Μπορεί η άμεση έκθεση των ευρωπαϊκών τραπεζών στην πολεμική σύρραξη στο Ιράν να παραμένει διαχειρίσιμη, ωστόσο ο πραγματικός κίνδυνος ελλοχεύει στις δευτερογενείς επιπτώσεις, τονίζει το κορυφαίο στέλεχος της τραπεζικής εποπτείας της ΕΚΤ, Πέδρο Ματσάντο σε συνέντευξή του στο Reuters.
Το «ανάχωμα» του 1%
Σύμφωνα με τον Ματσάντο, η άμεση έκθεση των τραπεζών της Ευρωζώνης σε Ιράν και Ισραήλ είναι περιορισμένη, καθώς τα στοιχεία δείχνουν ότι οι κίνδυνοι αντιπροσωπεύουν μόλις το 0,7% του βασικού κεφαλαίου για περιουσιακά στοιχεία (όπως δάνεια) και το 0,6% για υποχρεώσεις (όπως τραπεζικά ομόλογα). Για την ακρίβεια, ακόμα και αν συνυπολογιστούν οι γειτονικές χώρες, η συνολική έκθεση παραμένει κάτω από το 1% του συνόλου των ενεργητικών των εποπτευόμενων ιδρυμάτων.
Δεδομένου ότι τα στοιχεία ενεργητικού των μεγάλων τραπεζών της Ευρωζώνης ανέρχονται σε 27,8 τρισ. ευρώ, το 1% μεταφράζεται σε περίπου 278 δισ. ευρώ — ένα ποσό που η ΕΚΤ θεωρεί ότι το σύστημα μπορεί να απορροφήσει.
Η ενεργειακή «βόμβα» που απελεί την Ευρώπη
Ο Ματσάντο προειδοποιεί ότι η πραγματική απειλή δεν είναι η σύρραξη στη Μέση Ανατολή, αλλά οι τιμές του φυσικού αερίου και του πετρελαίου, καθώς μια παρατεταμένη κρίση στη Μέση Ανατολή μπορεί να πυροδοτήσει νέο πληθωριστικό σοκ λόγω της εξάρτησης από τους προμηθευτές του Κόλπου και των εμπορικών δρόμων της Διώρυγας του Σουέζ, ενώ η άνοδος του κόστους ενέργειας θα συμπιέσει την οικονομική δραστηριότητα.
Παράλληλα, υπάρχει ο κίνδυνος αύξησης της ανεργίας και αυτή είναι η κρίσιμη μεταβλητή για τις τράπεζες, καθώς μεταφράζεται άμεσα σε αδυναμία αποπληρωμής δανείων από τους δανειολήπτες.
Πέρα από το γεωπολιτικό μέτωπο, η ΕΚΤ στρέφει την προσοχή της στις συνθετικές τιτλοποιήσεις (synthetic securitisations) και πρόκειται για περίπλοκα deals όπου οι τράπεζες μεταφέρουν τον κίνδυνο των χαρτοφυλακίων τους σε τρίτους επενδυτές (σκιώδεις τράπεζες), χρησιμοποιώντας παράγωγα.
Παρά την έκρηξη αυτών των συναλλαγών κατά 85% το πρώτο εξάμηνο του 2025, οι επόπτες φοβούνται το φαινόμενο του «μπούμερανγκ»: ο κίνδυνος να επιστρέψει στο τραπεζικό σύστημα μέσω έμμεσων χρηματοδοτικών καναλιών. «Σκοπεύουμε να συγκεντρώσουμε αναλυτικά στοιχεία για να έχουμε μια σφαιρική εικόνα της έκθεσης από την... πίσω πόρτα», τόνισε χαρακτηριστικά ο Ματσάντο.
