Για ένα διάστημα, μετά την αποχώρησή του από την πρώτη γραμμή, υπήρχε η ψευδαίσθηση ότι ο Αλέξης Τσίπρας θα γύριζε πιο ώριμος. Ότι θα είχε καταλάβει πως ο κόσμος δεν κινείται με συνθήματα, πως η ιστορία δεν γράφεται με τσιτάτα, πως η γεωπολιτική δεν είναι φοιτητικό αμφιθέατρο. Η δήλωσή του για την κοινή επιχείρηση ΗΠΑ και Ισραήλ κατά του Ιράν μας προσγειώνει. Δεν ωρίμασε. Απλώς σιώπησε. Και όταν ξαναμίλησε, βγήκε από μέσα το ίδιο παλιό ένστικτο. Η Δύση πάντα φταίει.
Οι άλλοι πάντα “αγωνίζονται”. Εμείς, ως Ελλάδα, πάντα “οφείλουμε” να κρατήσουμε αποστάσεις, να κάνουμε τους ουδέτερους, να προσευχηθούμε στη “διπλωματία”.
Ο κ. Τσίπρας λέει κάτι που ακούγεται ανθρωπιστικό: ότι “η δημοκρατία για την οποία αγωνίζεται ο ιρανικός λαός δεν μπορεί να επιτευχθεί με στρατιωτικές επεμβάσεις ξένων χωρών”. Η φράση αυτή έχει το σωστό λεξιλόγιο. Έχει όμως λάθος αλήθεια. Γιατί εδώ και χρόνια βλέπουμε, με ωμή επανάληψη, τι συμβαίνει όταν ο ιρανικός λαός “αφήνεται στις δικές του δυνάμεις”. Βγαίνει στους δρόμους, και το καθεστώς απαντά με σφαίρες, βασανιστήρια, μαζικές συλλήψεις, και εξαφανίσεις αντιφρονούντων. Αυτό δεν είναι θεωρία. Μόλις πριν λίγες μέρες, τον Ιανουάριο του 2026, διεθνείς οργανισμοί μιλούν για θανατηφόρα καταστολή με χιλιάδες νεκρούς και χιλιάδες συλληφθέντες στις διαδηλώσεις που ξεκίνησαν στις 28 Δεκεμβρίου 2025 κατά του καθεστώτος του Ιράν.
Σε τέτοιες συνθήκες, η “αυτονομία” των καταπιεσμένων δεν είναι ρομαντισμός. Είναι καταδίκη. Αν ο κ. Τσίπρας θέλει να μιλά για δημοκρατία, ας κοιτάξει κατάματα το γεγονός ότι οι δημοκρατικοί, οι φιλελεύθεροι, οι γυναίκες, οι νέοι, οι μειονότητες στο Ιράν δεν ηττήθηκαν επειδή “δεν προσπάθησαν αρκετά”. Ηττήθηκαν επειδή απέναντί τους είχαν ένα κράτος ασφαλείας, έναν μηχανισμό τρόμου και μια οικονομία του εγκλήματος που χρηματοδοτεί καταστολή και εξαγωγή βίας. Και εδώ μπαίνει η μεγάλη απάτη του “προοδευτικού” αντιδυτικισμού: φορά τη μάσκα της δημοκρατίας για να μην ομολογήσει την πραγματική του προτίμηση, που είναι πάντα η ήττα της Δύσης, ακόμη κι όταν αυτό σημαίνει νίκη των μουλάδων.
Το δεύτερο πρόβλημα είναι η κεντρική υπόθεση του κ. Τσίπρα περί “σταθερότητας”. Μας λέει ότι τέτοιες επιχειρήσεις “βυθίζουν την περιοχή στην αποσταθεροποίηση” και επικαλείται τα “τελευταία 25 χρόνια”. Ναι, η ιστορία έχει τραύματα. Αλλά το συμπέρασμά του είναι βολικό, γιατί σβήνει από τον λογαριασμό το ίδιο το ιρανικό καθεστώς. Ο κ. Τσίπρας, στην ουσία, μας λέει ότι το status quo είναι προτιμότερο από οτιδήποτε μπορεί να προκύψει μετά από μια σύγκρουση που κατά τα φαινόμενα θα οδηγήσει σε αλλαγή καθεστώτος. Ότι, όσο άθλιο κι αν είναι το παρόν, το άγνωστο είναι χειρότερο. Αυτή είναι η πιο παλιά, η πιο φοβική και η πιο βολική σχολή “σταθερότητας”. Μόνο που εδώ το status quo δεν είναι μια ατελής ισορροπία που απλώς χρειάζεται διπλωματική συντήρηση. Είναι ένα καθεστώς που επιβιώνει με καταστολή στο εσωτερικό και με εξαγωγή τρομοκρατίας στο εξωτερικό. Κι όταν το βαφτίζεις “σταθερότητα”, δεν είσαι πραγματιστής. Είσαι απολογητής.
