Είναι άραγε δυνατόν να αλλάξει χέρια η Γροιλανδία χωρίς να το επιθυμούν ούτε οι κάτοικοί της ούτε η χώρα στην οποία ανήκει αυτή την στιγμή;
Καθώς μεγαλώνουμε και μαθαίνουμε πως τα απίθανα γίνονται όλο και πιο πιθανά δεν μπορούμε να το αποκλείσουμε, χωρίς φυσικά να είμαστε μάντεις για να προβλέψουμε τον τρόπο με τον οποίον θα μπορούσε να γίνει αυτό. Σήμερα όμως δεν μας απασχολεί τόσο πολύ αυτό όσο το γιατί επιθυμεί τόσο διακαώς η τωρινή αμερικανική πολιτική ηγεσία να πάρει κάτω από τον έλεγχό της το μεγαλύτερο νησί στον κόσμο.
Όπως είπαμε παραπάνω, δεν υπάρχει καμία αμφιβολία πως πίσω από την αμερικανική επιθυμία βρίσκονται και λόγοι εθνικής ασφαλείας. Σύμφωνα με άρθρο του Bloomberg από την 5η Ιανουαρίου, το νησί βρίσκεται σε ένα πολύ στρατηγικό σημείο ανάμεσα από τον Βόρειο Ατλαντικό Ωκεανό και την Αρκτική θάλασσα.
Όπως επισημαίνει το διεθνές πρακτορείο, αυτή η περιοχή διαθέτει σημαντικά κοιτάσματα ορυκτών καυσίμων και κρίσιμων μετάλλων και υλικών, τα οποία εποφθαλμιούν οι ΗΠΑ και οι δύο μεγάλοι στρατηγικοί αντίπαλοί της, η Ρωσία και η Κίνα. Η σταδιακή τήξη των πάγων που σκεπάζουν μεγάλο μέρος της Γροιλανδίας αλλά και των γύρω περιοχών αρχίζει να κάνει πιο προσβάσιμα αυτά τα κοιτάσματα την ώρα που ανοίγουν και πολύ πιο σύντομες θαλάσσιες διαδρομές για το εμπόριο ανάμεσα στην Βόρεια Αμερική, την Ευρώπη και την Ασία.
Οι ίδιες θαλάσσιες διαδρομές προσθέτουμε εμείς, κάνουν πιο εύκολη και την κίνηση των πολεμικών σκαφών των αντιπάλων των ΗΠΑ και πιο μεγάλη την στρατηγική σημασία της Γροιλανδίας.
Στο νησί εδρεύει η βορειότερη αμερικανική στρατιωτική βάση καθώς και ένας σταθμός ραντάρ που χρησιμοποιείται για την ανίχνευση πυραυλικών απειλών και την επόπτευση του διαστήματος.
Η παρουσία των ΗΠΑ ήταν πολύ πιο έντονη κατά την διάρκεια του ψυχρού πολέμου αλλά με την πάροδο του χρόνου ελαχιστοποιήθηκε.
Καθώς λοιπόν αλλάζουν και πάλι τα γεωπολιτικά δεδομένα, η αμερικανική ηγεσία θέλει να αυξήσει εκ νέου την παρουσία της, κάτι που έχει ήδη δικαίωμα να κάνει με βάση τις υφιστάμενες συνθήκες συνεργασίας μεταξύ ΗΠΑ και Δανίας.
Υποστηρίζει όμως πως η Δανία έχει παραμελήσει την άμυνα του νησιού και πάνω σε αυτόν τον ισχυρισμό θεμελιώνει την «απαίτησή» της να αναλάβουν οι ΗΠΑ τον έλεγχο της Γροιλανδίας.
Τα πράγματα βέβαια είναι λίγο πιο πολύπλοκα αλλά η βασική εικόνα μάλλον δεν απέχει και πολύ από ό,τι μόλις είπαμε.
Εκτός όμως από την αμιγώς αμυντική/στρατιωτική/γεωπολιτική σημασία, η Γροιλανδία θεωρείται πολύτιμη από τις ΗΠΑ και για έναν ακόμα λόγο.
