field_kentriki_fotografia
Την ατμόσφαιρα ενός εξωπλανήτη φωτογράφισε το διαστημικό τηλεσκόπιο James Webb

Μία ακόμη πρωτιά για το διαστημικό τηλεσκόπιο James Webb καθότι παρήγαγε την πιο λεπτομερή μέχρι σήμερα φωτογραφία για την ατμόσφαιρα ενός εξωπλανήτη, αποκαλύπτοντας, κατ' αυτόν τον τρόπο, στοιχεία για τη χημική σύνθεση και τα νέφη της με τρόπο που ποτέ έως τώρα δεν είχε γίνει. Στον πλανήτη έχει δοθεί η ονομασία WASP-39b, βρίσκεται σε απόσταση 700 ετών φωτός από τη Γη, και λόγω της φωτογραφίας από το διαστημικό τηλεσκόπιο, γίνεται πλέον ο πλανήτης για τον οποίο γνωρίζουμε τα περισσότερα πράγματα στον γαλαξία μας, μετά τους οκτώ πλανήτες του ηλιακού μας συστήματος.

Ερευνητές από διάφορες χώρες έκαναν πέντε ξεχωριστές προδημοσιεύσεις με τα ευρήματα τους στο arXiv, ενώ θα ακολουθήσουν δημοσιεύσεις στο «Nature».

Σύμφωνα με τους ερευνητές, ο WASP-39b, είναι ένας αέριος γίγαντας που βρίσκεται στον αστερισμό της Παρθένου, έχει περίπου το ένα τρίτο της μάζας του Δία, χρειάζεται μόνο τέσσερις μέρες για μια πλήρη περιφορά πέριξ του άστρου του (αυτή είναι η διάρκεια του έτους του) και λόγω της μικρής απόστασης μεταξύ εξωπλανήτη-άστρου (μόνο 7 εκατ. χλμ. ή οκτώ φορές μικρότερη από την απόσταση Ήλιου-Ερμή), στον εξωπλανήτη αναπτύσσονται θερμοκρασίες σχεδόν 900 βαθμών Κελσίου. Συνεπώς, καθίσταται αφιλόξενος για ζωή - τουλάχιστον όπως την ξέρουμε στον δικό μας πλανήτη.

Όσο για το διαστημικό τηλεσκόπιο James Webb, είχε εκτοξευθεί τον Δεκέμβριο του 2021, παρατήρησε τον WASP-39b επί 40 ώρες και, μεταξύ άλλων, βρήκε διοξείδιο του άνθρακα στην ατμόσφαιρα του (παρατηρείται για πρώτη φορά). Στην ατμόσφαιρα ανίχνευσε επίσης νερό σε μορφή υδρατμών, μονοξείδιο του άνθρακα, νάτριο, κάλιο κ.α., μια χημική σύνθεση παρόμοια με εκείνη του Κρόνου.

Κατά τους ερευνητές, η ανίχνευση διοξειδίου του θείου μαρτυρά την πραγματοποίηση φωτοχημικών αντιδράσεων στην ατμόσφαιρα του εξωπλανήτη: καθώς πέφτει πάνω της το φως του μητρικού άστρου, διασπά το νερό της ατμόσφαιρας σε υδρογόνο και υδροξείδιο, το οποίο με τη σειρά του αντιδρά με σουλφίδιο του υδρογόνου για να παράγει το διοξείδιο του θείου. Είναι η πρώτη φορά που ανιχνεύεται φωτοχημική αντίδραση πέρα από το ηλιακό μας σύστημα και μάλιστα μοιάζει με εκείνη μέσω της οποίας παράγεται όζον στη γήινη ατμόσφαιρα.

Οι παρατηρήσεις του James Webb ακόμη δείχνουν ότι ο WASP-39b δεν διαθέτει ολική νεφοκάλυψη, κάτι που επίσης δεν είχε ποτέ έως τώρα παρατηρηθεί σε εξωπλανήτη. Ο πλανήτης φαίνεται να καλυμμένος με πυκνά σύννεφα σε ποσοστό μόνο 60%, τα οποία δεν περιέχουν υδρατμούς όπως στη Γη αλλά άλλα χημικά στοιχεία.

Το James Webb, που αποτελεί συνεργασία της αμερικανικής (NASA), της ευρωπαϊκής (ESA) και της καναδικής διαστημικής υπηρεσίας (CSA) και είναι το ισχυρότερο και μεγαλύτερο που έχει ποτέ σταλεί στο διάστημα, έχει βάλει στο στόχαστρο του περίπου 70 εξωπλανήτες, μεταξύ άλλων τους επτά βραχώδεις «γήινους» πλανήτες του κοντινού συστήματος Trappist-1, οπότε αναμένονται νέα στοιχεία για τις ατμόσφαιρες και άλλων εξωπλανητών.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