Το Υπουργείο Πολιτισμού εξέδωσε ανακοίνωση για τα φωτογραφικά ντοκουμέντα από την εκτέλεση των 200 στην Καισαριανή την Πρωτομαγιά του 1944 που βγήκαν σε δημοπρασία στο eBAY. Σε αυτή, μεταξύ άλλων, αναφέρεται ότι:
«Εμπειρογνώμονες – στελέχη του ΥΠΠΟ έχουν ήδη έλθει σε επαφή με τον συλλέκτη. Τις επόμενες μέρες θα τον επισκεφθούν στην έδρα του, στη Γάνδη του Βελγίου, προκειμένου να αποτιμήσουν: Την αυθεντικότητα και τη νομιμότητα της προέλευσης, καθώς και τη σημασία και την αξία της συλλογής. Εάν η αυθεντικότητα και η νόμιμη προέλευση της συλλογής τεκμηριώνονται, το Υπουργείο Πολιτισμού θα οριστικοποιήσει άμεσα διά της κατάλληλης νομικής οδού τα μέτρα για την απόκτησή της».
Αναλυτικότερα, η ανακοίνωση του ΥΠΠΟ αναφέρει:
«Δώδεκα φωτογραφίες που παρουσιάζουν τις τελευταίες στιγμές των 200 πατριωτών, πριν από την εκτέλεσή τους, στην Καισαριανή, την Πρωτομαγιά του 1944, εμφανίστηκαν στον διαδικτυακό τόπο δημοπρασιών e-bay το Σάββατο, 14 Φεβρουαρίου. Ανήκουν σε συλλέκτη που ειδικεύεται στα αναμνηστικά του Γερμανικού Στρατού και εν γένει τεκμήρια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, και ο οποίος τις προσέφερε για πώληση.
Το ΥΠΠΟ ευαισθητοποιήθηκε άμεσα και διαπίστωσε ότι:
1. Είναι πολύ πιθανόν ότι πρόκειται για αυθεντικές φωτογραφίες,
2. Υπάρχουν αρκετές νομικές περιπλοκές αναφορικά με τη διεκδίκησή τους.
Αναφορικά με την τεκμηρίωση της αυθεντικότητάς τους: Είναι γνωστό και επαρκώς διερευνημένο θέμα μεταξύ ιστορικών της φωτογραφίας και της σύγχρονης ιστορίας η διακίνηση φωτογραφιών που τράβηξαν στρατιώτες του Γ’ Ράιχ σε χώρες τις οποίες είχε καταλάβει η ναζιστική Γερμανία.
Στις οργανώσεις Γερμανών βετεράνων που συστάθηκαν με στόχο την αποκατάσταση της δημόσιας εικόνας της Βέρμαχτ, στη μεταπολεμική γερμανική κοινωνία, δημιουργήθηκαν δίκτυα ανταλλαγής και ανατύπωσης φωτογραφιών που παρήχθησαν κατά τη διάρκεια του πολέμου από επαγγελματίες και ερασιτέχνες φωτογράφους. Χαρακτηριστικότερη περίπτωση υπήρξε ο κύκλος του περιοδικού Wildente (Αγριόπαπια), που εξέδιδε ο Günther Heysing, δημοσιογράφος των Μονάδων Προπαγάνδας του Γκέμπελς.
Οι συγκεκριμένες φωτογραφίες είναι πολύ πιθανόν να ανήκουν σε αυτές (ειδικώς εάν ληφθεί υπόψη η πίσω όψη των τυπωμένων φωτογραφιών, όπως εμφανίσθηκε στο e-bay).
Την Τετάρτη 18 Φεβρουαρίου το Κεντρικό Συμβούλιο Νεωτέρων Μνημείων θα εξετάσει το θέμα «Χαρακτηρισμός ή μη φωτογραφικών τεκμηρίων της εκτέλεσης των 200 πατριωτών στην Καισαριανή, την Πρωτομαγιά του 1944». Η ολοκλήρωση του χαρακτηρισμού της συλλογής ως μνημείου αποτελεί το θεμέλιο για τη διεκδίκησή της από το ελληνικό κράτος. Εμπειρογνώμονες – στελέχη του ΥΠΠΟ έχουν ήδη έλθει σε επαφή με τον συλλέκτη.
Τις επόμενες μέρες θα τον επισκεφθούν στην έδρα του, στη Γάνδη του Βελγίου, προκειμένου να αποτιμήσουν: Την αυθεντικότητα και τη νομιμότητα της προέλευσης, καθώς και τη σημασία και την αξία της συλλογής. Εάν η αυθεντικότητα και η νόμιμη προέλευση της συλλογής τεκμηριώνονται, το Υπουργείο Πολιτισμού θα οριστικοποιήσει άμεσα διά της κατάλληλης νομικής οδού τα μέτρα για την απόκτησή της»
Αποσύρθηκαν από το eBay οι φωτογραφίες με εκτελεσθέντες
Νωρίτερα έγιονε γνωστό ότι τα φωτογραφικά ντοκουμέντα που φέρεται να απεικονίζουν την εκτέλεση των 200 Ελλήνων αντιστασιακών στην Καισαριανή και βρέθηκαν να πωλούνται στο eBay από Βέλγο συλλέκτη, αποσύρθηκαν από τον τελευταίο μετά τη δημοσιοποίηση του θέματος.
Σύμφωνα με πληροφορίες, οι φωτογραφίες φέρονται να προέρχονται από άλμπουμ Γερμανού αξιωματικού, ο οποίος υπηρετούσε την περίοδο εκείνη στη Μαλακάσα. Πολλοί ιστορικοί εκτιμούν ότι το υλικό είναι γνήσιο, γεγονός που ενισχύει τη σημασία του ως ιστορικό τεκμήριο.