Το υπέδαφός της, μέσα στο οποίο βρίσκονται πολλά πολύτιμα ορυκτά και μέταλλα. Σε ένα άρθρο του Reuters σχεδόν έναν χρόνο πριν βρήκαμε μία αρκετά λεπτομερή περιγραφή του ορυκτού πλούτου του νησιού. Στην αρχή του άρθρου αναφερόταν πως μία έρευνα του 2023 είχε δείξει πως 25 από τα 34 ορυκτά που έχουν χαρακτηριστεί «κρίσιμα» από την Commission της Ευρωπαϊκής Ένωσης βρίσκονται στο υπέδαφος του νησιού.
Εκτός από τα κρίσιμα ορυκτά, υπάρχουν και αρκετά άλλα, πολύτιμα και χρήσιμα. Διαβάζοντας λοιπόν το παραπάνω άρθρο βρίσκουμε ονομαστικά τον χρυσό, τον ψευδάργυρο, τον χαλκό, την πλατίνα, το κοβάλτιο, το νικέλιο, τα διαμάντια, το σιδηρομετάλλευμα, τον γραφίτη, το τιτάνιο, το βανάδιο, το ουράνιο και το βολφράμιο (tungsten) και πιο γενικά τις σπάνιες γαίες, για τις οποίες είναι στα σκαριά ένα μεγάλο ορυχείο στα νότια του νησιού από την εταιρεία Critical Minerals στην οποία απέκτησε μερίδιο μέσα στο 2025 η αμερικανική κυβέρνηση.
Όπως φαίνεται και στον παρακάτω χάρτη που βασίζεται σε στοιχεία της Mineral Resources Authority, οι ακτές της Γροιλανδίας είναι γεμάτες με διάφορα κοιτάσματα ορυκτών και μετάλλων, εκ των οποίων ελάχιστα είναι ήδη αντικείμενο συστηματικής εκμετάλλευσης.
Σε προχθεσινό άρθρο του Axios βρήκαμε ορισμένες ακόμα πληροφορίες για τον ορυκτό πλούτο της Γροιλανδίας και ειδικότερα για τα ορυκτά και μέταλλα που χρησιμοποιούνται στην βιομηχανία της τεχνολογίας. Υπάρχουν λοιπόν κοιτάσματα γαλλίου, γερμανίου, ινδίου, τανταλίου και πυριτίου.
Όλα αυτά χρησιμοποιούνται για την κατασκευή των υπερπολύτιμων αυτή την περίοδο μικροεπεξεργαστών που είναι απαραίτητα για τις εφαρμογές Τεχνητής Νοημοσύνης. Το ενδιαφέρον που εντοπίσαμε στο εν λόγω άρθρο είναι πως όλα αυτά τα παραπάνω ορυκτά βρίσκονται και στην Βενεζουέλα, η οποία όμως δεν διαθέτει ένα άλλο πολύτιμο μέταλλο που βρίσκεται στην Γροιλανδία, το παλλάδιο. Στην Γροιλανδία, όπως και στην Βενεζουέλα, υπάρχουν και αποθέματα θορίου, ενός μετάλλου που χρησιμοποιείται στην πυρηνική βιομηχανία.
Δεν χρειάζεται και πολλή προσπάθεια για να καταλάβουμε πως στην Γροιλανδία μπορεί να βρει κάποιος σχεδόν όλα τα απαραίτητα στοιχεία για την βιομηχανία μικροεπεξεργαστών και την κατασκευή των microchips Τεχνητής Νοημοσύνης. Σπάνιες γαίες, οι οποίες είναι απαραίτητες και στην βιομηχανία ηλεκτρονικών και στην βιομηχανία ηλεκτρικών οχημάτων, ημιαγωγούς που αποτελούν τα δομικά στοιχεία των microchips, χαλκό που είναι απαραίτητος για όλη την βιομηχανία ηλεκτρονικών αλλά και για το δίκτυο μεταφοράς ενέργειας και όλες τις ηλεκτρικές εγκαταστάσεις μέσα στα data centers.
