Φαίνεται πως ηθοποιοί, μοντέλα και καρατερίστες παρουσιάστριες το έριξαν στο διάβασμα. Πως αλλιώς να εξηγηθεί η τάση των book clubs που εγκαινιάζουν η μια διασημότητα μετά την άλλη. Δεν είναι μόνο η ηθοποιός Ρις Γουίδερσπουν ή η περίφημη «λέσχη βιβλίου» της Όπρα Γουίνφρι. Είναι και η Ντούα Λίπα, η Έμα Ρόμπερτς, η Έμα Γουότσον, η Σάρα Μισέλ Γκέλαρ, η Φλόρενς Γουελς και η Ντακότα Τζόνσον. Σελίδες φυλλομετρούν και τα μοντέλα Κάια Γκέρμπερ και Κένταλ Τζένερ με το πιο φρέσκο book club να είναι αυτό της Κέιτι Κούρικ, της πρώτης γυναίκας που παρουσίασε, μόνη της, κεντρικό δελτίο ειδήσεων στην ιστορία της αμερικανικής τηλεόρασης.
Μπορεί να είναι απλά μόδα, εργαλείο lifestyle, μηχανισμός εμπορικής αξιοποίησης ή αφετηρία για παραγωγές streaming. Κι όμως, αυτές οι «λέσχες βιβλίου» μπορούν να φέρουν βιβλία σε ανθρώπους που δεν θα τα άνοιγαν ποτέ, να επαναφέρουν συζητήσεις γύρω από τη λογοτεχνία, να δημιουργήσουν μικρές κοινότητες ανάγνωσης, προωθώντας τη φιλαναγνωσία, σε μια εποχή που όλα φιλτράρονται μέσα από οθόνες και feeds.
Τα βιβλία είναι και ένας άλλος τρόπος να σμιλευτεί, για κάποιες από τις σελέμπριτις, ένα προφίλ πιο ουσιαστικό, πιο «κουλτουριάρικο». Να δείξουν ότι έχουν πνευματικά ενδιαφέροντα, δεν είναι πουκάμισα αδειανά και δεν ποζάρουν απλά με ένα εξώφυλλο σεταρισμένο με μια τσάντα, που βρίσκεται σε λίστα αναμονής. Το να καλλιεργείς μια εικόνα βιβλιόφιλου, ότι είσαι βιβλιοσκώληξ, είναι και ένας εξίσου καλός τρόπος για να μεταβείς από μία φάση καριέρας σε μια άλλη, ίσως πιο πολυδιάστατη. Όπως και να έχει, το να δώσει κάποιος λίγη σημασία στα βιβλία είναι επιτυχία.
Όταν πριν δύο χρόνια η ηθοποιός Ντακότα Τζόνσον ξεκίνησε το book club «Tea Time» το πρώτο βιβλίο που πρότεινε ήταν το «Beautyland» της Μαρί Ελέν Μπερτίνο. Ένα βιβλίο που λάτρεψε η ίδια και καταβρόχθισαν και οι ακόλουθοι της. «Αυτό είναι ένα μυθιστόρημα που θα προτείνω σε ανθρώπους για όλη μου τη ζωή. Νιώθω ότι ανεβάζουμε τον πήχη τόσο ψηλά και γι’ αυτό είμαι περήφανη. Η λέσχη βιβλίου μας διαβάζει λογοτεχνική μυθοπλασία.
Δεν είναι βιβλία της παραλίας. Δεν είναι χαζομάρες» είπε η Τζόνσον σε συνέντευξή της στο «Bustle». «Δεν περιλαμβάνει αποκλειστικά γυναίκες συγγραφείς, αλλά ενισχύουμε γυναίκες δημιουργούς, επιλέγοντας πολλές πρωτοεμφανιζόμενες μυθιστοριογράφους». Στόχος της με το «Tea Time» να δώσει, όσο γίνεται, λίγη ουσία και σοβαρότητα στο Instagram: «Ο κόσμος χρειάζεται να εμβαθύνει σε γνώσεις για συγκεκριμένα πράγματα αντί να μιλάει για το ποιο σέρουμ για το πρόσωπο χρησιμοποιεί και να πιστεύει ότι αυτό είναι το πιο σημαντικό πράγμα στον κόσμο».
Επί σειρά ετών, όχι μόνο επί αμερικανικού εδάφους, ένα βιβλίο απογειωνόταν μόλις το πρότεινε η λέσχη βιβλίου της Όπρα Γουίνφρι. Το διάλεξε η Όπρα! Θα είναι καλό! Σειρά είχε η Ρις Γουίδερσπουν που φαίνεται ότι ξεπέρασε την Όπρα. Στην επιτυχημένη τηλεοπτική σειρά «Younger», όπου «πρωταγωνιστεί» ένας εκδοτικός οίκος και το βιβλίο γενικώς, μαζί με ένα σωρό μυστικά, ψέματα, έρωτες και πάθη, οι αναφορές στα βιβλία που αγκαλιάζει η Γουίδερσπουν είναι συνεχείς.