Ειδικότερα, ο Βέλγος συλλέκτης ανέφερε: «Κατανοώ πλήρως ότι αυτές οι φωτογραφίες είναι ευαίσθητου ιστορικού χαρακτήρα και συγκλονίστηκα βαθιά από τη ζημιά που προκλήθηκε χθες στο μνημείο της Καισαριανής. Γνωρίζω ότι τα συναισθήματα γύρω από αυτό το θέμα μπορεί να είναι έντονα και λυπάμαι που το ζήτημα χρησιμοποιείται και για πολιτικούς σκοπούς.
Μετά την έντονη κάλυψη από τα μέσα ενημέρωσης χθες, επικοινώνησαν μαζί μου πολλοί ιδιωτικοί συλλέκτες εκφράζοντας έντονο ενδιαφέρον για την απόκτηση των φωτογραφιών. Αν και εκτιμώ αυτό το ενδιαφέρον, θέλω να τονίσω ότι δεν έχει ληφθεί ακόμη καμία απόφαση για την πώληση και παραμένω ανοιχτός σε εποικοδομητικό διάλογο με τις αρμόδιες ελληνικές κυβερνητικές αρχές σχετικά με το μέλλον αυτού του υλικού.
Ταυτόχρονα, ζητώ με σεβασμό να αναγνωριστεί και να αντιμετωπιστεί με τον δέοντα σεβασμό η νόμιμη ιδιοκτησία μου επί των φωτογραφιών. Έχουν διαδοθεί ευρέως τεχνητά αλλοιωμένες εικόνες που αφαιρούν την προστασία των πνευματικών μου δικαιωμάτων, παραμορφώνοντας μάλιστα ορισμένα πρόσωπα των θυμάτων και προκαλώντας περιττές συζητήσεις σχετικά με την αυθεντικότητα των φωτογραφιών».
Κανείς δεν γνώριζε ότι υπάρχουν φωτογραφίες από την εκτέλεση των 200 την Πρωτομαγιά 1944 στην Καισαριανή. Ηρθαν στο φως της δημοσιότητας σήμερα στο ebay, χωρίς να αναφέρεται ποιος είναι ο φωτογράφος. Έχουν ανέβει στο Greece at WWII Archives, όπου μπορείτε να τις δείτε... pic.twitter.com/WNufgh72Cz
— Nikos Sarantakos (@nikosarantakos) February 14, 2026
Π. Μαρινάκης: Οι φωτογραφίες πρέπει να αποκτηθούν από το ελληνικό Κράτος εφόσον είναι γνήσιες
«Οι φωτογραφίες πρέπει να αποκτηθούν από το ελληνικό Κράτος εφόσον είναι γνήσιες» υπογράμμισε νωρίτερα ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, Παύλος Μαρινάκης αναφερόμενος στα φωτογραφικά ντοκουμέντα, σημειώνοντας πως έχουν δρομολογηθεί οι διαδικασίες διεκδίκησης της απόκτησης των φωτογραφιών από το υπουργείο Πολιτισμού.
«Στην περίπτωση αυτή, αποτελούν μοναδικά τεκμήρια, άρρηκτα συνδεδεμένα με συγκεκριμένο τραγικό γεγονός της ελληνικής ιστορίας, άρα και τμήμα της πολιτιστικής κληρονομιάς του ελληνικού λαού» τόνισε και πρόσθεσε ο κ. Μαρινάκης κατά τη διάρκεια της ενημέρωσης πολιτικών συντακτών πως «το υπ. Πολιτισμού έχει δρομολογήσει τις διαδικασίες διεκδίκησης της απόκτησης τους υπό την προϋπόθεση ότι ο κάτοχός τους ή το Ebay μπορούν να αποκτήσουν τη γνησιότητά τους ή δεχθούν έλεγχο από τους ειδικούς που θα ορίσει το υπουργείο Πολιτισμού».
Συμφωνία Κακλαμάνη – Μενδώνη για απόκτηση και παραχώρηση στη Βουλή
Αντίστοιχη απάντηση κατά τη διάρκεια ενημέρωσης στους κοινοβουλευτικούς συντάκτες έδωσε και ο Πρόεδρος της Βουλής, Νικήτας Κακλαμάνης, ερωτηθείς σχετικά και τονίζοντας πως «η Βουλή δεν έχει καμία αρμοδιότητα, αφού είναι δουλειά του Υπουργείου Πολιτισμού».
Πάντως, μετά από νεότερη τηλεφωνική επικοινωνία του προέδρου της Βουλής με την υπουργό Πολιτισμού, ο Νικήτας Κακλαμάνης και η Λίνα Μενδώνη συμφώνησαν ότι, εφόσον αποκτηθούν οι φωτογραφίες από το υπουργείο Πολιτισμού, στη συνέχεια θα παραχωρηθούν στη Βουλή των Ελλήνων.
Τέλος αξίζει να σημειωθεί πως ο κ. Κακλαμάνης σημείωσε πως θα ζητήσει την Πέμπτη να τον εξουσιοδοτήσει η Διάσκεψη των Προέδρων ώστε να ελέγξουμε την γνησιότητα φωτογραφιών, προσθέτοντας πως «υπάρχει νόμος διεθνής που απαγορεύει σε αυτή την πλατφόρμα να εμπορεύεται τεκμήρια πολέμου». «Αν δεν υπάρχει τέτοιο κώλυμα η Βουλή θα προσπαθήσει να τις πάρει», τόνισε.
