Πώς «τσάκισε» η συμφωνία ΕΕ – Mercosur
Shutterstock
Shutterstock

Πώς «τσάκισε» η συμφωνία ΕΕ – Mercosur

H Ευρωπαϊκή Ένωση στα χειρότερα της. Μετά από 25 χρόνια σχεδιασμών και διαβουλεύσεων που πέρασαν μέχρι να ψηφιστεί πριν από λίγες μέρες η εμπορική συμφωνία ΕΕ - Mercosur, από τα κράτη-μέλη της ΕΕ, η ολομέλεια του Ευρωκοινοβουλίου, αποφάσισε έστω και με οριακή πλειοψηφία να παραπέμψει το σχέδιο της συμφωνίας στο Δικαστήριο της ΕΕ, για να αποφανθεί για τη νομική της βάση. Δηλαδή 25 χρόνια, τι έκανε η ευρωπαϊκή γραφειοκρατία; Τι προετοίμαζε; Δεν είχε καλύψει όλες τις νομικές πλευρές της συμφωνίας;

Σε πρόσφατο άρθρο: «Από το όχι στην ΕΟΚ, στο όχι στην Mercosur», είχαμε αναφερθεί εκτενώς στις ευκαιρίες που αναδύονται για την ελληνική οικονομία από τη συμφωνία ανάμεσα στην Ευρωπαϊκή Ένωση και τον συνεταιρισμό των ισχυρότερων οικονομιών της Λατινικής Αμερικής. Παράλληλα είχαμε τονίσει την υποκριτική θέση του ΠΑΣΟΚ, το οποίο παραμένει αμετανόητο προβάλλοντας το «όχι στην ΕΟΚ», στο σημερινό «όχι στην Mercosur». 

Και δυστυχώς όπως αποδείχθηκε, η ετερόκλητη συμπόρευση των λαϊκίστικων ακροδεξιών και αριστερών ευρωπαϊκών κοινοβουλευτικών ομάδων, πάτησε πάνω στη συγκεκριμένη γραφειοκρατική ολιγωρία, οδηγώντας σε μπλοκάρισμα της συμφωνίας. 

Η αρχική υπερψήφιση της συμφωνίας μέσα στο πρώτο δεκαπενθήμερο του 2026, είχε βασιστεί πάνω στην ειδική πλειοψηφία των 15 κρατών – μελών. Αφού κάθε χώρα και κάθε οικονομία έχει τα δικά της «δυνατά» και «αδύναμα» χαρακτηριστικά, που προκαλούν αντιδράσεις, αλλά γεννούν και ευκαιρίες. Η δημιουργία μια νέα οικονομικής ζώνης χωρίς δασμούς και εμπόδια, είναι λογικό να τρομάζει ορισμένους παραγωγούς που στηρίζουν την επιβίωσή τους σε δασμούς και επιδοτήσεις και αντίθετα να ικανοποιεί τους καταναλωτές που θα αποκτήσουν πρόσβαση σε μια νέα κατηγορία προϊόντων που θα είναι φθηνότερα.

Τις ενστάσεις περί της ποιότητας και της ασφάλειας των εισαγόμενων προϊόντων από τις χώρες της Mercosur, τις έχει απαντήσει ήδη η πραγματικότητα, αφού τα προϊόντα από τη Λατινική Αμερική ήδη βρίσκονται εδώ και δεκαετίες στα τραπέζια των νοικοκυριών.

Τι έγινε λοιπόν στο Ευρωκοινοβούλιο; Στην ψηφοφορία της περασμένης εβδομάδας, τέθηκε το θέμα της παραπομπής του σχεδίου της συμφωνίας ΕΕ – Mercosur στα ευρωπαϊκά δικαστήρια. Η απόφαση της παραπομπής υπερψηφίστηκε με οριακή πλειοψηφία 334 υπέρ, 324 κατά, 11 αποχές και 50 απουσίες. Οι ευρωβουλευτικές ομάδες δεν ψήφισαν «μονομπλόκ». Δηλαδή δεν προέταξαν καθαρά την ιδεολογική ή πολιτική τους ταυτότητα. Αλλά υιοθέτησαν σε μεγάλο βαθμό μια «πολιτικάντικη» στάση για να αντιμετωπίσουν και τα εσωτερικά πολιτικά ρήγματα που υφίστανται στις χώρες τους.

Η πλειοψηφία του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος, όπου ανήκει η Νέα Δημοκρατία ψήφισε κατά της παραπομπής. Το ίδιο και η πλειοψηφία των Σοσιαλιστών & Δημοκρατών, με τους ευρωβουλευτές του ΠΑΣΟΚ να ψηφίζουν υπέρ. Η ομάδα των  Conservatives and Reformists, ψήφισε έστω και με μικρή διαφορά, κατά. Το ίδιο και η ομάδα των Renew Europe.

Υπέρ της παραπομπής ψήφισαν το Patriots for Europe, το οποίο στη Γαλλία εκπροσωπείται από τη Λεπέν, οι Πράσινοι, Europe of Sovereign Nations και η ευρωομάδα Left των αριστερών κομμάτων.

Σε γενικές γραμμές, και πάλι υπήρξε μια ακόμα αντιπαράθεση των Κεντροδεξιών και Σοσιαλδημοκρατικών δυνάμεων, με τις δυνάμεις της Ακροδεξιάς και της Αριστεράς.

Είναι προφανές ότι η παραπομπή του σχεδίου της εμπορικής συμφωνίας ΕΕ–Mercosur στο Ανώτατο Δικαστήριο της ΕΕ θα μπορούσε να καθυστερήσει τη διαδικασία της κύρωσης για πολλά χρόνια. Για παράδειγμα, η προηγούμενη προσφυγή κατά της οικονομικής και εμπορικής συμφωνίας Ευρωπαϊκής Ένωσης – Καναδά, γνωστότερης ως CETA ((Comprehensive Economic and Trade Agreement), είχε καθυστερήσει την εφαρμογή της συμφωνίας για μια διετία. Και ακόμα μέχρι σήμερα υπάρχουν ισχυρές εθνικές αντιδράσεις και πιέσεις από αγροτικά λόμπυ σε χώρες όπως το Βέλγιο, η Γαλλία και η Ιταλία, οι οποίες έχουν καθυστερήσει την πλήρη ισχύ της συμφωνίας. 

Πού βρισκόμαστε σήμερα; Από τη μια πλευρά, η επιτροπή διεθνούς εμπορίου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, υποστηρίζει ότι υπάρχει δέσμευση από τη πλευρά ορισμένων Επιτρόπων, πως δεν θα παρακαμφθεί η απόφαση των ευρωβουλευτών και ότι θα απορριφθεί κάθε προσπάθεια προσωρινής εφαρμογής της συμφωνίας χωρίς τη συγκατάθεση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Από την άλλη πλευρά, ευρωπαϊκοί κύκλοι υποστηρίζουν ότι προβλέπεται η προσωρινή εφαρμογή της συμφωνίας και ότι το αίτημα προς το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης δεν έχει ανασταλτικό αποτέλεσμα.