Η 50χρονη ηθοποιός υπήρξε η πιο εύστροφη στο να μετατρέψει το γούστο της στα βιβλία σε χρυσοφόρο φλέβα, δημιουργώντας μια επιχείρηση όπου οι μηνιαίες επιλογές της αποστέλλονται σε newsletter και ανακοινώνονται σε ιστοσελίδα, ενώ παράλληλα αποκτώνται από την εταιρία παραγωγής της, Hello Sunshine, την οποία πούλησε για 900 εκατομμύρια δολάρια. Το να μετατρέπει τις επιλογές του book club της σε ταινίες και τηλεοπτικές σειρές αποτελεί ξεκάθαρα την κινητήρια δύναμη πίσω από τη λέσχη της Γουίδερσπουν. Παράλληλα όμως έχει αξιοποιήσει την ιδέα της «βιβλιοφιλίας» προς όφελος τους ίματζ της.
Η Γουίδερσπουν παραμένει στην εταιρία. Διατηρεί μετοχικό ποσοστό και θέση στο διοικητικό συμβούλιο, γεγονός που της επιτρέπει-όπως τονίζει- να συνεχίσει να καθοδηγεί την αποστολή της εταιρείας για την ενδυνάμωση των γυναικών.
Πέρα από τον χώρο των book clubs, υπάρχουν και διάσημες και όμορφες που απλώς θέλουν να τις βλέπουμε να διαβάζουν βιβλία, ιδανικά «ψαγμένα» βιβλία. Σε αυτή την κατηγορία βρίσκουμε τα μοντέλα Κάια Γκέρμπερ και Κένταλ Τζένερ. Η πρώτη έχει κάτι σαν «book club», που συνίσταται στο να κάνει συζητήσεις με συγγραφείς, όπως η Εμιλι Ραταϊκόφσκι (έχει γράψει το «Σώμα μου»), στο Instagram Live, και επίσης φωτογραφίζεται συχνά με βιβλία, συμπεριλαμβανομένων τίτλων της Ντόλι Αντερτον και της Ανί Ερνό. Αλλά η βασίλισσα της φωτογράφισης με βιβλία που είναι και καλά και ταιριάζουν με τα μαγιό της είναι η Τζένερ. Και τα βιβλία με τα οποία ποζάρει είναι αξιοσημείωτα, συχνά εκδόσεις μικρών εκδοτικών οίκων με περιορισμένα τιράζ.
Το 2019, η συγγραφέας ενός από αυτά τα βιβλία, η Ντάρσι Γουάιλντερ, αποφάσισε να διερευνήσει πώς ένα μέλος της οικογένειας Kαρντάσιαν κατέληξε να απαθανατιστεί να διαβάζει τα απομνημονεύματά της «Literally Show Me a Healthy Person». Μετά το ποστάρισμα της Τζένερ, το βιβλίο ξεπούλησε στο Amazon. Η Γουάιλντερ εντόπισε την Άσλεα Γκονζάλες, δημοσιευμένη ποιήτρια, η οποία αναγνωρίζεται πλέον ευρέως ως η «book concierge» της Τζένερ, επιφορτισμένη με το να προμηθεύει το μοντέλο με «instagrammable» λογοτεχνία. Τα γράφει όλα εδώ.
Πολύ πρόσφατα η Κέιτι Κούρικ έβαλε μπροστά τη δική της λέσχη βιβλίου, με την ονομασία KCBC (ακρωνύμιο του Katie Couric Book Club). Στο Substack της, όπου φυσικά θα στεγάζεται το KCBC, η Κούρικ εξήγησε ότι ξεκινά το κλαμπ επειδή η απόφαση της για το 2026 είναι να «σκρολάρει λιγότερο και να διαβάζει περισσότερο». Στόχος της να διαβάζει ένα βιβλίο το μήνα και ακούγεται εφικτό, ειδικά όταν έχεις 90.000 συνδρομητές να σε κρατούν υπόλογη.
«Λατρεύω να διαβάζω», είπε η Κούρικ στο «People». «Και συνειδητοποίησα ότι το να παρακολουθώ συνεχώς την επικαιρότητα, να σκρολάρω στα social - doomscrolling τις περισσότερες φορές – ήταν κατά μια έννοια έκπτωση και δεν μου άφηνε αρκετό χρόνο για να διαβάσω σπουδαία βιβλία». Η λέσχη ξεκινά με το «The Correspondent» της Βιρτζίνια Έβανς. Η εναρκτήρια συνάντηση θα πραγματοποιηθεί μέσω Substack στις 19 Ιανουαρίου και θα περιλαμβάνει συζήτηση με τη συγγραφέα.
Οι «λέσχες βιβλίου» των διασημοτήτων λειτουργούν σαν μια γέφυρα ανάμεσα στον κόσμο της ποπ κουλτούρας και τον κόσμο του βιβλίου. Δεν αλλάζουν τον κόσμο του βιβλίου, αλλά του δίνουν οξυγόνο. Δανείζονται τη λάμψη της διασημότητας για να στρέψουν για λίγο το βλέμμα στο χαρτί και στη σκέψη. Κι αν μέσα από αυτή τη διαδικασία έστω και ένας άνθρωπος ανακαλύψει έναν συγγραφέα, ένα βιβλίο ή μια φράση που τον συγκινεί, τότε ίσως η αξία τους βρίσκεται όχι στη δύναμή τους να πωλούν, αλλά στη δύναμή τους να θυμίζουν ότι η ανάγνωση παραμένει μια πράξη βαθιά προσωπική, ακόμα και όταν ξεκινά από ένα Instagram post.
