Τα πάνω - κάτω στις αγορές: Ο κίνδυνος bear market και τα ασφαλή καταφύγια
Shutterstock
Shutterstock

Τα πάνω - κάτω στις αγορές: Ο κίνδυνος bear market και τα ασφαλή καταφύγια

Εντυπωσιακά ψύχραιμη ήταν η αντίδραση των δεικτών της Wall Street στις πρώτες συναλλαγές μετά τη γενικευμένη σύρραξη στη Μέση Ανατολή και απέναντι στον κίνδυνο εκτίναξης των τιμών του πετρελαίου. Μπορεί οι μεγαλύτεροι χρηματιστηριακοί δείκτες σε Ασία και Ευρώπη να σημείωσαν πτώση έως και άνω του 2%, ωστόσο στη Νέα Υόρκη τα πράγματα κύλησαν πολύ πιο ομαλά και μάλιστα προς το τέλος των συναλλαγών ο S&P 500 και ο τεχνολογικός Nasdaq γύρισαν σε θετικό έδαφος. 

Όπως εγκαίρως είχε αναφέρει το Liberal, το Brent εκτινάχθηκε ακαριαία στα 80 δολάρια το βαρέλι, ενώ μεγάλη άνοδο σημείωσαν και οι τιμές του φυσικού αερίου, με φόντο το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ. 

Αυτό που βλέπουμε σήμερα στις παγκόσμιες αγορές είναι ότι η νευρικότητα παραμένει στα ύψη στην Ασία, καθώς οι αγορές της πλήττονται περισσότερο από το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ. Όπως πχ της Νότιας Κορέας στην οποία ο δείκτης Kospi κατέγραψε απώλειες 7,24% σήμερα και της Ιαπωνίας, όπου ο Nikkei σημείωσε πτώση 3,08%. 

Αντιθέτως, στην Αμερική η βελτίωση του επενδυτικού κλίματος οφείλεται στην εκτίμηση ότι μετά τον θάνατο του Χαμενεΐ, το Ιράν δεν θα φέρει σημαντική αντίσταση με αποτέλεσμα να λήξει σύντομα ο αποκλεισμός των Στενών. 

Γενικότερα, οι αντιδράσεις των επενδυτών στις πρώτες ημέρες του πολέμου βασίζονται στον φόβο και την ανασφάλεια, μία συνθήκη που δεν ευνοεί περιφερειακές αγορές, όπως το Χρηματιστήριο της Αθήνας, καθώς και αναδυόμενες αγορές που εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από τις εισαγωγές ενέργειας. 

Στις αγορές βλέπετε, δεν χωρούν συναισθηματισμοί και ο βασικός κίνδυνος σχετίζεται με το πόσο θα διαρκέσει το κλείσιμο του πιο σημαντικού περάσματος στον κόσμο για το πετρέλαιο. Μέχρι να ξεκαθαρίσει το τοπίο, οι μεγάλοι παίκτες των αγορών θα μεταφέρουν τα κεφάλαιά τους στις πιο «σίγουρες», για τη δεδομένη συγκυρία, αγορές.

Η JPMorgan καλεί τους επενδυτές να επαναξιολογήσουν τον γεωπολιτικό κίνδυνο, αλλά να μην λάβουν βιαστικές αποφάσεις. Σύμφωνα με την αμερικανική τράπεζα, στο σενάριο που τα Στενά του Ορμούζ κλείσουν για περισσότερες από τρεις εβδομάδες, θα εξαντληθεί η αποθηκευτική ικανότητα των χωρών του Περσικού Κόλπου με αποτέλεσμα να αναγκαστούν να σταματήσουν την παραγωγή. Είναι το σενάριο που θα στείλει το Brent μεταξύ 100 και 120 δολαρίων το βαρέλι.

Η Goldman Sachs, από την πλευρά της, προειδοποιεί ότι οι ευρωπαϊκές τιμές του LNG ενδέχεται να εκτιναχθούν έως και κατά 130% στην περίπτωση που δεν καταστεί εφικτή η διέλευση των πλοίων από τα Στενά για διάστημα ενός μήνα. Πρόκειται για ένα ιδιαίτερα δυσμενές σενάριο που θα μας γυρίσει πίσω στις αρχές της ενεργειακής κρίσης που πυροδοτήθηκε μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία.

