Ήταν ένας από τους μεγαλύτερους φιλοσόφους της Μέσης Ανατολής. Ένας πρωτοπόρος που αποτέλεσε άξιο συνεχιστή των ιδεών των μεγάλων διδασκάλων, των ιδεών που εξέλιξε ακόμα παραπάνω συνδυάζοντάς τες με τις επιστήμες. Ένας άνθρωπος που πέρασε από πολλά επαγγέλματα, έγινε γνωστός σε όλο τον τότε γνωστό κόσμο και η σύγχρονη ιατρική τον τιμά ακόμα.
Το 980 μ.Χ., γεννήθηκε κοντά στην πόλη Μπούχαρα της Περσίας, ο Abu Ali Hussein bin Abdullah bin Sina. Για να μη νομίζετε ότι θα πορευτούμε με αυτόν τον «σιδηρόδρομο» σε όλο το κείμενο, ας χρησιμοποιήσουμε εξ αρχής το όνομα που του έδωσαν οι σύγχρονοί του Έλληνες: Αβικέννας. Οι Άραβες, αναφέρονταν σε αυτόν ως «Ibn Sina» («Ιμπν Σίνα»).
Ναι, η φήμη του έφτασε σε κάθε άκρη εκείνου του κόσμου και για πολύ καλό λόγο μάλιστα. Η οξύνοια του μυαλού του Αβικέννα φάνηκε από νωρίς. Από μικρός είχε χωμένη τη μύτη του στα βιβλία. Όταν ήταν 10 ετών, είχε αποστηθίσει το Κοράνι και απήγγειλε απ’ έξω στίχους του.
Ο πατέρας του ήταν ένας από τους τοπικούς κυβερνήτες στην υπηρεσία της δυναστείας που κυβέρνησε την Περσική αυτοκρατορία μετά τις κατακτήσεις των Αράβων, της δυναστείας των Σαμανιδών. Ως εκ τούτου, η οικογένειά του ζούσε με ανέσεις και προνόμια. Γεγονός που του επέτρεψε να αποκτήσει πλούσια μόρφωση και παιδεία.
Όταν ήταν 16 ετών, είχε διαβάσει και ασχολούνταν συστηματικά με το ισλαμικό δίκαιο, την γεωμετρία, την λογική, την ιατρική, την φυσική, τα μαθηματικά. Είχε ήδη αρχίσει να εξασκεί το επάγγελμα του γιατρού, αποκτώντας σιγά σιγά πολλούς τακτικούς ασθενείς.
Ήταν ένας έφηβος με πολλά ενδιαφέροντα και μια ακατάπαυστη θέληση για συνεχή μάθηση. Έχοντας διαβάσει όλους τους μεγάλους φιλοσόφους (Σωκράτη, Πλάτωνα και ιδιαίτερα Αριστοτέλη), τους λόγιους Άραβες τις εποχής του, τα έργα των σύγχρονών του επιστημόνων και τα ιερά βιβλία των τότε κύριων θρησκειών, ξεκίνησε να διατυπώνει τις δικές του πρωτοπόρες ιδέες και να τις αποτυπώνει γραπτά στην αραβική και στην περσική γλώσσα.
Όταν ήταν 18 ετών, διέπρεψε στην λογική και τις φυσικές επιστήμες και μάλλον με την βοήθεια του πατέρα του κατάφερε να μπει στην βασιλική αυλή, ασκώντας κανονικά το επάγγελμα του γιατρού. Παράλληλα με αυτήν την θέση, απέκτησε και το προνόμιο να επισκέπτεται την Βασιλική Βιβλιοθήκη, όπου σίγουρα θα ξόδευε πολλές από τις ελεύθερες ώρες του. Τι καλύτερο για έναν «βιβλιοφάγο» όπως εκείνος;
Όλα άλλαξαν, όταν πέθανε ο πατέρας του. Ο Αβικέννας είχε μείνει χωρίς προστάτη, χωρίς κάποιον δίπλα του να τον προσέχει και να τον στηρίζει. Μπορεί να ήταν μια ιδιοφυΐα, παρέμενε όμως ένας απλός έφηβος. Ταυτόχρονα, η δυναστεία των Σαμανιδών άρχισε να χάνει την δύναμή της. Ο Αβικέννας έχασε τα προνόμια που είχε αποκτήσει και έτσι αποφάσισε να φύγει.