Ο τρόπος που μιλά, σβήνει από τον λογαριασμό τον βασικό παραγωγό αστάθειας. Το ίδιο το ιρανικό καθεστώς. Το παρουσιάζει περίπου σαν μια “κανονική” κυβέρνηση που απλώς έχει ένα πυρηνικό πρόγραμμα και χρειάζεται μια “διπλωματική λύση”. Όμως εδώ δεν έχουμε μια μια τεχνική διαφωνία μεταξύ κρατών. Το Ιράν είναι το κράτος εκείνο που έχει κατ'επανάληψη αμφισβητήσει το δικαίωμα ύπαρξης του Ισραήλ, που έχει υποσχεθεί "θάνατο στις ΗΠΑ" και "θάνατο στη Δύση". Είναι μια μηχανή ισχύος που τρέφεται από τον φόβο, που πνίγει εξεγέρσεις, που γεμίζει φυλακές, που δολοφονεί αντιφρονούντες και που κρατά την περιοχή σε μόνιμη ομηρία μέσω πληρεξουσίων και δικτύων.
Και τελικά, το επιχείρημά του καταλήγει σε ένα παράδοξο: για να μη διαταραχθεί η “σταθερότητα”, πρέπει να διατηρηθεί ανέπαφος ο μηχανισμός που παράγει την αστάθεια. Αυτό δεν είναι ουδετερότητα. Είναι επιλογή. Επιλογή υπέρ του θύτη, επειδή ο θύτης μιλά τη γλώσσα του αντιδυτικισμού που τόσο βολεύει την εγχώρια ρητορική. Όταν φοβάσαι περισσότερο την αλλαγή από την τυραννία, δεν υπερασπίζεσαι τη σταθερότητα. Υπερασπίζεσαι τη μονιμότητα του τρόμου.
Τρίτο, ο κ. Τσίπρας παριστάνει ότι η Ελλάδα κινδυνεύει να “εμπλακεί” επειδή είναι μέσα σε ένα “εξάγωνο συμμαχιών” και άρα πρέπει να αποστασιοποιηθεί. Αυτό ακούγεται πατριωτικό, αλλά είναι το γνωστό τέχνασμα της ψευδοουδετερότητας. Η Ελλάδα δεν έχει την πολυτέλεια να παίζει τον Ελβετό στην Ανατολική Μεσόγειο, ειδικά όταν ο αναθεωρητισμός στην ευρύτερη γειτονιά μας δεν είναι θεωρητικός. Η πραγματική εθνική στρατηγική δεν είναι να λες “όχι σε όλα”, ούτε να πουλάς “ειρήνη” ως άλλοθι αδράνειας. Είναι να ξέρεις ποιοι είναι οι σύμμαχοί σου, ποια είναι τα συμφέροντά σου, και πώς αποτρέπεις απειλές πριν έρθουν στην πόρτα σου.
Η ειρήνη δεν είναι ευχή. Είναι ισορροπία ισχύος. Και η δημοκρατία δεν είναι σύνθημα. Είναι η δυνατότητα να μιλάς, να γράφεις, να διαμαρτύρεσαι, και να ψηφίζεις ελεύθερα. Όταν οι άνθρωποι μιας χώρας σηκώνονται για ελευθερία και τους θερίζουν, η “καθαρή” απάντηση του κ. Τσίπρα σημαίνει ένα πράγμα: συνεχίστε να πεθαίνετε μόνοι σας, για να μπορούμε εμείς να νιώθουμε ηθικοί.
Αυτός είναι ο παλιός Τσίπρας. Ο ίδιος που μιλούσε με τη γλώσσα της προόδου για να κρύψει την απέχθεια προς τη Δύση. Ο ίδιος που θεωρεί κάθε δυτική δράση ύποπτη και κάθε αντιδυτικό καθεστώς “σύνθετο”. Ο ίδιος που πουλά διεθνές δίκαιο ως προσευχή, αλλά ξεχνά ότι το διεθνές δίκαιο χωρίς ισχύ γίνεται κουρελόχαρτο. Όποιος θέλει πραγματικά δημοκρατία στο Ιράν, πρέπει πρώτα να θέλει να χάσει ο μηχανισμός που φυλακίζει, βασανίζει και σκοτώνει. Όλα τα άλλα είναι λογοτεχνία για προοδευτική κατανάλωση.