Η χρησιμότητα του υπεδάφους της δεν περιορίζεται εκεί, καθώς ο γραφίτης είναι δομικό στοιχείο των μπαταριών για ηλεκτρικά αυτοκίνητα και αποθήκευση της υπερβάλλουσας πράσινης ενέργειας, το νικέλιο και το κοβάλτιο μπαίνουν επίσης στις μπαταρίες, το τιτάνιο, το βανάδιο και το βολφράμιο έχουν πολλές βιομηχανικές χρήσεις αλλά είναι πολύτιμα στοιχεία και για την αμυντική βιομηχανία.
Είναι φανερό πως το υπέδαφος της Γροιλανδίας θα μπορούσε να καλύψει πολλά κενά στην αμερικανική εφοδιαστική αλυσίδα στους τομείς της βαριάς βιομηχανίας, της αμυντικής βιομηχανίας, της πυρηνικής βιομηχανίας και στο γενικότερο «οικοσύστημα» της υψηλής τεχνολογίας και του τομέα της Τεχνητής Νοημοσύνης.
Εκτός από όλα αυτά, η προχθεσινή παρουσίαση του Τζένσεν Χουάνγκ της Nvidia στην έκθεση CES στο Λας Βέγκας μας έδειξε πως μαζί με την Τεχνητή Νοημοσύνη πρέπει να περιλάβουμε και την ανάπτυξη της ρομποτικής στους κρίσιμους τομείς που «αγγίζουν» την Γροιλανδία, καθώς όπως είπε ο γνωστός επιχειρηματίας τα νέα προηγμένα ρομπότ έχουν και αυτά ανάγκη από ειδικά microchips Τεχνητής Νοημοσύνης.
Δεν είναι λοιπόν άξιο απορίας το γιατί ασχολούνται οι ΗΠΑ με το υπέδαφος της Γροιλανδίας. Μπορεί ο πρόεδρος Τραμπ και οι συνεργάτες του να δίνουν μεγαλύτερη έμφαση στις σπάνιες γαίες γιατί εκεί η Κίνα προηγείται κατά πολύ όλων των δυτικών χωρών στην δημιουργία και στον έλεγχο των εφοδιαστικών τους αλυσίδων, αλλά ο ορυκτός πλούτος του νησιού είναι χρήσιμος στις ΗΠΑ και σε πολλούς άλλους τομείς.
Δεν μας κάνει εντύπωση επίσης το γεγονός πως ο Τραμπ θα προτιμούσε να έχει τον πλήρη έλεγχο του νησιού προκειμένου να επισπεύσει την διαδικασία ανάθεσης, σε ιδιωτικές εταιρείες, του έργου της αξιοποίησης αυτού του πλούτου. Ακόμα και αν οι αρχές της Δανίας και της Γροιλανδίας ανέθεταν σε αμερικανικές επιχειρήσεις την αξιοποίηση όλων των περιοχών που πιθανολογείται πως έχουν «ενδιαφέρον» υπέδαφος, η έναρξη εξόρυξης σε βιομηχανικό επίπεδο θα καθυστερήσει πολύ, καθώς είναι βέβαιο πως σημαντικό μέρος των κατοίκων θα αντιδράσει πολύ έντονα και θα προσπαθήσει να προστατεύσει τον τρόπο ζωής τους, την πανίδα και την χλωρίδα της πατρίδας τους, και να αποτρέψει την σημαντική υποβάθμιση του περιβάλλοντος.
Το πέρασμα της Γροιλανδίας σε αμερικανικά χέρια θα μπορούσε να επισπεύσει σημαντικά αυτές τις διαδικασίες και να διευκολύνει την κατασκευή και των εγκαταστάσεων επεξεργασίας αυτών των πολύτιμων ορυκτών και μετάλλων και ιδίως των σπανίων γαιών.
Προφανώς, δεν έχει νόημα να προσπαθήσουμε να προβλέψουμε τι θα κάνει τελικά ο Αμερικανός πρόεδρος. Μπορούμε όμως να πούμε με βεβαιότητα πως η Γροιλανδία δεν θα φύγει εύκολα και γρήγορα από την επικαιρότητα.