Σύμφωνα με την Morgan Stanley, για να ρίξει σε bear market το πετρέλαιο τις μετοχές, θα πρέπει οι τιμές του να αυξηθούν κατά 75%-100% σε ετήσια βάση και αυτό να συμβεί στα τελευταία στάδια του οικονομικού αναπτυξιακού κύκλου. Ακόμα και μετά την εκτίναξη του Brent στα 80 δολάρια, οι τιμές του πετρελαίου διαμορφώνονται μόλις 12% υψηλότερα από τις αρχές Μαρτίου του 2025. Θα χρειαστεί λοιπόν μία ιστορικών διαστάσεων έκρηξη των τιμών πάνω από τα 120 δολάρια το βαρέλι.

Οι traders πιστεύουν ότι ο αντίκτυπος της τρέχουσας κρίσης δεν θα είναι σημαντικός για τις μετοχές. Μάλιστα, η Morgan Stanley εκτιμά ότι ο S&P 500 θα σημειώσει κέρδη της τάξης του 13% μέσα στους επόμενους 6-12 μήνες.

Αφενός διότι τα χρηματιστήρια συνήθως υποτιμούν τα γεωπολιτικά επεισόδια γιατί ποντάρουν στα ιστορικά δεδομένα που θέλουν τις μετοχές να υποχωρούν περίπου κατά 8% στα έτη που σημειώνονται έντονες γεωπολιτικές αναταράξεις. Αφετέρου, η εξουδετέρωση των βασικότερων παραγόντων της ιρανικής εξουσίας δίνει την αίσθηση ότι ο πόλεμος δεν θα διαρκέσει για μήνες. 

Μπορεί η Wall Street να μην… πανικοβλήθηκε, ωστόσο η αβεβαιότητα είναι σαφές ότι στρέφει τους επενδυτές προς πιο «ασφαλείς» επενδύσεις. Βέβαια, στην εποχή των ακραίων κερδοσκοπικών κινήσεων – που ο χρυσός και στο ασήμι για πολλούς μήνες «αντικατέστησαν» τα crypto στις τρελές επιδόσεις, καταγράφοντας κέρδη έως και 70% σε ένα μήνα – όλα τα assets μπορούν να ενισχυθούν και όλα να κινηθούν πτωτικά.

Όμως υπάρχουν και κάποιες σταθερές, όπως για παράδειγμα η ενίσχυση του δολαρίου και οι πιέσεις σε assets αναδυόμενων αγορών.

Το δολάριο δέχεται σημαντική ώθηση γιατί η εκτίναξη των τιμών του πετρελαίου αυξάνει και τη ζήτηση για δολάρια. Όσο, λοιπόν, θα συνεχίζεται ο αποκλεισμός των Στενών του Ορμούζ και όσο το πετρέλαιο θα παραμένει σε υψηλά επίπεδα ή θα οδεύει προς τα 100 δολάρια, τόσο θα ενισχύεται και το δολάριο. Επίσης, το αμερικανικό νόμισμα ωφελείται και από το γεγονός ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θεωρούνται αυτή τη στιγμή η πιο «ασφαλής» περιοχή για επενδύσεις. Διότι δείχνουν να έχουν το πάνω χέρι στη σύγκρουση με το Ιράν και παράλληλα πλήττονται πολύ λιγότερο από το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ.

Τέλος, οι διακυμάνσεις στα πολύτιμα μέταλλα αποδεικνύουν ότι η αναζήτηση ασφαλών καταφυγίων δεν έχει ακόμα γίνει κυρίαρχη τάση. Ο χρυσός ξεπέρασε ενδοσυνεδριακά το επίπεδο των 5.400 δολαρίων στις συναλλαγές της Δευτέρας, επιβεβαιώνοντας ότι αποτελεί την κορυφαία επιλογή σε περιόδους γεωπολιτικών αναταράξεων, ενώ το ασήμι δέχεται ισχυρές πιέσεις προς τα 85 δολάρια, εξανεμίζοντας τα κέρδη που σημείωσε στον απόηχο των πρώτων χτυπημάτων στο Ιράν.