος της λύσης, οπότε πρέπει να είμαστε και μέρος των συνομιλιών», δήλωσε εμφατικά, για να συνεχίσει:
«Πρέπει να δείξουμε στον κόσμο ότι υπερασπιζόμαστε τα συμφέροντά μας. Αυτό φυσικά ξεκινά με την υποστήριξη της Ουκρανίας, αλλά σημαίνει επίσης και ευγενική άρνηση όταν διατυπώνονται παράνομες διεκδικήσεις σε ευρωπαϊκό έδαφος (…) Το κάναμε πρόσφατα και θα συνεχίσουμε να το κάνουμε (…) Η Ευρώπη πρέπει να εξελιχθεί σε γεωπολιτική δύναμη. Αυτό δεν ήταν μέχρι τώρα στο DNA μας. Μόνο τότε όμως μπορούν να διεξάγονται διαπραγματεύσεις από θέση ισχύος».
Ο Γάλλος πρόεδρος σημείωσε επίσης την ανάγκη η Ευρώπη να ενισχυθεί περαιτέρω σε όλους τους τομείς. «Αυτή η Ευρώπη θα είναι και ένας καλός εταίρος, ένας εταίρος και για τις ΗΠΑ. Ένας εταίρος που συνεισφέρει το μερίδιό του και είναι άξιος σεβασμού. Και πρέπει να μας σέβονται. Έχουμε κάνει πολλά και θα κάνουμε ακόμη περισσότερα», υπογράμμισε.
Το δημιούργημα του Τραμπ: Μια Ευρώπη που ξοδεύει περισσότερα στην άμυνα και μπορεί να αντισταθεί στις ΗΠΑ
Εξάλλου, όπως σχολίασε σε άλλο του δημοσίευμα το Politico, αναλύοντας τη στάση των Ευρωπαίων απέναντι στις ΗΠΑ, στα χαρτιά η Αμερική παίρνει ό,τι ζήτησε.
Δηλαδή, μια Ευρώπη που ξοδεύει πολύ περισσότερα για την άμυνα και εξαρτάται πολύ λιγότερο από την Ουάσιγκτον για την ασφάλειά της. Ωστόσο, όπως αναφέρει το δημοσίευμα, στην πράξη ίσως όλο αυτό που δημιουργεί η αμερικανική πίεση να μην αρέσει τελικά στον Ντόναλντ Τραμπ.
Ο ένας μετά τον άλλο, οι ηγέτες της Ευρώπης ανέβηκαν στο βήμα και μίλησαν για την αύξηση των στρατιωτικών προϋπολογισμών και την αναδιαμόρφωση της διατλαντικής συμμαχίας σε ένα «ΝΑΤΟ 3.0».
Στη συνέχεια, όμως, ακολούθησαν σκληρές εκκλήσεις για ευρωπαϊκό πατριωτισμό και κάλεσαν την ήπειρο να ενισχύσει τους τομείς των όπλων, του διαστήματος και της τεχνολογίας, ώστε να είναι λιγότερο εξαρτημένη από τρίτους, συμπεριλαμβανομένων των ΗΠΑ.
Πλέον, η ευρωαμερικανική σχέση θυμίζει ένα παλιό παντρεμένο ζευγάρι που δεν χωρίζει, αλλά μετακομίζει σε ξεχωριστά υπνοδωμάτια.
Μπορεί και οι δύο πλευρές να δηλώνουν ότι παραμένουν προσηλωμένες στο ΝΑΤΟ, ωστόσο, το τελευταίο έτος — από την ομιλία του Βανς έως την απειλή του Τραμπ να υποτάξει τον Καναδά, την υποτίμηση των συμμάχων που πολέμησαν στο πλευρό των ΗΠΑ στο Αφγανιστάν και, ιδίως, τις επανειλημμένες εκκλήσεις του να προσαρτήσει τη Γροιλανδία — έχει αφήσει τα σημάδια του.
Οπλισμένοι με μια αίσθηση σκληρού ρεαλισμού, οι Ευρωπαίοι προσφέρουν μια νέα διατλαντική συμφωνία: Σεβαστείτε μας και αντιμετωπίστε μας ως αξιόπιστους εταίρους και θα ενισχύσουμε την άμυνά μας, θα μοιραστούμε το βάρος της ασφάλειας και θα γίνουμε αξιόπιστοι στρατιωτικοί σύμμαχοι σε έναν όλο και πιο επικίνδυνο κόσμο όπου «η διεθνής τάξη που βασίζεται σε δικαιώματα και κανόνες... δεν υπάρχει πλέον όπως παλιά», όπως δήλωσε ο Μερτς.
Οι Ευρωπαίοι υπογράμμισαν επίσης ότι θα συνεχίσουν να υποστηρίζουν την Ουκρανία με χρήματα και όπλα, την ώρα που η αμερικανική υποστήριξη υπό τον Τραμπ έχει σχεδόν εκμηδενιστεί. Ο Μακρόν τόνισε ότι δεν μπορεί να υπάρξει συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου χωρίς να ληφθεί υπόψη η Ευρώπη.
Η προσοχή στρέφεται τώρα στο κατά πόσον θα διατηρηθεί ο πιο θετικός τόνος όταν ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο θα μιλήσει σήμερα για να ανοίξει τη δεύτερη ημέρα της Συνόδου Κορυφής.