Άρχισε να ταξιδεύει και να περιπλανιέται σε διάφορες πόλεις της περσικής επικράτειας. Το πρωί θεράπευε ασθενείς και το βράδυ μάζευε γύρω του δικούς του «μαθητές» της μιας ημέρας, διδάσκοντάς τους ό,τι προλάβαινε. Τελικά, κατέληξε στην πόλη Χαμαντάν. Εκεί, μπήκε και πάλι ως γιατρός στην βασιλική αυλή του πρίγκηπα Σαμς αντ-Ντάουλα. Ο πρίγκηπας, βλέποντας μάλλον τις δυνατότητες και τις απίστευτες γνώσεις του, τον έκανε βεζίρη του.
Έτσι ο Αβικέννας ασχολήθηκε και με την πολιτική. Όντας έξυπνος και πολυμαθής, απέκτησε και αυτός πολιτικούς αντιπάλους και βρέθηκε πολλές φορές εν μέσω συγκρούσεων τέτοιου περιεχομένου. Ο θάνατος δε του πρίγκηπα δεν βοήθησε καθόλου την κατάσταση. Το 1022, ο Αβικέννας αποφάσισε να αφήσει και το Χαμαντάν. Μεταμφιέστηκε σε Σούφι (οι Σούφι είναι ασκητικές κοινότητες του Ισλάμ που βασίζονται στις αρχαίες φιλοσοφίες της Ανατολής και της Ανατολικής Μεσογείου, καθώς και στον μυστικισμό) και το έσκασε από την πόλη.
Μετακόμισε, λοιπόν, στο Ισφαχάν. Εκεί, μπήκε και πάλι στην τοπική βασιλική αυλή. Έτυχε, όμως, σε έναν πιο δραστήριο πρίγκηπα αυτή την φορά. Πήγαινε μαζί του στις εκστρατείες που διοργάνωνε, ως προσωπικός του γιατρός. Κάποια στιγμή, ίσως σε μία από αυτές τις εκστρατείες, ο Αβικέννας αρρώστησε. Μετά από τόσους ανθρώπους που είχε θεραπεύσει, κατέληξε να γίνει ο ίδιος ασθενής.
Παρά τις προσπάθειές του να θεραπεύσει τον εαυτό του, δεν τα κατάφερε. Πράγμα περίεργο, αφού έχει αποτελέσει έναν από τους καλύτερους στον κλάδο της αναπτυσσόμενης τότε ιατρικής. Γεγονός που έχει οδηγήσει και σε διάφορες υποθέσεις για πιθανή δηλητηρίασή του. Το 1037, ο Αβικέννας, αυτός ο σπουδαίος φιλόσοφος, γιατρός και επιστήμονας, έφυγε πρόωρα από την ζωή.
Καθ’ όλη την διάρκεια της ζωής του, ήταν πολυγραφότατος. Έγραψε παραπάνω από 200 βιβλία, με κυριότερο και διασημότερο το «Κανών της Ιατρικής», το οποίο χρησιμοποιήθηκε για αιώνες και συνδυάζει την αραβική ιατρική με τις διδαχές του Γαληνού και του Ιπποκράτη. Ασχολήθηκε παράλληλα και έγραψε βιβλία για φιλοσοφία, μουσική θεωρία, μαθηματικά, φυσική, ποίηση, αστρολογία και αστρονομία.
Βιβλιογραφία:
